Jastarnia

Skocz do: nawigacji, szukaj
Państwo  Polska Województwo pomorskie Powiat pucki Gmina gmina miejska Założono pierwsza wzmianka – 1378 Prawa miejskie 1973 Burmistrz Tyberiusz Zygmunt Narkowicz Powierzchnia 7,80 km² Wysokość 7 m n.p.m. Ludność (2009)
• liczba
• gęstość
3925
503,2 os./km² Strefa numeracyjna
(+48) 58 Kod pocztowy 84-140 Tablice rejestracyjne GPU
Położenie na mapie Polski

Jastarnia
54°41′58″N 18°40′36″E / 54.69944, 18.67667Na mapach: 54°41′58″N 18°40′36″E / 54.69944, 18.67667 TERC
(TERYT) 2211021 SIMC 0934518 Hasło promocyjne: Jastarnia – Gmina na wszystkie pory roku
Urząd miejski
ul. Portowa 24
84-140 Jastarnia Multimedia w Wikimedia Commons Hasło Jastarnia w Wikisłowniku Strona internetowa

Jastarnia (kaszb. Jastarniô lub też Pùckô Jastarniô, Sroczé Gniôzdo, niem. Heisternest, dawniej Jasturnia Pucka, Zesterna, Niastarnia)[1] – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie puckim, na Mierzei Helskiej. Kąpielisko, kurort nadmorski, port morski.

Według danych z 31 grudnia 2009 roku miasto miało 3925 mieszkańców[2].

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 7,80 km²[3]. Miasto stanowi 1,35% powierzchni powiatu.

Według danych z 2002 roku użytki leśne w mieście stanowią 36%[4].

W skład Jastarni wchodzą części miasta: Kuźnica i Jurata.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Historia

Nazwa Jastarnia może pochodzić od słowa Jastra, oznaczającego coś jasnego lub Jastra oznaczającego w języku kaszubskim Wielkanoc[5].

Najstarsze ślady zamieszkania przez człowieka na terytorium Jastarni pochodzą z I w.p.n.e.[5] Jastarnia (Osternäs) pojawia się w źródłach po raz pierwszy w 1378 r. przy okazji wystawienia przez Krzyżaków przywileju dla pobliskiego Helu.

W 1755 r. Urszula Przebendowska ufundowała kaplicę i szkółkę. W 1836 r. został zbudowany kościół[5].

Do XX w. była wioską zamieszkaną w przeważającej mierze przez rybaków.

W epoce nowożytnej wykształcił się podział na dwie miejscowości: Jastarnię Pucką i Bór (Jastarnię Gdańską). Gwałtowny rozwój osady wiązał się z okresem międzywojennym – wtedy powstał tu port rybacki, doprowadzono też linię kolejową. 1 stycznia 1973 osiedle Jastarnia uzyskało prawa miejskie[6]. Obecnie jest przede wszystkim miejscowością turystyczną[7].

W latach 1974–2005 Jastarnia była uznana przez rząd za miejscowość posiadającą warunki do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego, dzięki czemu mogły być prowadzone tu zakłady lecznictwa[8].

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004[9]:

Jest to trzecie miejsce za Krynicą Morską i Puckiem na liście najwyższego poziomu życia w Polsce.potrzebne źródło

Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002, Jastarnia jest gminą o największym udziale osób narodowości kaszubskiej w ogólnej liczbie mieszkańców (5,74%) w Polsce[10].

Atrakcje turystyczne

  • Kościół
  • Port rybacki
  • Cmentarzowa Góra
  • Muzeum Pod Strzechą
  • Kapliczka świętej Rozalii
  • Skansen Fortyfikacji z 1939 r.
  • Ośrodek Oporu Jastarnia – pozycja obronna stanowiąca fragment Rejonu Umocnionego Hel, składająca się z czterech schronów bojowych ("Saragossa", "Sęp", "Sabała" i "Sokół")
  • Ruiny niemieckich instalacji przeciwlotniczych
  • Zabytkowa chata rybacka z 1881 r. zbudowana z wykorzystaniem wyrzuconych przez morze części statków i okrętów.
  • Zbiory rybackie w bosmanacie portu
  • Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna "Torfowe Kłyle (Kùle)"
  • Hotel „Europejski” (ob. Dom wczasowy "MARIA") z 1930 r. w stylu modernistycznym, ul. Portowa 3
  • Dom modernistyczny z 1936 roku, ul. Ogrodowa 16
  • Dom modernistyczny z lat 20/30 XX w., ul. Ogrodowa 44
  • Pensjonat „Gwiazda Morza”, 1936 r., ul. Rybacka 12
  • Ośrodek Morski (ob. LOK) w stylu modernistycznym z 1930 r., ul. Rybacka 33
  • Dom modernistyczny z lat 30. XX wieku ul. Sychty Ks. 107
  • Dom modernistyczny z 1926 r. ul. Sychty Ks. 111

W Jastarni znajduje się latarnia morska i lotnisko turystyczne, jak i czterogwiazdkowy hotel spa "Dom Zdrojowy"

Pieniądz lokalny

Od 2006 r. na terenie gminy Jastarnia w okresie letnim prowadzona jest akcja "Pieniądz Lokalny". Ma ona na celu promocję gminy. Podczas trwania akcji turyści mogą zakupić żeton "3 merki". Jest on równowartością 3 złotych polskich. Merki można wymieniać w określonych miejscach na towary lub usługi na terenie gminy. Organizatorem akcji jest gmina Jastarnia działająca poprzez Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Jastarni. Producentem żetonów jest Mennica Polska S.A.

Dotychczas wydane zostały monety:

  • Rok 2006 – 75 lat Juraty
  • Rok 2007 – Kuźnica
  • Rok 2008 – 35. rocznica nadania praw miejskich Jastarni
  • Rok 2009 – Jubileusz Sportu

Sport

W mieście działa klub pływacki Delfin Moksir Jastarnia[11], sekcja siłowa Moksir Jastarnia oraz UKS piłki siatkowej.

Gminy partnerskie

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  2. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06-11. ISSN 1734-6118. 
  3. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-08-20. ISSN 1505-5507. 
  4. ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Franciszek Mamuszka, Ziemia Pucka, Warszawa, PTTK "Kraj", 1989, ISBN 83-7005-170-7
  6. ↑ (§ 3.) Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. (Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327)
  7. ↑ Ryszard Struck, Jastarnia. 35 lat minęło!, "Histmag.org", 15.07.2008.
  8. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 1974 r. zmieniające rozporządzenie ws. rozciągnięcia niektórych przepisów o uzdrowiskach na inne miejscowości (Dz. U. z 1974 r. Nr 16, poz. 89)
  9. ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  10. ↑ Deklaracje narodowościowe w gminach w 2002 roku. [dostęp 2011-02-11].
  11. ↑ Historia Klubu (pol.). Delfin Moksir Jastarnia. [dostęp 2009-04-19].

Linki zewnętrzne