Jerzy Buzek

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy polityka. Zobacz też: inne osoby o tym samym imieniu i nazwisku.
Jerzy Buzek

Jerzy Karol Buzek (ur. 3 lipca 1940 w Śmiłowicach na Zaolziu) – polski polityk, profesor nauk technicznych, poseł na Sejm III kadencji oraz premier rządu RP w latach 1997–2001, od 2004 poseł do Parlamentu Europejskiego VI i VII kadencji, w latach 2009–2012 jego przewodniczący.

Rodzina i pochodzenie

Wywodzi się z ewangelickiej rodziny ze Śląska Cieszyńskiego. Bratem jego dziadka był Józef Buzek (zm. 1936), senator II RP i twórca Głównego Urzędu Statystycznego. Ojciec Jerzego Buzka, Paweł (zm. 1953), z zawodu był inżynierem[1]. Matka, Bronisława z domu Szczuka (zm. 2003), była córką Jana Szczuki, nauczyciela i organisty ze Śmiłowic[2]. Po zakończeniu wojny rodzina Buzków z dwójką dzieci (Heleną i Jerzym) zamieszkała w Chorzowie.

Jerzy Buzek należy do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Jest mężem Ludgardy Buzek (profesor inżynierii chemicznej) i ojcem aktorki Agaty Buzek.

Wykształcenie i działalność naukowa

Uczył się w Szkole Podstawowej nr 24 w Chorzowie, a po jej ukończeniu – w latach 1953–1957 – w I Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego.

Ukończył studia na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym Politechniki Śląskiej w 1963 ze specjalizacją inżynieria chemiczna. W 1969 obronił doktorat, habilitował się w 1979. W 1997 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk technicznych[3].

W 1963 podjął pracę w Instytucie Inżynierii Chemicznej Polskiej Akademii Nauk w Gliwicach. Na początku lat 70. przebywał na stażu na Uniwersytecie Cambridge. W 1974 został nauczycielem akademickim na Politechnice Śląskiej, a w 1994 wykładowcą na Politechnice Opolskiej. Przez trzynaście lat w PAN kierował zespołem eksperckim ds. ochrony powietrza[4].

Po przegranych wyborach parlamentarnych w 2001 został wykładowcą i prorektorem ds. nauki Akademii Polonijnej w Częstochowie[5]. Był także członkiem i sekretarzem naukowym Komitetu Naukowego Inżynierii Chemicznej i Procesowej Polskiej Akademii Nauk w Gliwicach[3].

Działalność społeczna i polityczna

Działalność opozycyjna i związkowa

W 1980 wstąpił do "Solidarności", został przewodniczącym komisji zakładowej w swoim miejscu pracy. Współtworzył Komisję Porozumiewawczą Nauki przy NSZZ "S". W 1981 pełnił funkcję przewodniczącego I Krajowego Zjazdu Delegatów w Gdańsku. Po wprowadzeniu stanu wojennego działał w podziemiu, przewodniczył niejawnej Regionalnej Komisji Konsultacyjnej, na bazie której powstały struktury nielegalnej "Solidarności" śląsko-dąbrowskiej. Od 1983 do 1987 był sekretarzem Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej[4].

Działalność związkową kontynuował po 1989, wchodził w skład władz regionalnych i krajowych związku, był także przewodniczącym IV, V i VI krajowego zjazdu.

Premier

Został członkiem zespołu ekspertów AWS i współautorem gospodarczego programu AWS. W wyborach w otrzymał 1488 głosów w okręgu Gliwice, mandat posła na Sejm zdobył z listy krajowej AWS. Po objęciu funkcji premiera zawiesił członkostwo w NSZZ "Solidarność". W 1998 został przewodniczącym Ruchu Społecznego AWS, a w 2000 stanął na czele całej AWS.

W latach 1997–2001 pełnił funkcję premiera rządu koalicji AWS-UW, potem mniejszościowego rządu AWS. W okresie jego rządów Polska przystąpiła do NATO, prowadzono także negocjacje nad członkostwem w Unii Europejskiej. Kierowany przez niego rząd wprowadził tzw. cztery reformy (emerytalną, zdrowia, administracji i oświaty). Był drugim w dziejach Polski ewangelikiem na stanowisku premiera rządu, po Felicjanie Sławoju Składkowskim, a także pierwszym premierem w III RP rządzącym przez pełną czteroletnią kadencję parlamentu.

Po przegranych wyborach w 2001 zrzekł się stanowiska szefa Ruchu Społecznego AWS, ustępując na rzecz Mieczysława Janowskiego.

Eurodeputowany

13 czerwca 2004 został wybrany na posła do Parlamentu Europejskiego z listy Platformy Obywatelskiej. Uzyskał w wyborach 173 389 głosów (to jest 22,14% wszystkich głosów oddanych w okręgu katowickim i najlepszy wynik w całym kraju).

W Parlamencie Europejskim przystąpił do największej frakcji politycznej, Europejskiej Partii Ludowej – Europejskich Demokratów (EPP-ED). W VI kadencji został członkiem Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Ochrony Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności. Pracował w Stałej Delegacji Parlamentu Europejskiego UE-Ukraina oraz w Delegacji do spraw stosunków z państwami Azji Południowo-Wschodniej i Stowarzyszeniem Państw Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN).

W 2009 z ramienia Platformy Obywatelskiej po raz drugi został eurodeputowanym z okręgu katowickiego, uzyskując najwyższe poparcie w skali kraju. Głosowało na niego 393 117 osób[6] (ponad 42% wszystkich głosów oddanych w tym okręgu). Wkrótce po wyborach został członkiem PO.

14 lipca 2009 został wybrany na przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. Za jego kandydaturą głosowało 555 z 713 biorących udział w wyborze eurodeputowanych. Funkcję tę pełnił do 17 stycznia 2012. W 2010 został członkiem Komitetu Doradczego Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność.

Odznaczenia i wyróżnienia

Posiada tytuł doctora honoris causa uniwersytetów w Seulu i Dortmundzie, Isparcie, Uniwersytetu Śląskiego (2010)[7], Politechniki Opolskiej (2006)[8] , Politechniki Śląskiej (2007)[9], Politechniki Łódzkiej (2010)[10], Akademii Górniczo-Hutniczej (2010)[11], Politechniki Wrocławskiej (2010)[12] oraz Wojskowej Akademii Technicznej (2011)[13].

Otrzymał nagrody i tytuły takie jak: "Krzesło roku 1998" ("The Warsaw Voice"), Nagrodę im. Grzegorza Palki (1998), "Europejczyk Roku" (Forum Izb Gospodarczych Unii Europejskiej, 1998), "Człowiek roku" tygodnika "Wprost" (1998), Nagrodę Gustawa Adolfa (2004), "Eurodeputowany roku" ("The Parliament Magazine", 2006), Śląska Nagroda Jakości (2007), "Człowiek Roku" województwa śląskiego ("Forbes", 2007), Nagroda Lewiatana im. Władysława Grabskiego (2008), Śląski Oskar (2008), Medal Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej (2008), Złota Odznaka z Brylantem Senatu Politechniki Wrocławskiej (2008), Wiktor 2009 w kategorii "Najpopularniejszy Polityk", Złota Honorowa Odznaka Polskiego Związku Szachowego (2009), Nagroda Specjalna BCC Lider Polskiego Biznesu (2009), nagrodą Polonii z niektórych krajów europejskich "POLONICUS 2011". W 2006 uznany został za najbardziej pracowitego europosła (MEP Awards) w kategorii Badania i Technologia[14].

Otrzymał tytuły honorowego obywatela Lublińca, Piekar Śląskich, Rudy Śląskiej, Rybnika, Gliwic, Gdyni, Puław i Warszawy.

Przypisy

  1. ↑ Buzek, jakiego jeszcze nie znacie. polskatimes.pl, 11 czerwca 2009. [dostęp 16 listopada 2010].
  2. ↑ Włodzimierz Nowak: Nad Betlejem, nad Rolą kometa. Zaolziańska saga rodu Buzków. wyborcza.pl, 6 lipca 2009. [dostęp 16 listopada 2010].
  3. ↑ 3,0 3,1 Jerzy Buzek w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 16 listopada 2010].
  4. ↑ 4,0 4,1 Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 16 listopada 2010].
  5. ↑ Andrzej Tadeusz Kijowski, Opis obyczajów w 15-leciu międzysojuszniczym 1989–2004, tom I, Odsłanianie dramatu, rozdział LXXII, "Jerzy Buzek, czyli opakowanie", Wydawnictwo AnTraKt, Warszawa 2010, ISBN 978-83-923292-6-8
  6. ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 czerwca 2009 r. o wynikach wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2009 r.. [dostęp 16 listopada 2010].
  7. ↑ Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Śląskiego. us.edu.pl. [dostęp 21 lutego 2011].
  8. ↑ Jerzy Buzek doktorem honoris causa PO. po.opole.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
  9. ↑ Doktorzy honoris causa PŚ. polsl.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
  10. ↑ Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa UŚ prof. Jerzemu Buzkowi. us.edu.pl, 10 czerwca 2010. [dostęp 16 listopada 2010].
  11. ↑ Doktoraty honoris causa nadane przez AGH. agh.edu.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
  12. ↑ Jerzy Buzek otrzymał tytuł doktora honoris causa Politechniki Wrocławskiej. mmwroclaw.pl, 15 listopada 2010. [dostęp 16 listopada 2010].
  13. ↑ Honorowy doktorat dla prof. J. Buzka. wat.edu.pl. [dostęp 16 września 2011].
  14. ↑ Marta Sienicka: Nominacje do nagród MEP Awards. UniaEuropejska.org, 13 listopada 2011. [dostęp 16 listopada 2011].

Bibliografia

Linki zewnętrzne