Jerzy Hryniewiecki
Jerzy Hryniewiecki (ur. 21 kwietnia 1908 w Dorpacie, zm. 28 sierpnia 1989 w Warszawie) – polski architekt, urbanista, projektant licznych obiektów przemysłowych, sportowych, użyteczności publicznej, projektant wystaw i grafik, poseł na Sejm PRL II i III kadencji. Syn Bolesława Hryniewieckiego.
Od 1946 profesor Politechniki Warszawskiej i prezes SARP. Laureat Honorowej Nagrody SARP w 1977. Uhonorowany w 1980 tytułem doktora honoris causa Politechniki Krakowskiej[1].
Życiorys
Absolwent warszawskiego gimnazjum i liceum im. Stefana Batorego, należał do drużyny harcerzy "Pomarańczarnia", gdzie był drużynowym w latach 1925–1926 (i autorem herbu drużyny z tipi). W czasie studiów na Politechnice Warszawskiej praktykował w pracowniach znanych architektów: Padlewskiego, Mariana Lalewicza, Rudolfa Świerczyńskiego. Równolegle uprawiał grafikę użytkową.
Często wyjeżdżał za granicę – do różnych krajów europejskich i bliskiego Wschodu. Zwiedzał Niemcy, Francję, Austrię, Holandię, Włochy, Hiszpanię, Rumunię, Grecję, Danię, Szwecję, Norwegię, Finlandię, Anglię, a także Turcję, Syrię, Palestynę. Praktyki wakacyjne odbywał w Czechosłowacji i Holandii. W roku 1931 znajdował się we Włodzimierzu Wołyńskim, w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii, po skończeniu której dostał przydział do pułku artylerii przeciwlotniczej w Warszawie. Na podporucznika awansował w 1934. Łatwo przyswajał sobie języki obce – władał rosyjskim, włoskim, angielskim, słabiej niemieckim.
Wydział ukończył w 1936, od 1937 pracował w Biurze Planowania Miasta i działał tam jako architekt dzielnicy Mokotów, w międzyczasie pisząc i projektując schroniska na Huculszczyźnie, wnętrze w Cafe Clubie na rogu Alei Jerozolimskich i Nowego Światu, brał udział w pracach wystawienniczych w Paryżu i Nowym Jorku.
Został zmobilizowany w 1939 i stacjonował na Pomorzu, w Borach Tucholskich, gdzie pełnił funkcję zastępcy dowódcy baterii dział przeciwlotniczych. Ostatnim oparciem była Warszawa. W jej obronie walczył w 27 i 103 baterii dział przeciwlotniczych, dekorowany przed kapitulacją Krzyżem Walecznych. Po kapitulacji znalazł się w oficerskim obozie jenieckim, w Oflagu IIc w Woldenbergu (Dobiegniew), trafił do Polski po 30 stycznia 1945.
Po powrocie w Biurze Odbudowy Stolicy (BOSie) objął kierownictwo pracowni dzielnicy południowej. W ramach Warszawskiego Biura Projektów Budownictwa Przemysłowego projektował odbudowę i rozbudowę zakładów "H. Cegielski" w Poznaniu, częściowo Hutę Bieruta w Częstochowie, Fabrykę Samochodów Osobowych (FSO) na Żeraniu w Warszawie i Samochodów Ciężarowych w Lublinie. Oprócz tego uczestniczył w urządzeniu wystawy Warszawa oskarża i Wystawy Ziem Odzyskanych we Wrocławiu, w Moskwie urządził wystawę gospodarczą, w Chinach przebywał pół roku zajęty wystawiennictwem.
Niezależnie od zajęć na PW w latach 1948–1954 prowadził wykłady o architekturze obiektów użyteczności publicznej w Szczecinie. Został profesorem nadzwyczajnym na Politechnice Warszawskiej w 1955. W 1965 dostał na Politechnice Warszawskiej, na Wydziale Architektury Katedrę Projektowania Zespołów Przemysłowych. Wykładał m.in. historię architektury okresu starożytnego. Poza Polską prowadził wykłady na uniwersytetach w Chinach, w Stanach Zjednoczonych, w Anglii, w Iraku oraz należał do stowarzyszenia architektów w Brazylii i Meksyku.
Był autorem kilku wydanych w kraju książek i kilkudziesięciu artykułów w prasie krajowej i zagranicznej – w ZSRR, w Stanach Zjednoczonych, Czesko Słowackiej Republice Socjalistycznej, w Austrii, NRD, NRF.
Bezpartyjny poseł do Sejmu PRL II i III kadencji, był przewodniczącym komisji budownictwa i gospodarki komunalnej. Gdy wyraził pogląd, iż ministrowie winni mieć przynajmniej maturę, przestał być posłem. Zmarł w wieku lat 81, a jego grób znajduje się w Warszawie, na Starych Powązkach.
Główne dzieła
- 1928 – projekt znaczka z żubrem dla Ligi Ochrony Przyrody (LOP)
- 1930 – plakat Targi Wschodnie
- 3 maja 1945 – wystawa Warszawa oskarża
- 1946 – projekt budynku NIK (MON) w Warszawie, ul. Marszałkowska 82 wraz z Markiem Leykamem
- 1948 – Wystawa Ziem Odzyskanych we Wrocławiu – projektant i komisarz wystawy
- projekty działów polskich na wystawach w Nowym Jorku, Paryżu, Moskwie, Pekinie, Szanghaju
- 1953–1955 – Stadion X-lecia Al. Zieleniecka, Wybrzeże Szczecińskie, projekt wraz z Markiem Leykamem i Czesławem Rajewskim
- 1959–1962 – "Supersam" w Warszawie, ul. Puławska 2, wraz z Ewą i Maciejem Krasińskimi – konstrukcja Wacława Zalewskiego
- 1960–1971 – Hala Sportowo-Widowiskowa Spodek w Katowicach, wraz z Maciejem Gintowtem i Maciejem Krasińskim – konstrukcja Wacława Zalewskiego
- 1965 – plakat dla filmu "Przeżyjmy to jeszcze raz"
- basen KS Legia w Warszawie
- projekt ośrodka wypoczynkowego w Solinie
- projekt ośrodka kulturalnego w Karpaczu
Przypisy
- ↑ Doktorzy honoris causa PK. pk.edu.pl. [dostęp 10 stycznia 2012].
Linki zewnętrzne
- Brwinowskie ABC NR 5 (127) maj 2004, Nr 6, 7, 8 (128/129/130) wakacje 2004 Kacper Czeretoski
- ASP w Gdańsku·strona 399 katalogu·Jerzy Hryniewiecki