Jerzy Nowak (ur. 20 czerwca 1923 w Brzesku) – polski aktor teatralny i filmowy, pedagog.

Życiorys

Podczas wojny walczył w partyzantce. W 1948 ukończył Państwową Szkołę Dramatyczną w Krakowie. Po latach, już jako aktor krakowskiego Teatru Starego, został jej wykładowcą. Za swoje wybitne kreacje sceniczne był wielokrotnie nagradzany.

Do historii polskiego teatru wszedł przede wszystkim rolą Hirsza Singera w granym nieprzerwanie od 1994^[1] spektaklu Ja jestem Żyd z Wesela według prozy Romana Brandstaettera. W październiku 2011 odbyło się 600. przedstawienie tej sztuki^[2].

W filmach obsadzany najczęściej w rolach drugoplanowych postaci charakterystycznych (Żydów, gestapowców). Wielką kreację stworzył jako Zucker w filmie Ziemia obiecana w reżyserii Andrzeja Wajdy.

W 2005 postanowił zrobić film, którego tematem będzie śmierć^[3], rzekomo dowiedziawszy się o swojej poważnej chorobie. Swoje zwłoki zapisał w testamencie Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie mają zostać spreparowane w formalinie. W 2007 roku powstał jednak dokument pod tytułem Istnienie, traktujący o problemie śmierci jako takiej; jego reżyserem był Marcin Koszałka. Film ten wzbudził znaczne zainteresowanie mediów^[4], natomiast plotki o chorobie aktora zostały zdementowane.

Jest żonaty z Marią Andruszkiewicz-Nowak (od 1989) i jest to jego drugie małżeństwo.

Jesienią 2009 nakładem Wydawnictwa Austeria ukazała się biografia Jerzego Nowaka, Książka o miłości, napisana wspólnie z żoną, która w lutym 2010 uhonorowana została Nagrodą Krakowska Książka Miesiąca^[5].

Filmografia (wybór)

• Koniec naszego świata (1964) – blockführer
• Jowita (1967) – uczestnik balu przebrany za pirata
• Ziemia obiecana (1974) – Zucker
• Amator (1979) – Stanisław Osuch, kierownik Filipa
• Ród Gąsieniców (1979) – Szymek Polowacz
• Misja (1980) – Jakub Gutman
• Mgła (1983) – dziadek
• Nie było słońca tej wiosny (1983) – Josek
• Medium (1985) – Ernest Wagner
• Lista Schindlera (1993) – inwestor
• Historie miłosne (1997) – ankieter
• Brat naszego Boga (Our God's Brother) (1997) – Antoni
• Wiedźmin (2001) – kapłan Vesemir
• Quo vadis (2001) – chrześcijanin Kryspus
• Julia wraca do domu (2002) – Mietek
• Zemsta (2002) – murarz Michał Kafar
• Istnienie (2007)
• Rysa (2008)
• Dzieci Ireny Sendlerowej (2009) – stary rabin

Odznaczenia i nagrody

• Krzyż Partyzancki (1964)
• Złoty Krzyż Zasługi (1979)
• Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2008)
• Złota Odznaka "Za zasługi dla Krakowa" (1977)
• Nagroda na IV Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Jednego Aktora we Wrocławiu za monodram Prawdziwa obrona Sokratesa Kostasa Varnalisa w Starym Teatrze w Krakowie (1969)
• Wyróżnienie na XXVI Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę Ojca w spektaklu Bruno Henryka Dederko w reż. Jacka Andruckiego (1987)
• Nagroda na XVIII Opolskich Konfronracjach Teatralnych w Opolu za rolę Żyda w Weselu Stanisława Wyspiańskiego w reż. Andrzeja Wajdy w Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (1993)
• Nagroda Główna na XXX Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrrów Małych Form za rolę Hirsza Singera w spektaklu Ja jestem Żyd z "Wesela" wg opowiadania Romana Brandstaettera w reż. Tadeusza Malaka w Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (1995)
• "Ludwik" – nagroda krakowskiego środowiska teatralnego za rolę tytułową w spektaklu Pan Paweł Dorsta w Stowarzyszeniu Teatralnym "Łaźnia" (2001)
• Nagroda na Festiwalu Komedii Talia w Tarnowie za rolę w monodramie Babski wybór wg Na skalnym Podhalu Kazimierza Przerwy-Tetmajera ze Stowarzyszenia "Molier" w Krakowie (2004)
• Krakowska Książka Miesiąca – nagroda za książkę Książka o miłości (2010)

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Jerzy Nowak w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Jerzy Nowak w bazie filmweb.pl
• Jerzy Nowak w bazie filmpolski.pl
• Jerzy Nowak w bazie e-teatr.pl
• Jerzy Nowak w bazie stopklatka.pl
• Jerzy Nowak opowie o własnej śmierci w bazie filmweb.pl