Jerzy Nowosielski

Skocz do: nawigacji, szukaj
Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogarodzicy w Białym Borze
Miasto u stóp gór (Pejzaż)

Jerzy Nowosielski (ur. 7 stycznia 1923 w Krakowie, zm. 21 lutego 2011 tamże[1]) – polski malarz, rysownik, scenograf, filozof i teolog prawosławny. Uważany za jednego z najwybitniejszych współczesnych pisarzy ikon.

Życiorys

W 1940 roku rozpoczął naukę w Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau u profesora Stanisława Kamockiego. Od roku 1945 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u profesora Eugeniusza Eibischa.

Na początku swej drogi artystycznej był asystentem Tadeusza Kantora i pozostawał pod wpływem Tadeusza Brzozowskiego. W okresie socrealizmu zajmował się sztuką sakralną. Swoją pierwszą wystawę miał w 1955 roku, zaraz potem reprezentował Polskę na biennale w Wenecji (1956) i w São Paulo (1959).

Od 1976 roku profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz członek Polskiej Akademii Umiejętności, Grupy Młodych Plastyków oraz Grupy Krakowskiej.

W 2000 roku został uhonorowany tytułem doctora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W 1996 roku wspólnie z żoną Zofią założył Fundację Nowosielskich, której celem jest wspieranie wybitnych osiągnięć kultury polskiej poprzez przyznawanie stypendiów i dorocznych nagród.

Jerzy Nowosielski został pochowany 26 lutego 2011 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Twórczość

Od najmłodszych lat był zafascynowany liturgią wschodnią, w której został wychowany (najpierw jako grekokatolik, później prawosławny).

Malował ikony głównie przedstawione w metafizycznych kompozycjach figuralnych i pejzażach; płasko malowane formy obwodził konturem. Tworzył monumentalne dekoracje ścienne, m.in. w kościele w Lourdes, kościele Ducha Świętego w Tychach, kościele Reformatów na Azorach w Krakowie, dolnej cerkwi pw. św. Jana Klimaka w Warszawie, kościele pw. Podwyższenia Krzyża Św. w Warszawie na Jelonkach oraz w cerkwi w Hajnówce. W Białym Borze stworzył niewielką cerkiew greckokatolicką, w której zaprojektował architekturę, wyposażenie wnętrza i wystrój malarski.

Autor prac teoretycznych o ikonie i malarstwie, m.in.

  • Wokół ikony. Rozmowy z Jerzym Nowosielskim (1985)
  • Inność prawosławia (1991)

Ordery, odznaczenia i wyróżnienia

Włamanie i kradzież zbiorów

Dwa dni po śmierci artysty policja ustaliła, że najprawdopodobniej między godzinami popołudniowymi 22 lutego 2011 r. a rannymi 23 lutego 2011 r. włamano się do mieszkania Nowosielskiego i skradziono dzieła malarskie[6][7]. Skradzionych zostało 10 obrazów i ikon malarza, dwie ikony nieznanego autora, dwie reprodukcje nieznanego autora, dwa zegary, szereg pamiątek i 230 zł[8]. Rzecznik małopolskiej policji 5 marca 2011 r. ogłosił, iż odzyskano skradzione obrazy. W dniu 8 marca 2011 roku dzieła i przedmioty odzyskane po włamaniu zostały przekazane Fundacji Nowosielskich, której prezesem jest będący niegdyś wieloletnim przyjacielem i opiekunem malarza Andrzej Starmach[9].

Bibliografia

  • Krystyna Czerni: Nowosielski, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak Kraków 2006 ISBN 832400758X
  • Krystyna Czerni: Rozmowy z Jerzym Nowosielskim: wokół ikony - Mój Chrystus - Mój Judasz, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 2009 ISBN 9788324011810
  • Mieczysław Porębski: Jerzy Nowosielski, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, Warszawa 1960

Przypisy

  1. ↑ wp.pl: Jerzy Nowosielski nie żyje. 2011-02-21.
  2. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 7, poz. 154
  3. ↑ M.P. z 1993 r. Nr 66, poz. 585
  4. ↑ Zdrojewski o śmierci Nowosielskiego: odszedł artysta wybitny. gazeta.pl, 21 lutego 2011. [dostęp 22 czerwca 2011].
  5. ↑ Dziennik Polski, rok XXIX, nr 172 (9145), s. 2.
  6. ↑ tvpinfo.pl: Skradziono obrazy z domu Nowosielskiego. 2011-02-23.
  7. ↑ naszemiasto.pl: nowosielskiego,id,t.html Kraków: włamanie do domu Jerzego Nowosielskiego. 2011-02-23.
  8. ↑ Marian Satała w: Gazeta Krakowska: Policja zaprezentowała odzyskane obrazy Nowosielskiego [VIDEO. 2011-03-08.
  9. ↑ Polska Agencja Prasowa w: Gazeta Wyborcza: Policja przekazała Fundacji Nowosielskich odzyskane obrazy. 2011-03-08.

Linki zewnętrzne