Jerzy Oskar Stuhr (ur. 18 kwietnia 1947 w Krakowie) – polski aktor filmowy i teatralny, profesor sztuki oraz reżyser.

Jest ojcem aktora Macieja Stuhra oraz artystki malarki Marianny Stuhr.

Życiorys

Przodkowie Anna z domu Thill i Leopold Stuhr przyjechali do Krakowa z powiatu Mistelbach w Dolnej Austrii w 1879^[1].

Do ukończenia szkoły średniej (III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego) mieszkał z rodzicami w Bielsku-Białej. Następnie powrócił do Krakowa, gdzie ukończył polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie.

Następnie rozpoczął pracę jako aktor w Starym Teatrze w Krakowie. Szerokiej publiczności w Polsce stał się znany w połowie lat siedemdziesiątych jako współprowadzący (wraz z Bogusławem Sobczukiem) programy telewizyjne z cyklu Spotkanie z Balladą.

W latach 1990–1996 i 2002–2008 był rektorem PWST w Krakowie. W 2006 wszedł w skład rady programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej. Jest także przewodniczącym rady Fundacji Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci im. księdza Józefa Tischnera^[2]. Organizację tę wspiera od 2004.

Tytuł naukowy profesora uzyskał w 1994^[3].

We wrześniu 2011 Jerzy Stuhr trafił na leczenie do szpitala onkologicznego w związku z problemami z gardłem, a lekarze potwierdzili nowotwór krtani^[4]. Aktor miał poważne problemy zdrowotne już wcześniej – przeszedł zawał serca, co zaowocowało napisaniem książki Sercowa choroba, czyli moje życie w sztuce^[2].

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, 2011 (za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz działalności pedagogicznej)^[5].
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, 1997 (w uznaniu wybitnych zasług dla kultury narodowej)^[6]
• Złoty Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", 2005

Inne nagrody i wyróżnienia

• 9 listopada 2007 został doktorem honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach^[7], gdzie też jest wykładowcą.
• 12 listopada 2008 otrzymał Złotą Kaczkę, zostając wybranym najlepszym aktorem komediowym stulecia.
• Za książkę Stuhrowie. Historie rodzinne., wydaną przez Wydawnictwo Literackie otrzymał przyznawaną przez Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie Nagrodę Krakowska Książka Miesiąca.

Wybrane role teatralne

• Kontrabasista w Kontrabasiście Patricka Süskinda
• Sekretarz w Życiorysie Krzysztofa Kieślowskiego
• Piotr Wierchowieński w Biesach Fiodora Dostojewskiego
• Piotr Wysocki w Nocy listopadowej Stanisława Wyspiańskiego
• AA w Emigrantach Sławomira Mrożka
• Horodniczy w Rewizorze Nikołaja Gogola
• Porfiry Pietrowicz w Zbrodni i karze Fiodora Dostojewskiego
• Król Ryszard w Ryszardzie III Williama Shakespeare'a w Teatrze Ludowym w Krakowie
• Volpone w Volpone albo lis Bena Jonsona Teartu Telewizji

Wybrana filmografia

Aktor

• 1971: Trzecia część nocy, jako laborant
• 1976: Blizna, jako asystent Bednarza
• 1976: Spokój, jako Antoni Gralak
• 1977: Wodzirej, jako Lutek Danielak
• 1978: Seans, jako Tomer Partyka
• 1978: Bez znieczulenia , jako Jerzy Porębowicz, adwokat Ewy Michałowskiej
• 1979: Szansa, jako Zbyszek Ejmont, nauczyciel historii
• 1979: Amator, jako Filip Mosz
• 1980: Z biegiem lat, z biegiem dni..., jako Alfons Fikalski, aranżer wieczorów tanecznych
• 1981: Przypadek, jako działacz ZSMP
• 1981: Wojna światów - Następne stulecie, jako adwokat
• 1983: Seksmisja, jako Maksymilian Paradys
• 1984: O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji, jako Soft
• 1985: Ga, ga. Chwała bohaterom, jako urzędnik
• 1985: Medium, jako Georg Netz
• 1986: Bohater roku, jako Lutek Danielak
• 1987: Kingsajz, jako Szyszkownik Kilkujadek
• 1987: Łuk Erosa, jako docent Stanisław Ciąglewicz
• 1988: Dekalog X, jako Jerzy Janicki
• 1988: Obywatel Piszczyk, jako Jan Piszczyk
• 1990: Deja vu, jako Johnny Pollack
• 1991: Życie za życie. Maksymilian Kolbe jako Prałat
• 1993: Uprowadzenie Agaty, jako ojciec Agaty
• 1993: Trzy kolory. Biały, jako Jurek
• 1994: Spis cudzołożnic, jako Gustaw
• 1997: Historie miłosne, jako adiunkt, ksiądz, pułkownik, więzień
• 1997: Kiler, jako Komisarz Jerzy Ryba
• 1999: Kiler-ów 2-óch, jako Komisarz Jerzy Ryba
• 1999: Tydzień z życia mężczyzny, jako Adam Borowski
• 2000: Duże zwierzę, jako Zygmunt Sawicki
• 2001: Down House, jako Ogólne Ivolgin
• 2003: Pogoda na jutro, jako Józef Kozioł
• 2003: Show, jako szef stacji
• 2004: Arje, jako Arje moskiewski kardiolog
• 2005: Doskonałe popołudnie, jako Andrzej
• 2007: Korowód, jako rektor
• 2009: Mistyfikacja, jako Witkacy
• 2010: Io sono con te
• 2011: Habemus papam – mamy papieża, jako rzecznik prasowy Watykanu
• 2012: Giewont jako Oskar

Polski dubbing

• 1996: Larry 7: Miłość na Fali – Larry
• 1998: Mulan – Mushu
• 2001: Shrek – Osioł
• 2003: Wiedźma Chrzestna – Wilkołak Harry
• 2004: Shrek 2 – Osioł
• 2004: Mulan II – Mushu
• 2007: Shrek Trzeci – Osioł
• 2007: Pada Shrek – Osioł
• 2009: Gwiazda Kopernika – Paul Van De Volder
• 2010: Shrek Forever – Osioł
• 2010: Święty Mikołaj – Święty Mikołaj
• 2010: Shrek ma wielkie oczy – Osioł
• 2010: Shrek 3-D – Osioł
• 2011: Smerfy − Gargamel

Reżyseria

• 1994: Spis cudzołożnic
• 1997: Historie miłosne
• 1999: Tydzień z życia mężczyzny
• 2000: Duże zwierzę
• 2003: Pogoda na jutro
• 2005–2006: Ryszard III
• 2007: Korowód

Pozostała twórczość

Publikacje książkowe

• Sercowa choroba, czyli moje życie w sztuce. Czytelnik, Warszawa 1992
• Ucieczka do przodu! Jerzy Stuhr od A do Z w wywiadach Marii Malatyńskiej (Maria Malatyńska). Znak, Kraków 2007
• Stuhrowie. Historie rodzinne. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2008]

Współpraca radiowa

Współpracował z RMF FM przy kampanii "Prawda czy fałsz?" oraz czytał Przygody dobrego wojaka Szwejka. Został członkiem rady programowej radia RMF Classic.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Jerzy Stuhr w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Jerzy Stuhr w bazie filmweb.pl
• Jerzy Stuhr w bazie filmpolski.pl
• Jerzy Stuhr w bazie e-teatr.pl