Katyń

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w Rosji. Zobacz też: zbrodnia katyńska oraz inne znaczenia słowa Katyń.

Katyń (ros. Катынь) – wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie smoleńskim, nad Dnieprem, 18 km na zachód od Smoleńska.

Nazwa miejscowości

Przypuszcza się , że nazwa miejscowości pochodzi od rosyjskiego czasownika katat, katit (ros. катать, катить), gdyż przetaczano tędy statki z dorzecza Dniepru do dorzecza Dźwiny, albo od staroruskiego kat, katun (ros. кать, катунь) (obóz, obozowisko)[1].

Historia

Wejście na teren Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu

Przed I wojną światową Gniezdowo wraz z lasem katyńskim należało do rodziny Koźlińskich. W XIX wieku Piotr Koźliński ożenił się z Leokadią Lefftreu, która była córką dyrektora angielskiej firmy budującej linie kolejowe m.in. w Rosji. Na mocy intercyzy Gniezdowo i Katyń stały się współwłasnością brytyjską[2].

Zbrodnia katyńska

 Osobny artykuł: Zbrodnia katyńska.

W pobliskim lesie zwanym "Lasem Katyńskim", na uroczysku "Kozie Góry" (ros. Козьи Горы) (niekiedy nazywanym również "Kosogory", co może być zniekształconą nazwą pochodzącą z języka niemieckiego), funkcjonariusze radzieckiego Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych ZSRR (NKWD) od lat 30. XX wieku grzebali zwłoki ofiar czystek politycznych Józefa Stalina, a w 1940 roku rozstrzelali ok. 4400 polskich jeńców wojennych z obozu w Kozielsku, ofiary zbrodni katyńskiej[3]. Teren Lasu Katyńskiego był ośrodkiem wypoczynkowym dla pracowników Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku; znajdowała się w nim willa położona nad brzegiem Dniepru[3]. W pobliskim Gniezdowie znajduje się Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu.

Wyrażenia "Katyń" i "Las Katyński" są używane metonimiczne na określenie zbrodni katyńskiej jako całości, dokonywanej w 1940 roku w różnych miejscach ZSRR i polegającej na wymordowaniu przez NKWD przeszło 21,5 tys. polskich jeńców wojennych i więźniów na mocy decyzji najwyższych władz Związku Radzieckiego zawartej w uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. decyzja katyńska).

Rezerwat archeologiczny

Na wschód od Katynia, na terenie Gniezdowa, na odcinku 5 km na prawym brzegu Dniepru znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe z kilkoma tysiącami grobów oraz dwa grodziska. Kurhany i grodziska są datowane na IX–X wiek n.e[4].

Przypisy

  1. ↑ Комплекс памятников в окрестностях поселка Катынь (ros.) zapoved.net [dostęp 2011-08-13]
  2. ↑ Tadeusz A. Kisielewski, Zabójcy. Widma wychodzą z cienia, Poznań 2006, s. 40.
  3. ↑ 3,0 3,1 Andrzej Przewoźnik, Jolanta Adamska: Katyń. Zbrodnia, prawda, pamięć. Warszawa: Świat Książki, 2010. ISBN 978-83-247-2036-1. 
  4. ↑ Гнёздовский археологический комплекс (Гнёздово) (ros.) gnezdowo.com [dostęp 2011-08-13]

Zobacz też

Linki zewnętrzne