Kawasaki Ki-61

Skocz do: nawigacji, szukaj

Kawasaki Ki-61 Hien (jap. 飛燕 Hien, "Lecąca Jaskółka"; oznaczenie amerykańskie "Tony"?) – japoński samolot myśliwski z okresu II wojny światowej.

Historia

W 1937 r. wytwórnia lotnicza Kawasaki Kōkūki Kōgyō nabyła licencję na budowę silnika chłodzonego cieczą Daimler-Benz DB 601A. Na podstawie tej licencji powstał pierwszy, japoński silnik lotniczy, chłodzony cieczą. Został oznaczony jako Kawasaki Ha-40 i zbudowany w 1940 r.

Wykorzystując ten silnik, w wytwórni Kawasaki rozpoczęto pracę nad nowym samolotem myśliwskim, który otrzymał oznaczenie Kawasaki Ki-61. Konstruktorami tego samolotu byli: Takeo Doi i Shin Owada. Prototyp był gotowy w grudniu 1941 r. i w tym samym miesiącu został oblatany. W trakcie lotów samolot potwierdził swoje zalety i okazał się lepszym od niemieckiego samolotu Messerschmitt Bf 109E i amerykańskiego Curtiss P-40E.

Po zakończeniu prób pod koniec 1942 r. samolot Kawasaki Ki-61 został wprowadzony do produkcji seryjnej i otrzymał dodatkowe oznaczenie Hien (Lecąca Jaskółka).

Dostawy do jednostek lotniczych rozpoczęły się w lutym 1943. Produkcja seryjna trwała do stycznia 1945 r., lecz już od wiosny 1944 r. była w znacznym stopniu ograniczona wobec kłopotów z produkcją silników Kawasaki Ha-40. Problemy te starano się rozwiązać przez zabudowę w płatowcu silnika gwiazdowego. Powstał w ten sposób samolot myśliwski Kawasaki Ki-100.

Wersje samolotu Kawasaki Ki-61 Hien:

  • Ki-61 Ia – wersja seryjna, uzbrojona w 2 karabiny maszynowe Type 89 kal. 7,7 mm i 2 karabiny maszynowe Ho-103 kal. 12,7 mm
  • Ki-61 Ib – wersja seryjna, uzbrojona w 4 karabiny maszynowe Ho-103 kal. 12,7 mm
Uwaga – niektóre samoloty powyższych wersji były uzbrojone w niemieckie działka lotnicze MG 151/20 kal. 20 mm zakupione w Niemczech i dostarczone przez niemieckie okręty podwodne (U-Booty).
  • Ki-61 Ic KAI – wersja seryjna, uzbrojona w 2 działka Ho-5 kal. 20 mm i 2 karabiny maszynowe Ho-103 kal. 12,7 mm, wzmocnione skrzydła umożliwiające przenoszenie bomb lub dodatkowych zbiorników paliwa
  • Ki-61 Id KAI – wersja myśliwca przechwytującego, uzbrojona w 2działka lotnicze kal. 30 mm i 2 karabiny maszynowe kal. 12,7 mm
  • Ki-61 II – prototyp, z silnikiem Kawasaki Ha-140 i zwiększoną powierzchnią nośną skrzydeł
  • Ki-61 II KAI – wersja produkcyjna z silnikiem Kawasaki Ha-140 i normalnymi skrzydłami
  • Ki-61 IIa KAI – wersja produkcyjna, uzbrojona w 2 działka kal. 20 mm i 2 karabiny maszynowe kal. 12,7 mm
  • Ki-61 IIb KAI – wersja produkcyjna, uzbrojona w 4 działka kal. 20 mm
  • Ki-61 III – prototyp o zmienionym profilu aerodynamicznym

Łącznie w latach 1942–1945 zbudowano 2654 samoloty Kawasaki Ki-61 wszystkich wersji.

Służba w lotnictwie

Samoloty Kawasaki Ki-61 Hien od lutego 1943 roku zostały wprowadzone do jednostek lotniczych armii japońskiej.

Po raz pierwszy użyto je w akcjach bojowych w kwietniu 1943 w walkach nad Nową Gwineą. Następnie stosowano jej w walkach nad Nową Irlandią i Nową Brytanią. Niewielka liczba tych samolotów walczyła również w Chinach i Mandżurii.

W 1944 roku walczyły na Filipinach, a następnie broniły wysp japońskich. W końcowym okresie wojny część samolotów Kawasaki Ki-61 I użyto jako samoloty dla jednostek kamikaze a samoloty Kawasaki Ki-61 II do walki z amerykańskimi samolotami Boeing B-29 dokonujących nalotów na Japonię. Pewna liczba samolotów dostała się w ręce chińskich wojsk komunistycznych. Były wykorzystywane do końca lat 40. XX w.

Samolotów Kawasaki Ki-61 Hien w japońskim lotnictwie armii używały:

  • dywizjony myśliwskie (Sentai): 17, 18, 19, 23, 28, 37, 55, 56, 59, 68, 78, 105, 244
  • samodzielna eskadra myśliwska (Chutai): 23

Opis konstrukcji

Samolot Kawasaki Ki-61 Hien był dolnopłatem o konstrukcji metalowej; kabiny zakryte, podwozie klasyczne z kółkiem ogonowym – wciągane w locie. Napęd stanowiły silnik rzędowy, chłodzony cieczą i śmigło metalowe, trójłopatowe.

Bibliografia

  • Tadeusz Januszewski, Adam Jarski: Kawasaki Ki-61 Hien. Gdańsk: Agencja A.J. Press, 1992. 
  • II wojna światowa Encyklopedia uzbrojenia. Warszawa: Muza SA, 2000, s. 289. ISBN 83-7200-646-6. 
  • (ros.)Авиационный сборник nr 4 Абиация Японии во второй мировой войне. T. 1. Moskwa: 1996, s. 51-55. 

Linki zewnętrzne