Keczup

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ketchup Heinz

Keczup, ketchup (słowo które według Oxford English Dictionary najprawdopodobniej pochodzi z chińskiego) – sos pomidorowy podawany na zimno, o gamie smaków od łagodnego do ostrego, barwy zwykle ciemnoczerwonej, czerwonobrązowej, rzadziej zielonej, stosowany do potraw mięsnych, kanapek, pizzy, frytek itp. Na ogół kupowany jako produkt gotowy, choć wiele osób woli sporządzać go według istniejących przepisów w warunkach domowych.

Historia ketchupu

Sos ketchup pierwsi wymyślili Chińczycy i była to zaprawa pierwotnie stosowana do przyrządzania potraw rybnych. Słowo ketchup pochodzi od słowa kôe-chiap w chińskim dialekcie Xiamen i znaczy dokładnie zaprawa do ryb. Pierwowzorem ketchupu była zupa polinezyjska, w skład której wchodziły m.in. cebula, fasola, zioła i sardynki[1][2].

Nazwa sosu i jego receptura dotarły do Europy pod koniec XVII w. przez Anglię. W końcu XIX w., w 1876 r. sos dotarł do USA i jego receptura została dostosowana do tamtejszych przyzwyczajeń smakowych przez Henry'ego Johna Heinza, założyciela firmy spożywczej H. J. Heinz Company, producenta znanej marki ketchupu[1].

Jeszcze w XIX w. słowem catsup określano każdy sos, w którym znajdował się ocet[2].

Polskie ketchupy

Według badań z 2003 r. najpopularniejszymi ketchupami w Polsce są Pudliszki, Kotlin, Roleski, Hellmann's, Łowicz, Włocławek i Heinz.[3]. Według danych największych producentów trzema najstarszymi polskimi markami keczupów są: "Pudliszki" - 90 lat działalności[4], "Kotlin" i "Włocławek" [5]

Klasyczny skład współczesnych ketchupów

Sos jest pasteryzowany, dlatego nie wymaga stosowania środków konserwujących.

Produkty oferowane w supermarketach pod nazwą "Ketchup" często różnią się od wyżej opisanego sosu, pomimo umieszczania jego nazwy na opakowaniach. W skład tzw. tanich ketchupów wchodzi najczęściej: mąka ziemniaczana, barwnik spożywczy i benzoesan sodu, jako środek zapobiegający gniciu produktu.potrzebne źródło

Ketchup jako warzywo

W 1981 r. David Stockman, urzędnik odpowiedzialny za budżet USA pod rządami ówczesnego prezydenta Ronalda Reagana, podjął próbę zaliczenia ketchupu do warzyw, jako kompleksową substancję, bez względu na jej skład a jedynie ze względu na użytą nazwę produktu[7][8]. Powodem tego była chęć zaoszczędzenia na dożywianiu dzieci w amerykańskich szkołach w ramach systemu socjalnego. Przepisy obowiązujące w systemie żywienia w szkołach przewidywały, że każde dziecko musiało codziennie przyjmować określoną ilość witamin i soli mineralnych pod postacią warzyw. Propozycja podawania dzieciom w posiłkach zamiast naturalnych warzyw "taniego ketchupu" złożonego z mąki ziemniaczanej i wody zabarwionej na czerwono, wywołała energiczne protesty społeczne, które w atmosferze skandalu doprowadziły do rezygnacji z rewolucyjnego pomysłu[9].

Przepisy na ketchup

Ketchup rybny

Wg profesora Jerzego Bralczyka malajskie słowo "Ketchup" oznaczało sos rybny. Przejęte przez Anglików kojarzone jest z sosem pomidorowym. Ale słowo to również odnosiło się do sosów na bazie orzechów czy grzybów. Na zagranicznych opakowaniach ketchupów widnieje napis "TOMATO ketchup" na określenie keczupu pomidorowego.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Historia keczupu według "Heinz". [dostęp 2011-11-23].
  2. ↑ 2,0 2,1 Portal Kulinarny: "Historia keczupu". [dostęp 2011-11-23].
  3. ↑ "Poradnika Handlowca": Sosy, ketchupy, musztardy, majonezy. [dostęp 2011-11-23].
  4. ↑ Historia "Pudliszek" na stronie producenta. [dostęp 2011-11-23].
  5. ↑ Informacje zaczerpnięte z oficjalnych stron internetowych producentów ketchupów
  6. ↑ Lesław Juszczak, Teresa Fortuna, Małgorzata Maziarz, 2002, "Wybrane właściwości reologiczne ketchupów handlowych", ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość., nr 1(30) s.88-98
  7. ↑ Wikipedia: Ketchup as a vegatable (pol.: Keczup warzywem) (ang.). [dostęp 2011-11-23].
  8. ↑ "Is ketchup a vegatable?" (pol.:Czy keczup to warzywo? (ang.). [dostęp 2011-11-23].
  9. ↑ Dziennik "Huff Post" z dnia 16.11.2011: "Pizza is vegatable?" (ang.). [dostęp 2011-11-23].