Klan – najdłużej emitowany polski serial telewizyjny. Opowiada on o wielopokoleniowej warszawskiej rodzinie Lubiczów. Pomysłodawcą serialu jest Wojciech Niżyński (współtwórca produkcji W labiryncie oraz Fitness Club).

Pierwsze trzy odcinki pilotowe serialu wyemitowano w TVP1 16, 17 i 18 czerwca 1997 w ramach konkursu na pierwszą polską telenowelę, który Klan wygrał pokonując seriale Zaklęta i Złotopolscy. Od 22 września 1997 wyświetlany jest regularnie. Jak dotąd liczy najwięcej odcinków wśród polskich seriali. 3 listopada 2005 jako pierwsza polska opera mydlana osiągnął liczbę 1000 odcinków, a 5 stycznia 2011 został wyemitowany odcinek 2000.

Klan przez pierwszych 8 sezonów emitowany był trzy razy w tygodniu – od poniedziałku do środy. Od sezonu 9. (2005/2006) emitowany jest także w czwartki, a od sezonu 11. (2007/2008) – również w piątki. Aktualnie premierowe odcinki emitowane są o 18.00. Od połowy czerwca do początku września emisja nowych odcinków jest zawieszana.

Do czerwca 2010 serial emitowany był w TVP Polonia z kilkutygodniowym opóźnieniem z angielskimi napisami. Emisja została przerwana na odcinku 1890. Powtórki najstarszych odcinków kilkakrotnie były emitowane także w TVP3, ostatni raz w 2005. Serial emitowany jest w stereofonii, z teletekstem dla osób niesłyszących, dostępnym na stronie 777 Telegazety. Początkowo wyświetlany w formacie 4:3, od września 2008 w formacie 16:9.

Serial został dwukrotnie uhonorowany Telekamerą w 1999 i 2000 w kategorii "Serial telewizyjny".

Klan ma sztywną konstrukcję poszczególnych odcinków, a zmiany w niej dokonywane są zwykle kosmetyczne. Akcja każdego odcinka rozgrywa się dokładnie w dniu jego wyemitowania – tak więc obejmuje on najwyżej jedną dobę z życia bohaterów. Wyjątkami są przerwy w nadawaniu serialu (np. z powodu żałoby narodowej). Każdy odcinek rozpoczyna się sceną z tymi samymi bohaterami, którzy obecni byli w ostatniej scenie odcinka poprzedniego. Ostatni odcinek w tygodniu na ogół kończy się cliffhangerem.

25 kwietnia 2012 Klan został przedłużony o kolejną, 16. serię, która zostanie wyemitowana w sezonie 2012/2013.

Opis fabuły

Serial opowiada o losach trzypokoleniowej rodziny Lubiczów, której seniorami są Maria i Władysław Lubiczowie. Maria jest właścicielką rodzinnej apteki „Pod Modrzewiem”, a Władysław emerytowanym kuratorem sądowym do spraw nieletnich. W czasie 50 lat pożycia dochowali się piątki dzieci, a następnie gromadki wnucząt i jednego prawnuka. Najstarsza córka Lubiczów, Elżbieta Chojnicka, mieszka wraz z rodzicami, mężem Jerzym i dwójką dzieci, Beatą (studentką farmacji) i Michałem, obiecującym piłkarzem, w rodzinnym domu na Sadybie. Elżbieta wspólnie z matką prowadzi aptekę. Paweł Lubicz, brat bliźniak Elżbiety, jest chirurgiem i współwłaścicielem prywatnej kliniki w Warszawie "El-Med". Jego żona Krystyna jest wykładowcą slawistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Oboje są rodzicami dwóch córek: Agnieszki, uczennicy klasy maturalnej i o 6 lat młodszej Aleksandry. Średnia córka Marii i Władysława – Monika, z powodu osobistej tragedii sprzed lat nie utrzymuje kontaktów z rodziną. Prowadzi butik "Ramona" w centrum Warszawy. Jej syn Daniel przebywa w USA. Ryszard jest młodszym synem państwa Lubiczów, a jego żona, Grażyna, pracuje jako pielęgniarka. Dorota, najmłodsza latorośl seniorów rodu, wybrała życie zakonne. Stefan Ziętecki, brat Marii, to ceniony adwokat i zaprzysięgły stary kawaler.

Przez lata emisji serialu, rodzina Lubiczów przeżyła liczne wydarzenia oraz powiększyła się, jednak nie ma już wśród bohaterów protoplastów rodu, Marii i Władysława.

Główni bohaterowie

Uwaga: Szczegółowe informacje na temat charakterystyki oraz losów bohaterów dostępne są w bazie Filmpolski.

• Elżbieta i Jerzy Chojniccy – od 1 maja 2009 po raz drugi są małżeństwem. Pokonali małżeński kryzys, który zakończył się rozpadem małżeństwa w 2007. Powodem rozłamu ich związku była długoletnia wiarołomność Jerzego (z Aliną Rogowską i Zuzanną Petersen) oraz romans Elżbiety z Krzysztofem Malickim (Jerzy Zelnik). Jerzy zmagał się z problemami kardiologicznymi, trudnościami z prowadzeniem odziedziczonej po ojcu nierentownej kamienicy, pojawieniem się przyrodniej siostry od strony ojca – Kamili Smętnej (Michalina Robakiewicz) oraz założoną do spółki z przyjacielem, Antkiem Zaburzańskim (Mirosław Jękot), firmą „MIGIEM” o zmiennym profilu działalności.
• Beata i Jacek Boreccy – wychowują dwoje dzieci: Jana, syna Beaty ze związku z Piotrem Rafalskim (Jacek Borkowski) oraz wspólne dziecko – córkę Małgorzatę (Suzanna von Nathusius). Głównym konfliktem w małżeństwie Boreckich była wiarołomność Jacka. Jego romanse z koleżanką z pracy – Barbarą Milecką (Aldona Orman), córką Rafalskiego – Karoliną (Jagoda Stach) oraz Donatą Słomką (Joanna Kupińska) doprowadziły do rozpadu małżeństwa. W skutek traumatycznych przeżyć podczas pożaru w czasie targów kosmetycznych i reakcji Jacka, Beata wybaczyła mężowi. Po zniknięciu z miejsca pracy, Beata została uznana za zaginioną.
• Michał Chojnicki – syn Elżbiety i Jerzego. Wypadek skatowanego przez kibiców Michała przekreślił jego marzenia o karierze piłkarskiej. Po wypadku realizował się jako radiowy sprawozdawca sportowy. Tropienie afery korupcyjnej w piłkarskim światku przypłacił kilkutygodniowym porwaniem i utratą pamięci. Związał się z Kingą Kuczyńską (Katarzyna Tlałka), która została matką jego dwóch synów bliźniaków, Antoniego i Władysława. Przez pewien czas prowadził prywatną szkółkę piłkarską. Chcąc ustabilizować swoje życie, skorzystał z usług biura matrymonialnego. Zaowocowało to zaręczeniem się i ślubem z Zytą (Magdalena Stam).
• Paweł i Krystyna Lubiczowie – rodzice Agnieszki i Aleksandry. Paweł zrezygnował z pracy w szpitalu, aby w poświęcić się rozwojowi prywatnej kliniki "EL-MED", której jest współwłaścicielem. Paweł i Krystyna zmagali się z kryzysem małżeńskim, chorobą nowotworową Krystyny oraz nieplanowaną ciążą, która zakończyła się narodzinami ich trzeciego dziecka – Pawła Ignacego Lubicza.
• Agnieszka Lubicz – została absolwentką wydziału dziennikarstwa i ma niemałe doświadczenie w pracy w redakcji gazety. Jej związki, w tym krótkotrwałe małżeństwo z matematykiem Robertem Męcikiem (Rafał Malinowski), kończyły się fiaskiem, z wyjątkiem jedynej prawdziwej miłości – do Łukasza Kobielskiego (Przemysław Sadowski), który wkrótce zginął w wypadku samochodowym. Kilkumiesięczna, późniejsza znajomość ze stręczycielem i zleceniodawcą podwójnego morderstwa – Mironem Lipskim (Mariusz Zaniewski), przywódcą szajki, którą tropiła, zaowocowała pojawieniem się córeczki, Zosi.
• Aleksandra Lubicz – była studentka anglistyki – w wyniku relegowania z uczelni rozpoczęła studiowanie resocjalizacji na prywatnej uczelni. Pierwsze doświadczenia z podopiecznymi skończyły się pobiciem i kilkutygodniowym pobytem w szpitalu. Obecnie aktywnie udziela się w schronisku dla samotnych matek i innych osób potrzebujących wsparcia. Po kilku miłosnych zawodach, poznała Norberta, który po przeprowadzce do Warszawy rozpoczął naukę na resocjalizacji. Po jakimś czasie zostali parą.
• Monika Ross – matka Daniela. Jako piętnastolatka została zgwałcona. Jej drugi mąż, Wojciech Nawrot (Marcin Sosnowski), wspólnik Pawła, zginął we własnym mieszkaniu kilka dni po ślubie, zostawiając jej 80% udziałów w "El-Medzie". Dwukrotnie rozpadał się jej związek z detektywem Bogdanem Sawickim (Marcin Troński). Była właścicielka butiku "Ramona", restauratorka – do spółki ze swoją przyjaciółką Gabrielą Wilczyńską (Laura Łącz). Miała problemy z chorobą alkoholową oraz uzależniła się od hazardu.
• Daniel Ross – zakażony wirusem HIV podczas pobytu w USA (na farmie sekty), zmaga się z chorobą. Po rozstaniu ze swoją pierwszą miłością, Agatą Wilczyńską (Maria Niklińska), próbował szczęścia z Ewą Tomicką (Katarzyna Stanisławska). Jednak małżeństwo to zakończyło się fiaskiem. Przez długi czas pozostawał pod wpływem apodyktycznej i surowej matki, jednak mimo jej sprzeciwu wyjechał do Londynu i ograniczył z nią kontakty. Wraz z Weroniką otworzył w Londynie biuro turystyczne.
• Grażyna Lubicz – wdowa po Ryszardzie. Wspólnie wychowywali trójkę dzieci. W wyniku niepowodzenia sztucznego zapłodnienia in vitro Grażyny, zdecydowali się na adopcję: syna zmarłej sąsiadki – Macieja Kowalika cierpiącego na zespół Downa i Bożeny Rosiak z domu dziecka. Są również rodzicami biologicznymi Kasi – najmłodszego dziecka w rodzinie. Grażyna, niedoszła absolwentka pedagogiki, pracuje jako pielęgniarka w "El-Medzie".
• Dorota Lubicz – zakonnica. Opiekowała się trędowatymi w jednym z leprozoriów na misji w Rwandzie. Pracowała w hospicjum w Głoskowie pod Warszawą. Była obiektem fascynacji Piotra Rafalskiego prowadzącego psychoterapię z przebywającą wówczas w Głoskowie Moniką. Udało jej się uzyskać specjalizację z pediatrii. Razem z Aleksandrą pracuje w schronisku dla samotnych matek i innych osób potrzebujących wsparcia.
• Stefan Ziętecki – brat Marii Lubicz, jest wziętym adwokatem. Zawarł związek małżeński z Janiną – przyjaciółką Marii. Małżeństwo to trwało nieco ponad 4 lata, przerwała je śmierć Janiny.

Drzewo genealogiczne

Bohaterowie nienależący do klanu Lubiczów

• Stanisława Dorobczuk-Bałucka – gosposia w domu na Sadybie. Przyjechała do Polski z Kazachstanu na zaproszenie Władysława. Przez wszystkich jest nazywana ciocią.
• Jeremiasz Bałucki – od 2007 mąż Stanisławy, emeryt.
• Czesława Kot-Kurzawska – spokrewniona z Grażynką, pracowała jako dyspozytorka w korporacji Ryszarda "Metro Taxi". Sekretarka w biurze detektywistycznym. Obecnie prowadzi własne przedszkole.
• Dariusz Kurzawski – mąż Czesławy, intendent w restauracji Moniki Ross.
• Kinga Kuczyńska – matka dzieci Michała.
• Piotr Rafalski – psychoterapeuta, biologiczny ojciec Jasia.
• Karolina Rafalska – córka Rafalskiego, była kochanka Jacka, przyrodnia siostra Jasia
• Anna Surmacz – przyjaciółka Krystyny i Pawła Lubiczów, założycielka i szefowa Feminy.
• Tadeusz Koziełło – mąż Anny Surmacz, przyjaciel Pawła i Krystyny, ginekolog, pracuje w "El-Medzie".
• Błażej Popielak – chłopak, którego wychowują Anna i Tadeusz, chłopak Kamili Smętnej.
• Andrzej Marczyński – współwłaściciel "El-Medu", lekarz. Przyjaciel Pawła i Krystyny. Mąż Alicji.
• Alicja Marczyńska – pracownik naukowy, pracuje razem z Krystyną Lubicz na uczelni, przyjaciółka Krystyny i Pawła.
• Stefania Malec – gosposia w domu Pawła i Krystyny.
• Kazimierz Malec – mąż Stefanii.
• Stiepan Vujkovič – chorwacki pisarz, przyjaciel rodziny Lubiczów, przez pewien czas związany uczuciowo z Agnieszką.
• Julian Deptuła – pracownik naukowy, przyjaciel rodziny Lubiczów.
• Mariola Kaczorek – była pomoc domowa rodziny Koziełłów. Żona Juliana Deptuły.
• Janusz Zamojdowski – były przyjaciel Władysława.
• Ula – najbliższa przyjaciółka Aleksandry.
• Mateusz Wielicki – przyjaciel Agnieszki, właściciel szkoły rodzenia.
• Cezary Smosarski – wykładowca w szkole, do której uczęszcza Aleksandra.
• Antoni Zabużański – wspólnik Jerzego.
• Renata Zabużańska – żona Antoniego.
• Krzysztof Malicki – dawna miłość Elżbiety, obecnie zakonnik.
• Matylda Szczęśniak – przyjaciółka Elżbiety.
• Wanda Łuczak–Kozielska – przyjaciółka Elżbiety, długoletnia pracownica "Apteki Pod Modrzewiem".
• Irena – właścicielka mieszkania, które wynajmował Jerzy.
• Donata Słomka – córka Ireny. Podczas delegacji w Polsce poznała Jacka i nawiązała z nim romans.
• Pola Sochacka – była lokatorka mieszkania Stanisławy.
• Waldemar Paculski – były wspólnik Michała.
• Bogna Różycka-Ruczaj – niedoszła żona Michała. Żona Leszka, brata Krystyny Lubicz.
• Sandra Stec – była wspólniczka Michała, jego pierwsza sympatia.
• Natalia Turska – była miłość Michała, z którą planował związek po rozstaniu z Kingą.
• Zyta Tyczyńska-Chojnicka – żona Michała.
• Gabriela Wilczyńska – wspólniczka Moniki.
• Agata Wilczyńska – była dziewczyna Daniela, córka Gabrieli. Obecnie ma romans z Jackiem Boreckim.
• Feliks Nowak – biznesmen, przyjaciel Moniki.
• Bogdan Sawicki – były dwukrotny partner Moniki, prywatny detektyw.
• Majka Podolska – mieszkanka Liskowa, zakochana w Danielu.
• Weronika – miłość Daniela, z którą mieszka w Londynie.
• Szymon Blizna – były kochanek Moniki.
• Roman Zarzycki – drugi mąż Gabrieli, architekt.
• Mariusz Kwarc – przyjaciel Ryszarda i Grażyny, taksówkarz.
• Katarzyna Wińska – była dziewczyna Mariusza.

Obsada

Aktualni odtwórcy ról dziecięcych

Odtwórcy głównych ról niewystępujący w serialu

Odtwórcy pozostałych ról niewystępujący w serialu

Odcinki

Czołówka i sekwencja końcowa

Pierwsza czołówka serialu była emitowana tylko w odcinkach pilotażowych (1-3). Zawierała odcień szarości i beżu, na ekranie pokazywały się zdjęcia bohaterów podpisane czerwoną czcionką. W czołówce tej wystąpiła niedoszła odtwórczyni roli zakonnicy Doroty, Jolanta Fraszyńska. We właściwej emisji (od 22 września 1997) do odcinka 1999, w openingu pojawiały się podobizny nestorów rodziny Lubiczów, Marii i Władysława. Jedyną konieczną zmianę wymusiła zmiana aktora, grającego Michała Chojnickiego – od 891 odcinka (z 27 grudnia 2004) w czołówce pojawiła się nowa plansza z Beatą i Michałem. Wraz z 2000 odcinkiem (5 stycznia 2011), serial zyskał nową czołówkę, w której wymienieni są: Paweł, Krystyna, Elżbieta, Jerzy, Monika, Ryszard i Grażyna (z poprzedniej czołówki zabrakło: Marii, Władysława, Beaty, Michała, Oli, Agnieszki, Doroty). Wszyscy pozostali główni bohaterowie (a także mniej ważne postacie) pojawiają się w tle w licznych stopklatkach.

Od początku emisji motywem muzycznym czołówki jest piosenka "Życie jest nowelą" (jedna zwrotka i refren) w wykonaniu Ryszarda Rynkowskiego. Nowe aranżacje pojawiły się: 6 września 2010 (od odcinka 1913), 4 października 2010 (od odcinka 1933) i 27 października 2010 (od odcinka 1950).

Sekwencja końcowa, z wyjątkiem 3 pierwszych, pilotowych odcinków, od początku emisji kończyła się stopklatką, a muzycznie zdobiła ją piosenka "Życie jest nowelą", obejmująca dwie zwrotki. Wyjątkiem były odcinki 111, 389, 728, gdy stopklatka pojawiała się już w trakcie piosenki i napisów końcowych, lub nie było jej przez całą sekwencję (jak w odcinku 389). W odcinkach 534, 657 i 773 emitowanych w Wigilie w latach 2001, 2002, 2003 zamiast piosenki pojawiła się melodia kolędy, którą w finałowej scenie odcinków śpiewała rodzina Lubiczów, albo temat rodzinny w wersji świątecznej. Od odcinka 1031 (2 stycznia 2006) przyspieszono emisję sekwencji i skrócono piosenkę. Od odcinka 1106 (z 22 maja 2006) formuła uległa zmianie: zamiast stopklatki pojawia się zwiastun następnego odcinka. Napisy zostały zmniejszone i przesunięte na lewą część ekranu, a całość zdobi tylko melodia piosenki. Zwiastun nie pojawia się jedynie w odcinkach zamykających sezon, kiedy zastępuje go stopklatka. W odcinkach bożonarodzeniowych lub sylwestrowych melodia piosenki tytułowej jest niekiedy zastępowana motywem świątecznym.

Linki zewnętrzne

• Klan w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Klan w bazie filmweb.pl
• Klan w bazie filmpolski.pl
• Strona serialu
• Klan (serial telewizyjny) w bazie filmpolski.pl