Kolej w Polsce

Skocz do: nawigacji, szukaj
Sieć linii kolejowych PKP, 1952–1953

Kolej w Polsce – system transportu kolejowego działający na terenie Polski. Pierwsze linie kolejowe w obrębie współczesnych granic zostały otwarte w 1842 roku[1]. Według stanu na dzień 31 grudnia 2009 długość czynnych linii kolejowych wynosiła 19 336 km[2], w tym 11 830,6 km zelektryfkowanych[3].

Zarządcą większości linii kolejowych jest należące do państwowych Polskich Kolei Państwowych przedsiębiorstwo PKP Polskie Linie Kolejowe, a głównymi przewoźnikami pasażerskimi wchodzące również w skład Grupy PKP – PKP Intercity oraz należące do samorządów województw Przewozy Regionalne.

Najpopularniejsza w Polsce lokomotywa pasażerska EU07-304 z lat '70
EN95 wyprodukowany dla Warszawskiej Kolei Dojazdowej
Dworzec Wiedeński
Dworzec Gdańsk Główny z 1900

Historia

 Osobny artykuł: Historia kolei w Polsce.

Pierwsza linia kolejowa w obecnych granicach Polski została otwarta 22 maja 1842 roku. Linia ta łączyła Wrocław z Oławą. W tym samym roku linia została przedłużona do Brzegu. W 1843 roku kolej żelazna docierała już do Opola. Druga połowa lat 40. XIX wieku przyniosła rozwój kolei na Dolnym Śląsku. Linie te służyły przede wszystkim do transportu węgla kamiennego ze śląskich kopalni w głąb Niemiec. Nieco później kolej zaczęła się rozwijać na Pomorzu i Wielkopolsce. W 1843 roku została oddana do użytku linia łącząca Szczecin ze stolicą państwa – Berlinem. W latach 1846–1848 powstawała linia kolejowa ze Stargardu do Poznania[4].

W zależnym od Rosji, Królestwie Polskim budowę pierwszej linii kolejowej zakończono 15 czerwca 1845, oddając podmiejski odcinek przyszłej linii Warszawsko-Wiedeńskiej. Linia ta łączyła Warszawę z Grodziskiem Mazowieckim. W 1845 linię przedłużono do Skierniewic i Łowicza. Rok później kolej dotarła do Częstochowy. Ostatecznie linia Warszawsko-Wiedeńska została ukończona w 1848 roku[4].

Przewoźnicy

 Osobny artykuł: Przewoźnicy kolejowi w Polsce.

Aktualnie na rynku kolejowym w Polsce funkcjonuje 103 przewoźników kolejowych posiadających licencję na przewozy osób, rzeczy oraz udostępnianie pojazdów trakcyjnych[5]. Spośród nich 14 przewoźników wykonuje przewozy na liniach innych niż normalnotorowe[6].

Według niektórych opinii, polski rynek towarowych kolejowych przewozów postrzegany jest jako jeden z najbardziej zliberalizowanych rynków w Europie.[7]

Infrastruktura

 Osobny artykuł: Dworce kolejowe w Polsce.
 Osobny artykuł: Zarządcy infrastruktury kolejowej w Polsce.

Za zarządzanie, budowę, utrzymanie oraz udostępnianie infrastruktury kolejowej w Polsce odpowiadają licencjonowani zarządcy infrastruktury. Największym zarządcą infrastruktury są PKP Polskie Linie Kolejowe (PKP PLK) – spółka z grupy Polskie Koleje Państwowe.

Linie kolejowe

 Osobny artykuł: Linie kolejowe w Polsce.
 Osobny artykuł: Koleje wąskotorowe w Polsce.

Kolej dużych prędkości

 Osobny artykuł: Szybka kolej w Polsce.

Kolej wysokich prędkości w Polsce jest projektowania pod nazwa linia kolei dużych prędkości Y. Centralna Magistrala Kolejowa z lat '70 to pierwsza linia przystosowana do wysokich prędkości.

Zobacz też

Portal:
Kolej
Zobacz wiadomości w serwisie Wikinews:
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Kolej w Polsce

Przypisy

  1. ↑ Jerzy Wasilewski: Historia kolei: 1835–1843. pkp.pl. [dostęp 2010-11-26].
  2. ↑ Infrastruktura kolejowa. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.. [dostęp 2010-11-26].
  3. ↑ Sieć trakcyjna. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.. [dostęp 2010-11-26].
  4. ↑ 4,0 4,1 Teofil Lijewski: Geografia Transportu Polski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1986, s. 22. 
  5. ↑ Wykaz licencjonowanych przewoźników kolejowych (pol.). Urząd Transportu Kolejowego. [dostęp 2010-06-11].
  6. ↑ Urząd Transportu Kolejowego
  7. ↑ Puls Biznesu, 2007-06-28

Linki zewnętrzne