Komercjalizacja – ogół zmian mających na celu oparcie czegoś na zasadach komercyjnych (handlowych).

Komercjalizacja przedsiębiorstw

Komercjalizacja przedsiębiorstw jest przystosowaniem przedsiębiorstwa do warunków gospodarki rynkowej. Przedmiotem komercjalizacji może być np. przedsiębiorstwo państwowe, które ma zostać przekształcone w jednoosobową spółkę skarbu państwa, gdzie jedynym właścicielem pakietu akcji lub głównym udziałowcem jest samo państwo.

Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych w Polsce

Komercjalizacja, w myśl Ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i prywatyzacji, polega na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego dokonuje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, działający w imieniu Skarbu Państwa. Jeśli cel jest inny niż prywatyzacja, potrzebuje on zgody Rady Ministrów.

Komercjalizacja przedsiębiorstwa państwowego może nastąpić:

• z inicjatywy ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa lub na wniosek organu założycielskiego
• na wniosek dyrektora i rady pracowniczej przedsiębiorstwa
• na uzasadniony wniosek sejmiku właściwego województwa

Komercjalizacja z konwersją wierzytelności

W przypadku przedsiębiorstw znajdujących się w złej sytuacji finansowej następuje komercjalizacja z konwersją wierzytelności czyli konwersja w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z udziałem Skarbu Państwa i wierzycieli, którzy za swoje wierzytelności nabywają udziały w tej spółce. Decyzję o komercjalizacji z konwersją wierzytelności podejmuje minister Skarbu Państwa w sytuacji, gdy spełniona jest jedna z dwóch obligatoryjnych przesłanek:

• suma zobowiązań, zaciągniętych kredytów i pożyczek powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 60% wartości księgowej aktywów;
• suma zobowiązań krótkoterminowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek przeterminowanych powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 50% przychodów pomniejszonych o przychody ze sprzedaży środków trwałych.

Komercjalizacja nieruchomości

Komercjalizacja nieruchomości oznacza wynajęcie budynku i tym samym stworzenie produktu inwestycyjnego przynoszącego dochód.

Komercjalizacja innych dziedzin

Pojęcie to odnosić się może również do innych dziedzin ludzkiej aktywności np. nauki, religii czy sztuki.

Komercjalizacja sztuki następuje gdy jej dzieła stają się głownie przedmiotem handlu, a sam proces twórczy podporządkowany jest osiągnięciu zysku, co wymaga dostosowania się do potrzeb odbiorcy (który staje się klientem). Odbywa się to często kosztem artystycznej niezależności i jakości, z tego powodu komercjalizacja postrzegana bywa jako zjawisko negatywne.

Zobacz też

• prywatyzacja
• nacjonalizacja
• przekształcenia własnościowe

Bibliografia

• Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i prywatyzacji
• Banasiński C. i in.: Prawo gospodarcze. wyd. LexisNexis, Warszawa 2005
• Polityka gospodarcza – studia i przyczynki. pod red. Jerzego Tarajkowskiego, Poznań 2005