Kosaciec

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy roślin. Zobacz też: Kosaciec – wzniesienie w woj. zachodniopomorskim.
Zobacz hasło kosaciec w Wikisłowniku
Morfologia

Kosaciec, irys (Iris L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Kosaćce występują w stanie dzikim na półkuli północnej i jest ich ponad 200 gatunków[2]. Gatunkiem typowym jest kosaciec bródkowy (Iris germanica L.)[3].

Morfologia

Liście
Szablaste, równowąskie.
Kwiaty
Duże (wysokość 5–15 cm, średnica 5–18 cm), pojedyncze lub w kwiatostanach. Zewnętrzne działki kielicha są ustawione poziomo lub też odgięte w górą. U odmian bródkowych na zewnętrznych działkach wzdłuż głównego nerwu znajdują się szczotkowate włoski zwane bródką. U odmian bezbródkowych w tym miejscu występuje barwny pas, zazwyczaj żółty lub brązowy. Wewnętrzne działki są wzniesione i tworzą tzw. kopułę.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów podrodziny Iridoideae Eaton w rodzinie kosaćcowatych (Iridaceae) należącej do rzędu szparagowców (Asparagales) w obrębie jednoliściennych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd kosaćcowce (Iridales Raf.), podrząd Iridineae Engl., rodzina kosaćcowate (Iridaceae Juss.), podrodzina Iridoideae Eaton, plemię Irideae Kitt., podplemię Iridinae Pax in Engl. & Prantl, rodzaj kosaciec (Iris L.)[4].

Z rodzaju Iris część gatunków wyróżniana jest czasem w rodzaje Juno Tratt. i Xiphium Mill. W systemie Crescent Bloom rodzaje te włączone są do rodzaju Iris i traktowane jako synonimy.

Gatunki flory Polski[5]
Gatunki uprawiane[2]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-09].
  2. 2,0 2,1 zbiorowe: A-Z encyklopedia. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3. 
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Iris (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.