Krapkowice
gmina miejsko-wiejska
• liczba
• gęstość
17 791
860 os./km²
(TERYT)
47-303 Krapkowice
Krapkowice (niem. Krappitz[1], cz. Krapkovice, Chrapkovice) – miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krapkowice.
Miasto położone po obu stronach rzeki Odry, na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych z Opola do Kędzierzyna-Koźla i Raciborza (DK45) oraz z Nysy i Prudnika do Strzelec Opolskich, przy autostradzie A4 (2 węzły). W Krapkowicach wpływa do Odry Osobłoga, wypływająca z Jeseników w Czechach. Historycznie Krapkowice położone są na Górnym Śląsku. Miasto znajdowało się na trasie szlaku bursztynowego.
Wedle danych z 2009 r. miasto liczyło 17 791 mieszkańców[2].
Zabytki
- zamek, wzmiankowany już w 1532 r. jako własności Jerzego Hohenzollerna
- kościół św. Mikołaja z końca XIV w.
- mury miejskie z wieżami
- ruiny XII-wiecznego zamku w dzielnicy Otmęt, wedle legendy zbudowany przez templariuszy
- kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (najstarsza wzmianka o nim pochodzi z 1223 r.)
Historia
- XIII w. – pierwsze wzmianki na temat miasta, pod nazwą Chrapkowice (od nazwiska Chrapek), oraz Otmętu – osady rybackiej, obecnie dzielnicy Krapkowic
- 1275 – prawdopodobna data nadania Krapkowicom przez księcia Władysława opolskiego praw miejskich na prawie magdeburskim[4]
- 1294 – syn Władysława, Bolko I opolski, oddał do dyspozycji mieszkańców Crapicz 8 morgów pastwisk miedzy Osobłogą a Odrą, a także łowiska ryb w 2 niedaleko położonych stawach, za co miasto było zobligowane uiszczać w dniu św. Marcina (11 listopada) roczną opłatę w wysokości 14 talarów[4]; dziedziczną władzę w mieście sprawował wójt, wybrany przez księciapotrzebne źródło
- XIV i XV w. – rządy rodu Temchinów, powstanie szpitala i szkoły
- 1531 – dostanie się miasta pod władzę Habsburgów
- 1582 – sprzedaż Krapkowic przez cesarza Rudolfa II Habsburga rodzinie Redernów
- rządy Redernów – rozwój miasta, powstanie drewnianego mostu na Odrze, łączącego Krapkowice z Otmętem
- 1742 – włączenie Krapkowic do Prus
- 1765 – wygaśnięcie rodu Redernów, nowym właścicielem został Karol Wilhelm von Haugwitz
- XIX w. – klęska głodu
- 1841, 1852, 1854 – trzy pożary miasta
- rozbudowa Krapkowic dzięki środkom płaconym Prusom przez Francję jako kontrybucje wojenne
- 1887 – powstanie kolejnego mostu na Odrze
- 1896 – budowa linii kolejowej, powstanie zakładów przemysłowych (papiernie)
- 1930 – budowa fabryki obuwia
- 1945 – przyłączenie Krapkowic do Polski
- 1946, 7 maja – nadanie miejscowości polskiej nazwy Krapkowice[1]
- 1961 – formalne włączenie Otmętu do Krapkowic
- 1997 – powódź tysiąclecia
- 1999 – po reformie administracyjnej Krapkowice zostały miastem powiatowym
- 2006 – rozbiórka linii kolejowej, nieprzejezdnej od powodzi z 1997 r.
- 2007 – odsłonięcie pomnika upamiętniającego powódź w 1997 r[4].
Plebiscyt górnośląski
Do głosowania podczas plebiscytu uprawnionych było 2526 osób, z czego 1801, ok. 71,3%, stanowili mieszkańcy (w tym 1716, ok. 67,9% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 2466 głosów (ok. 97,6% uprawnionych), w tym 2461 (ok. 99,8%) ważnych; za Niemcami głosowały 2369 osoby (ok. 96,1%), za Polską 92 osoby (ok. 3,7%). W obszarze dworskim (niem. Schloss Krappitz) rozkład głosów prezentował się następująco: uprawnione były 142 osoby, z czego 109, ok. 76,8%, stanowili mieszkańcy (w tym 102, ok. 71,8% całości, mieszkańcy urodzeni w obszarze dworskim). Oddano 138 głosów (ok. 97,2% uprawnionych), w tym 138 (100%) ważnych; za Niemcami głosowały 134 osoby (ok. 97,1%), za Polską 4 osoby (ok. 2,9%)[5].
Demografia
Na początku XIX w. w Krapkowicach dominował język polski[6].
- ↑ Liczba gospodarstw domowych: 6034.
- ↑ W tym 9628 osoby (ok. 51,4%) to kobiety; w wieku przedprodukcyjnym/produkcyjnym/poprodukcyjnym: 4060 (ok. 21,7%)/12529 (ok. 66,9%)/2134 (ok. 11,4%). Liczba budynków: 1576 (w tym 1565 mieszkalnych), liczba gospodarstw domowych: 6895.
- ↑ Stan na 30 czerwca 2008 r.
- ↑ W tym 9191 osób (ok. 51,7%) to kobiety; w wieku przedprodukcyjnym/produkcyjnym/poprodukcyjnym: 17,0%/67,9%/15,1%.
Struktury wyznaniowe
Kościół rzymskokatolicki
- Parafia Ducha Świętego w Krapkowicach-Otmęcie
- Parafia św. Mikołaja w Krapkowicach
- Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krapkowicach-Otmęcie
Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy
Współpraca międzynarodowa
Krapkowiczanie
Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85).
- ↑ 2,0 2,1 BDL :: Miejscowości - wszystkie cechy (pol.). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2012-04-06].
- ↑ Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – "Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750"
- ↑ 4,0 4,1 4,2 nk.pl: KRAPKOWICE : Oficjalna strona internetowa Miasta i Gminy Krapkowice (pol.). UMiG Krapkowice, 2007. [dostęp 2012-04-06].
- ↑ Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in B-W (niem.). [dostęp 2012-04-03].
- ↑ Dorota Borowicz: Mapy narodowościowe Górnego Śląska od połowy XIX wieku do II Wojny Światowej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2004, s. 36. ISBN 83-229-2569-7. (pol.)
- ↑ Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln (niem.). 2006. [dostęp 2012-04-04].
- ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118.
- ↑ pkt.pl: “Strażnica. Towarzystwo Biblijne i Traktatowe”, “Krapkowice”, , Stowarzyszenia, Towarzystwa, Związki - pkt.pl (pol.). pkt.pl Polskie Książki Telefoniczne Sp. z o.o., 2012. [dostęp 2012-04-04].