Lentinula edodes

Skocz do: nawigacji, szukaj

Lentinula edodes (Berk.) Pegler – gatunek grzybów należący do rodziny twardzioszkowatych (Marasmiaceae). We wcześniejszych klasyfikacjach zaliczany był do rodzaju Lentinus jako twardziak japoński (występujący także pod nazwami twardziak uprawny i 'shii-take).

Morfologia

Brązowy lub brązowawy grzyb o kapeluszu dochodzącym do 20 cm średnicy i trzonie 3-4 cm grubości. Kolor trzony jasnoczerwonobrązowy z łuskami nieco ciemniejszymi w górnej części powierzchni. Hymenofor białawy, gęsty i szeroki, w późniejszym okresie przechodzący w czerwonawą plamistość. Miąższ biały w smaku lekko kwaskowatym.

Występowanie

Występuje na terenach Azji Wschodniej, w Chinach, Japonii, na Półwyspie Indochińskim. W Chinach i Japonii grzyb ten jest grzybem uprawianym w szklarniach i na wolnym powietrzu. W Europie podjęto próby uprawy w Eberswalde w Niemczech jeszcze przed II wojną światową. Uprawia się go na martwych kłodach drzewnych. Owocniki wyrastają w grupach, na martwym drewnie liściastym (Carpinus, Castanea, Fagus, Pasania, Quercus).

Zastosowanie

Twardziaki japońskie nadają się do spożycia w stanie świeżym, suszonym, nadają się do marynowania. Grzyby shitake należy poddawać obróbce cieplnej bardzo krótko gdyż w przeciwnym razie twardnieją. Grzyby te zmniejszają zawartość cholesterolu w organizmie i przeciwdziałają stwardnieniu tętnic. W Polsce jest rzadko spotykany ale na świecie cieszy się popularnością ze względu na swój specyficzny smak i właściwości lecznicze. W Japonii jest od kilkuset lat stosowany do leczenia m.in. guzów, przeziębienia, chorób serca, wysokiego ciśnienia, otyłości, problemów seksualnych i problemów powodowanych starzeniem się. Przeciwnowotworowe działanie grzyba shiitake zostało udowodnione już w latach 60. dzięki eksperymentom przeprowadzanych w Krajowym Instytucie Badania Raka w Tokiopotrzebne źródło. Obecnie coraz częściej wraz z chemioterapią stosuje się wyciąg z shiitake przy leczeniu nowotworów, by zmniejszyć toksyczne działanie leków na zdrowe komórki oraz na system immunologicznypotrzebne źródło. Shiitake są jednym z głównych składników diety Genmai-Saishoku.

Synonimy

  • Agaricus edodes Berk., 1878
  • Armillaria edodes (Berk.) Sacc., 1887
  • Collybia shiitake J. Schröt., 1886
  • Cortinellus shiitake (J. Schröt.) Henn., 1899
  • Lentinus edodes (Berk.) Singer, 1941
  • Lentinus mellianus Lohwag, 1918
  • Lentinus shiitake (J. Schroeter) Singer, 1936
  • Lentinus tonkinensis Pat., 1890
  • Lepiota shiitake (J. Schröt.) Nobuj. Tanaka, 1889
  • Mastoleucomyces edodes (Berk.) Kuntze, 1891
  • Tricholoma shiitake (J. Schröt.), 1918

(na podstawie Species Fungorum[2])

Przypisy

  1. ↑ Bisby, Roskov, Orrell, Nicolson, Paglinawan, Bailly, Kirk, Bourgoin, Baillargeon: 2009 Annual Checklist (ang.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 26 maja 2012].
  2. ↑ 2,0 2,1 CABI Bioscience Databases (ang.). [dostęp 2012-13-02].

Bibliografia