Liberia

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Dewiza: (ang.) The love of liberty brought us here
(Umiłowanie wolności przywiodło nas tutaj) Hymn: All Hail, Liberia, Hail! Język urzędowy angielski Stolica Monrovia Ustrój polityczny republika Głowa państwa prezydent Ellen Johnson-Sirleaf Szef rządu prezydent Ellen Johnson-Sirleaf Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe 103. na świecie
111 370 km²
1% Liczba ludności (2010)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia 127. na świecie
3 591 365▲
29 osób/km² Jednostka monetarna dolar liberyjski (LRD) Niepodległość 26 lipca 1847 Religia dominująca Animizm oraz chrześcijańskie Strefa czasowa UTC 0 Kod ISO 3166 LR Domena internetowa .lr Kod samochodowy LB Kod samolotowy EL Kod telefoniczny +231

Liberia (Republika Liberii – Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i wojny domowej (zakończonej w 1996).

Ustrój polityczny

 Osobny artykuł: Ustrój polityczny Liberii.

Podział administracyjny

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Liberii.

Państwo podzielone jest na 15 hrabstw:

Miasta Liberii: Harbel

Demografia

 Osobny artykuł: Demografia Liberii.

W skład ponad 3-milionowej populacji Liberii wchodzą liczne grupy etniczne. Żyją tam potomkowie uwolnionych amerykańskich niewolników oraz niewolników z Karaibów (ok. 5%), nazywanych Amerykanoliberyjczykami, którzy stanowili w Liberii wyższą warstwę społeczną, a także liczne plemiona tubylcze (95%), w tym: Kpelle, Bassa, Gio, Kru, Grebo, Mano, Krahn, Gola, Gbandi, Loma, Kissi, Vai, Dei, Bella, Mandingo oraz Mende. Różnorodność etniczna umocniona jest współistnieniem w Liberii ponad 20 języków (urzędowym jest język angielski), a także kultywowaniem animizmu przez blisko 40% ludności.

Geografia

 Osobny artykuł: Geografia Liberii.

Państwo położone w Afryce Zachodniej kilkaset kilometrów na północ od równika. Połowa powierzchni pokryta jest lasem tropikalnym. Ukształtowanie terenu zmienia się wraz z oddaleniem od wybrzeża – początkowa równina przechodzi stopniowo w pofałdowany płaskowyż, a następnie w niewysokie góry w północno-wschodniej części kraju. Średnia temperatura utrzymuje się na poziomie 21 stopni Celsjusza. Maksimum to 37 °C. Stosunkowo niewielkie są wahania temperatury spowodowane zmianą pór dnia i roku. Występują dwie pory roku: sucha i deszczowa.

Historia

 Osobny artykuł: Historia Liberii.

Jest to najstarsza republika w Afryce. Powstała w wyniku umowy między tubylcami a Amerykańskim Towarzystwem Kolonizacyjnym, podpisanej w 1821. Dzięki niej wyzwoleni niewolnicy mieli osiedlić się w tej części kontynentu i żyć w zgodzie z 18 plemionami autochtonów. 26 lipca 1847 uchwalono konstytucję, jednocześnie deklarując własną niepodległość. Niemal nieustannie historia Liberii związana była ze Stanami Zjednoczonymi, tak gospodarczo jak i kulturowo. W latach 30. XX w. doszło do krótkotrwałego zbliżenia polsko-liberyjskiego i nieudanej próby nawiązania wzajemnych relacji gospodarczych[1].

W 1980 Samuel K. Doe przeprowadził przewrót wojskowy, zamordował urzędującego prezydenta i obalił rząd. Wprowadził na jego miejsce własny rząd, a siebie mianował głową państwa. W 1989 wybuchła wojna domowa, której efektem było obalenie i stracenie Doe'a, a także wyniszczenie kraju wskutek trwających 7 lat działań wojennych. W 1997 Charles Taylor, jeden z oponentów Doe'a, został wybrany prezydentem Liberii. W czasie jego rządów Liberia z jednego z najzamożniejszych krajów afrykańskich stała się biednym krajem. Taylor, oskarżony przez działający w Sierra Leone Trybunał Specjalny o handel bronią i podsycanie wojny domowej, pod naciskiem Stanów Zjednoczonych ustąpił w 2003 roku. Tymczasowym prezydentem został Moses Blah, a po nim tę funkcję przejął w październiku 2003 roku Gyude Bryant, który rządził do wyborów w 2005. W wyborach zwyciężyła Ellen Johnson-Sirleaf pokonując w 2 turze znanego piłkarza George'a Weah. Ellen Johnson-Sirleaf została zaprzysiężona 16 stycznia 2006.

Gospodarka

 Osobny artykuł: Gospodarka Liberii.

Liberia jest znana jako kraj "taniej bandery". Zarejestrowane tu statki tworzą największą flotę na świecie. Ich łączny tonaż wynosi 99 mln DWT. Długi Liberii zostały spłacone przez Chiny.

Kultura

 Osobny artykuł: Kultura Liberii.

Religia

 Osobne artykuły: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Liberii i Świadkowie Jehowy w Liberii.

Dane z 2000:[3]

Turystyka

 Osobny artykuł: Turystyka Liberii.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Rafał Kuzak, Polski imperializm, Liberia i… emaliowane nocniki, "Ciekawostki historyczne", 4 czerwca 2011.
  2. ↑ Liberia [w:] International Religious Freedom Report 2007, Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor 2007.
  3. ↑ Kościół Zielonoświątkowy Zbór "FILADELFIA" w Bielsku-Białej