Lizbona

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy stolicy Portugalii. Zobacz też: miejscowość Lizbona w woj. wielkopolskim.

Dewiza: nie ma oficjalnego motta Państwo  Portugalia Dystrykt Dystrykt Lizbona Prezydent António Costa Powierzchnia 84,6 km² Wysokość od 0 do 116,75 m n.p.m. Ludność (2011)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
545 245
6429 os./km²
2 815 851 Nr kierunkowy +351 Kod pocztowy b.d. Tablice rejestracyjne nie istnieją tablice rejestracyjne z kodem miasta Podział miasta 53 gminy (freguesias) Miasta partnerskie Bissau
Brasília
Budapeszt
Cacheu
Luanda
Madryt
Makau
Malakka
Maputo
Praia
Rabat
Rio de Janeiro
São Tomé
Zagrzeb
Położenie na mapie Portugalii

Lizbona
38°42′N 9°11′W / 38.7, -9.183Na mapach: 38°42′N 9°11′W / 38.7, -9.183 Hasło Lizbona w Wikisłowniku Strona internetowa miasta
Colombo, Lizbona
Parlament portugalski

Lizbona (port. Lisboa, wym. /liʒˈβoɐ/, uproszczona polska /liżboa/) - jest stolicą i największym miastem Portugalii. Jest również siedzibą dystryktu Lizbona oraz głównym miastem regionu Lizbony w standardzie NUTS. Położona jest na wybrzeżu Atlantyku nad ujściem Tagu. W granicach administracyjnych Lizbony mieszka około 600 000 mieszkańców, a cała aglomeracja ma około 2 600 000 mieszkańców. Miasto podzielone jest na 53 gminy (freguesias).

Region Lizbony jest najbogatszym regionem w Portugalii, wysoko ponad średnim PKB Unii Europejskiej – wytwarza 37% PKB kraju. Jest również politycznym centrum Portugalii, ponieważ ma tu swoją siedzibę rząd oraz głowa państwa.

Geografia

Współrzędne geograficzne Lizbony to: 38°42'N, 9°5'W, co czyni ją najbardziej wysuniętą na zachód stolicą w kontynentalnej Europie. Miasto jest zlokalizowane w zachodniej części kraju, nad oceanem Atlantyckim, w miejscu, gdzie Tag wpada do oceanu.

Miasto zajmuje powierzchnię 84,8 km². Granice miasta, w przeciwieństwie do większości głównych miast, nie są precyzyjne zdefiniowane. W związku z tym administracyjnie zdefiniowane miasta, które istnieją w pobliżu stolicy – Amadora, Queluz, Cacém, Odivelas, Loures, Sacavém, Almada, Barreiro, Seixal i Oeiras – są w rzeczywistości częścią metropolitalnego obwodu Lizbony.

Zachodnia część miasta jest głównie zajęta przez Park Monsanto, który jest największym parkiem miejskim w Europie. Jego powierzchnia to 10 km².

Historia

Obszar dzisiejszej Lizbony zamieszkany był co najmniej od czasów rzymskich. Ówczesna osada występuje w źródłach jako Olisipo. W starożytności był to rejon osadnictwa Luzytanów i być może punkt handlowy Fenicjan (czego dotąd nie potwierdziły badania archeologiczne). W VIII wieku miasto zostało zajęte przez Maurów z Afryki północnej i nazwane Lishubną. W 1147 roku została zdobyta przez krzyżowca i pierwszego władcę Portugalii, Alfonsa I Zdobywcę (Dom Afonso Henriques). Pierwszym biskupem Lizbony został angielski krzyżowiec Gilbert z Hastings. W 1255 roku król Alfons III przeniósł stolicę Portugalii z Coimbry do Lizbony. W 1290 powstał w Lizbonie uniwersytet. W okresie wielkich odkryć geograficznych (XV-XVII wiek) z Lizbony, a ściślej z jej portu Belém, wyruszyło wiele wypraw morskich, które przyczyniły się do rozwoju królestwa i jego stolicy. 26 stycznia 1531 roku miasto zostało dotknięte przez trzęsienie ziemi, w którym zginęły tysiące jego mieszkańców. W dzień Wszystkich Świętych 1 listopada 1755 miało miejsce kolejne potężne trzęsienie ziemi (9 stopni w skali Richtera, które pochłonęło ok. 60 000 ofiar i praktycznie zrujnowało Lizbonę. Przetrwały jedynie zabudowania dzielnic Alfamy i Belém. Z inicjatywy ministra króla José I, markiza Pombala miasto zostało odbudowane. 5 października 1910 wybuchła w Lizbonie rewolucja republikańska. 25 kwietnia 1974 rozpoczęła się rewolucja goździków.

Zabytki

Sport

Lizbona jako stolica Portugalii jest także jednym z jej sportowych centrów. Swoją siedzibę mają tu m.in. takie kluby jak SL Benfica czy Sporting CP. Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2004 także gościły w stolicy, a ich mecz finałowy został rozegrany na Estádio da Luz.

Dzielnice

Lista 54 dzielnic (freguesias) Lizbony:

Gospodarka

Główne dziedziny przemysłu w rejonie Lizbony to przemysł stalowy, włókienniczy, chemiczny, ceramiczny, stoczniowy i rybołówstwo.

Lizbona posiada oceaniczny port handlowy i wojenny.

Stacja kolejowa Estação de Santa Apolónia.

Sławni ludzie związani z Lizboną

Lizbona w literaturze pięknej

Inne

Cmentarz Prazeres

Linki zewnętrzne

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Lizbona