Mandarynka (Citrus reticulata Blanco) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny rutowatych (Rutaceae). Prawdopodobnie pochodzi z Azji Południowej, jest uprawiana w wielu rejonach świata o klimacie tropikalnym i subtropikalnym^[2].

Morfologia

Pokrój

W zależności od odmiany duży krzew lub małe drzewko o wysokości do 8 m.

Liście

Eliptycznolancetowate, prawie całobrzegie, zaostrzone, na krótkich, wąsko oskrzydlonych ogonkach.

Kwiaty

Kwiaty w niewielkich pęczkach o białej koronie, 5-płatkowe, pręcików wiele, słupek jeden^[3].

Owoce

Jagoda o dość cienkiej okrywie i średnicy 6-7 cm, lekko spłaszczona. Owoce smaczne, słodkie lub słodkokwaskowate w zależności od odmiany. Owoce drzewek dziko rosnących mają nieprzyjemny zapach i bardzo dużo pestek. Od pomarańczy różnią się wielkością, a także tym, że skórka łatwo daje się oddzielić od miąższu^[4].

Zmienność

• klementynka – mieszaniec z pomarańczą gorzką^[3]. Daje owoce o bardzo smacznym, aromatycznym miąższu w kolorze ciemnopomarańczowym lub czerwonym
• tangelo – mieszaniec z grejpfrutem^[3]. Owoce bardzo słodkie i soczyste z gorzkim posmakiem.
• Istnieje wiele kultywarów, w tym również bezpestkowe.

Zastosowanie

• Roślina uprawna: głównie Japonia, Brazylia, Dekan i basen Morza Śródziemnego oraz południe Stanów Zjednoczonych. Do Europy mandarynka trafiła na początku XIX wieku. Nazwa jej wzięła się od nazwy wyspy Mauritius na Oceanie Indyjskim, którą niegdyś nazywano Mandarą.^{potrzebne źródło} Może być uprawiana w strefach 9-11^[4].
• Sztuka kulinarna: jadalne owoce głównie do spożycia na surowo, ale również na przetwory (dżemy, kompoty). 100 g owocu dostarcza 40 kilokalorii.
  • Owoce zawierają około:
    • 87% wody,
    • 8% cukrów,
    • 0,9% białka,
    • 1,9% błonnika,
    • dużo witaminy C (30 mg/100 g),
    • witaminę A
    • kwas foliowy
    • potas,
    • wapń,
    • fosfor,
    • magnez,
    • sód,
    • żelazo
    • cynk.
• Z liści otrzymuje się olejek eteryczny, wykorzystywany w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym.

Przypisy