Mariusz Wilczyński

Skocz do: nawigacji, szukaj

Mariusz "Wilk" Wilczyński (ur. 29 kwietnia 1964 w Łodzi) – polski reżyser animacji, malarz, performer, scenograf. Twórca ponad 200 tzw. "Księgoklipów", czyli wideoklipów do książek.

Kariera artystyczna

Ukończył na łódzkiej ASP malarstwo w pracowni prof. Stanisława Fijałkowskiego i drzeworyt w pracowni prof. Andrzeja Mariana Bartczaka (1986).

W początkowym okresie po studiach był aktywny jako malarz i performer. Dopiero dziesięć lat po dyplomie, od 1996 zaczął interesować się filmem animowanym, będąc w tej dziedzinie absolutnym samoukiem. Praktyczną szkołą animacji były dla niego lata 1996-2000, kiedy co tydzień rysował wymyślone przez siebie "Księgoklipy" dla programu Goniec Kulturalny (TVP1) oraz teledyski animowane, za które w latach 1996-2001 zdobył 6 nagród na Festiwalu Yach Film. Wykładał animację klasyczną na Kunstuniversitat w Linzu (2003-2005) i na ASP w Łodzi (2003-2007), a od października 2007 uczy animacji klasycznej w PWSFTViT w Łodzi.

Prowadził w TVP wraz z Agnieszką Szydłowską program poświęcony zjawiskom we współczesnej kulturze i sztuce Po godzinach (2005-2006).

Był autorem animowanej oprawy plastycznej kanału TVP Kultura od początku istnienia stacji (kwiecień 2005) do maja 2010.

Wilczyński tworzy swoje filmy sam: jest autorem scenariuszy, reżyserem, bardzo charakterystycznym rysownikiem, animatorem, operatorem kamery, nierzadko autorem muzyki. Często stosuje osobliwy, nadrealny tok narracji, oparty na logice sennych skojarzeń. Realizuje swoje animacje w oryginalnej, wymyślonej przez siebie technice. To wszystko stanowi o niezwykle wyrazistym, bardzo autorskim i osobistym idiomie artysty, dzięki któremu jego filmy są natychmiast rozpoznawalne. Przy swoich filmach często współpracuje z Tomaszem Stańką.

Do filmu nad którym pracuje od 2006 roku ("Zabij to i wyjedź z tego miasta") muzykę skomponował i nagrał solo na gitarze elektrycznej lider legendarnej grupy Breakout, Tadeusz Nalepa. Premiera filmu planowana jest w pierwszej połowie 2012 roku."[1]

W opinii Witolda Giersza, współtwórcy Polskiej Szkoły Animacji i nestora światowej animacji :Wilczyński odważył się zerwać z obowiązującymi kanonami w animacji i wypracował własny styl opowiadania filmowego. W dodatku nieustannie poszukuje nowych środków wyrazu, a to już samo w sobie jest bardzo ważne.[2]

Krytycy zaliczają Wilczyńskiego do nurtu animacji artystycznej i eksperymentalnej.

Od połowy 2007 artysta ponownie zaktywizował działalność performerską tworząc wyświetlane na wielkich ekranach seanse rysowania i animacji na żywo. Do swoich performance (nazywanych: WILKANOC) zaprasza muzyków z którymi tworzy w pełni improwizowane spektakle. W pokazach Wilczyńskiego udział brali: Tomasz Stańko, Michał Urbaniak, Włodzimierz Kiniorski, Pink Freud, Fisz i Emade jako Tworzywo Sztuczne, Małe Instrumenty, Leszek Możdżer, Pogodno, Fisz i Emade jako Kim Nowak.

Mariusz Wilczyński jest pierwszym i dotąd jedynym polskim autorem filmów animowanych, który miał indywidualny, retrospektywny przegląd swoich filmów w The Museum of Modern Art w Nowym Jorku (7 maja 2007) oraz pierwszym autorem animacji z Polski, którego film wyświetlano w The National Gallery w Londynie (24 listopada 2007). Miał też retrospektywy swoich filmów w Pretoria Art Museum w Pretorii (26 listopada 2007) oraz w National Museum of Brazil w Brasili (28 września-1 listopada 2009).

Joshua Siegel – kurator ds. filmu w The Museum of Modern Art, rekomendując pokaz Mariusza Wilczyńskiego, powiedział:

Wilczynski należy do najwybitniejszych obecnie artystów animacji na świecie.[3]

The New York Times nazwał Mariusza Wilczyńskiego

jednym z najważniejszych współczesnych twórców animacji artystycznej.[4]

Filmografia

Autorskie filmy animowane

  • Sprawiedliwość (1996)
  • Allegro ma non troppo (1998)
  • Czasy przeszły (1998)
  • From the green hill (1999)
  • Nienawidzę (1999)
  • Szop, Szop, Szop, Szopę... (1999)
  • Wśród nocnej ciszy (2000)
  • Mojej Mamie i sobie (2000)
  • Śmierć na pięć (Śmierć na 5) (2002)
  • Niestety. (2004)
  • Kizi Mizi (Pierwsza Dobranocka dla Szczypiorka) (2007)

Światowa premiera "Kizi Mizi" odbyła się 7 maja 2007 w The Museum of Modern Art w Nowym Jorku, europejska premiera "Kizi Mizi" odbyła się 9 lutego 2008 podczas 58.MFF Berlinale

  • Zabij to i wyjedź z tego miasta w trakcie tworzenia – 2013/2014
  • Mistrz i Małgorzata w trakcie przygotowań – 2017/2018
  • Woda ze Sokiem (Druga Dobranocka dla Szczypiorka) w trakcie przygotowań – 2020/2021
  • Na mój pogrzeb w czerwonej sukni przyjdź w trakcie przygotowań – 2024/2026

Filmy fabularne

  • 1987 Kingsajz – obsada aktorska (kat; nie występuje w napisach),
  • 2000 Noc świętego Mikołaja (w Święta polskie) – dekoracja wnętrz, Scenografia,
  • 2001-2003 Szpital na perypetiach – opracowanie graficzne (czołówka; odcinki: 4-19),
  • 2003 Sukces – animacja

Ważniejsze nagrody filmowe

  • 1996 – Sprawiedliwość – Gdańsk (Festiwal Polskich Wideoklipów "Yach Film") nagroda w kategorii: animacja
  • 1998 – Allegro Ma Non Troppo – Gdańsk (Festiwal Polskich Wideoklipów "Yach Film") nagroda w kategorii: animacja
  • 1999 – Nienawidzę – Gdańsk (Festiwal Polskich Wideoklipów "Yach Film") nagroda w kategorii: animacja
  • 2000 From the Green Hill – Gdańsk (Festiwal Polskich Wideoklipów "Yach Film") nagroda w kategorii: animacja
  • 2001 – Wśród Nocnej Ciszy – Gdańsk (Festiwal Polskich Wideoklipów "Yach Film") nagroda "Drewniany Yach" dla teledysku ciekawego a niedostrzeżonego przez jury
  • 2001 – Wśród Nocnej Ciszy – Paryż (III Europejski Festiwal Filmów Niezależnych) nagroda w kategorii: najlepszy film animowany
  • 2005 – Niestety. – Chicago (41st The Chicago International Film Festival 2005, Hugo Awards) nagroda "Złoty Hugo" w kategorii: najlepszy film animowany
  • 2009 – Kizi Mizi – Essex, Bristol, London, Graz, Athens, Turku, Moscow, Dresden, Berlin, Stockholm, Einhoven, Malaga, Aalborg, Paris, Berlin (5th European Film Festival) nagroda w kategorii: Winner 2008 for the best Lesbian and Gay Film (http://www.film-festival.eu/win2008.htm)

Ważniejsze daty

  • 1987 – Nagroda (Grand Prix na X Ogólnopolskim Przeglądzie Grafiki Młodych w Krakowie)
  • 1989 – Nagroda (Wyróżnienie na X Międzynarodowym Konkursie Grafiki "Exhibition of Print" w Jokohamie)
  • 1990 – Nagroda (Wyróżnienie na XI Międzynarodowym Konkursie Grafiki "Exhibition of Print" w Jokohamie)
  • 1991 – Nagroda (Nagroda Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Łodzi za najciekawsze prezentacje młodych twórców)
  • 1992 – Nagroda (Grand Prix dla grupy Light Open Society za najlepszy performance na Ave Multimedial Festival w Arnhem)
  • 2005
    • Premiera autorskiej animowanej oprawy TVP Kultura (24.04.2005)
    • Nagroda (Grand Prix ("Złoty Glan") na VII Festiwalu Twórców "Powiększenie" w Łodzi za autorską animowaną oprawę TVP Kultura)
  • 2006
    • List gratulacyjny od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wręczony 12 kwietnia
    • Nagroda (Wyróżnienie Specjalne na II NYPFF w Nowym Jorku)
    • Pokaz Retrospektywny w Anthology Film Archives w Nowym Jorku
    • Nagroda ( Nagroda Hot Bird TV (Satelitarny Oscar) dla TVP Kultura w kategorii Najlepszy Europejski Kanał Kulturalny na 9th The Hot Bird TV Awards w Wenecji)
  • 2007
    • Pokaz Retrospektywny w kinie Babylon / Berlin
    • Pokaz Retrospektywny w MoMA / The Museum of Modern Art w Nowym Jorku
    • Światowa premiera filmu "Kizi Mizi" w MoMA / The Museum of Modern Art w Nowym Jorku
    • Pokazy filmu "Śmierć na 5" w IFC Center w Nowym Jorku
    • Nagroda ( Nagroda Hot Bird TV (Satelitarny Oscar) dla TVP Kultura w kategorii Najlepszy Europejski Kanał Kulturalny na 10th The Hot Bird TV Awards w Wenecji)
    • Pokaz Retrospektywny w Pretoria Art Museum / South Africa
    • Pokaz filmu "Niestety." w The National Gallery w Londynie
  • 2008
    • Europejska premiera filmu "Kizi Mizi" w ramach oficjalnej selekcji na 58.MFF Berlinale *2008
    • Pokazy filmu "Kizi Mizi" w kinoteatrze Chudożestwiennyj / Moskwa
    • Nominacja (Nominacja do Nagrody TVP Kultura "Gwarancja Kultury" w kategorii "Wydarzenie 2007" za prezentacje filmu "Kizi Mizi" w Museum of Modern Art w Nowym Jorku)
    • Performance WILKANOC 5, Ceremonia Zamknięcia 51st DOK Leipzig Festival 2008 / Lipsk
    • List gratulacyjny od Dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej
    • Pokazy filmu "Kizi Mizi" w Konkursie Głównym Festiwalu w Annecy
    • "Śmierć na pięć" i "Niestety." umieszczone zostają w "Antologii Polskiej Animacji Eksperymentalnej"
  • 2009
    • Premiera nowej autorskiej animowanej oprawy TVP Kultura (24.01.2009)
    • Performance WILKANOC 9 w National Museum of Brasil / Brazylia
    • Retrospektywa filmów w National Museum of Brasil (29.09-30.10.2009) / Brazylia
    • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego umieszcza jako stały element na swojej oficjalnej stronie http://www.mkidn.gov.pl/ autorską animację Mariusza Wilczyńskiego.
    • Obrona doktoratu na Wydziale Filmu Animowanego w PWSFTViT w Łodzi.
  • 2010
    • Nagroda (Nagroda Honorowa TVP Kultura "Gwarancja Kultury" za nadanie charakteru antenie TVP Kultura)
    • Projekcja filmu "Chop, Chop, Chop, Chopin.." w Walter Reade Theater, Lincoln Center, Nowy Jork
    • 6 Performance's WILKANOC w ramach koncertów "Męskie Granie" (17.07.-28.08.2010) Gdańsk, Katowice, Poznań, Kraków, Wrocław, Warszawa, Żywiec
    • Performance WILKANOC 21, 51st. Dublin Theatre Festival, Liberty Hall Theatre, Dublin, Irlandia
    • Program Trzeci Polskiego Radia wylicytował dwa rysunki Mariusza Wilczyńskiego za łączną kwotę 36.000 zł która w całości została przeznaczona na pomoc dla dzieci z Domów Dzieckapotrzebne źródło
  • 2011
    • Pełna Retrospektywa podczas 11.MFF Nowe Horyzonty we Wrocławiu
    • Biograficzna książka pt. "Z Armatą na Wilka. Animowany blues Mariusza Wilczyńskiego." autor: Jerzy Armata.
    • 7 Performance's WILKANOC z Wojciechem Waglewskim i Voo Voo w ramach koncertów "Męskie Granie 2011", Żywiec, Warszawa, Kraków, Lublin, Gdańsk, Wrocław, Poznań.
    • Projekcje filmów "Śmierć na pięć" i "Niestety" min.w Barbican Centre w Londynie, City Cultural Center w Pekinie, Kiev Cinema w Kijowie, Passage Kinos w Berlinie, Chofu City Cultural Center Tezukuri w Tokio.


Przypisy

  1. ↑ Tadeusz Sobolewski: "Zabić łzawe sentymenty" 29-04-2009 http://wyborcza.pl/1,75475,6552288,Zabic_lzawe_sentymenty.html
  2. ↑ Witold Giersz: „Z Disneya wziąłem tempo i dynamikę akcji” 12-01-2009 http://www.gpunkt.pl/content/witold_giersz_z_disneya_wzialem_tempo_i_dynamike_akcji
  3. ↑ Gazeta Wyborcza 2007 r.,nr 108 (10.05), s.18
  4. ↑ Dave Kehr, The New York Times, Friday, May 4, 2007

Linki zewnętrzne