Masów

Skocz do: nawigacji, szukaj

Masów (dodatkowa nazwa w j. niem. Massow) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany, 12 km w kierunku północno-wschodnim od Opola[1]. Miejscowość zajmuje 230 hm² (ha), w tym 10 hm² (ha), ok. 4%, to lasy[2] i mieszkają w niej 324 osoby (stan na 2002 r.)[3]. Większość zabudowy miejscowości jest skupiona wzdłuż ulicy Opolskiej, będącej główną drogą Masowa.

W miejscowości znajdują się m.in.: świetlica wiejska, boisko, leśnictwo, sklepy spożywczy i spożywczo-przemysłowy, bar, stadnina koni oraz wyróżniające się drzewo (lipa)[4][2].

Miejscowość jest położona na Równinie Opolskiej, na Obszarze Chronionego Krajobrazu Lasy Stobrawsko-Turawskie, w pobliżu Stobrawskiego Parku Krajobrazowego, Borów Kupskich i Jeziora Turawskiego. Najbliższe (pozamiejskie) duże zakłady przemysłowe to: PGE Elektrownia Opole SA w Brzeziu[4]. Najbliższe miasta to: Kluczbork, Olesno, Dobrodzień, Kolonowskie, Ozimek, Opole i Wołczyn. Zgodnie z uchwalonym w 1999 r. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Łubniany Masów został objęty strefą K konserwatorskiej ochrony krajobrazu kulturowego[5].

Administracja

Masów należy administracyjnie do gminy Łubniany, w powiecie opolskim, w województwie opolskim. Miejscowość stanowi samodzielne sołectwo[6]; w wyborach do Rady gminy tworzy razem z Łubnianami wspólny okręg wyborczy (nr 8), posiadający 3 mandaty[7]. W obrębie Masowa wyróżniona jest administracyjnie 1 część miejscowości – Kąt[8].

W swojej historii miejscowość prawie zawsze była związana administracyjnie z Opolem: od 1815 r. do zakończenia II wojny światowej należała do powiatu opolskiego (niem. Landkreis Oppeln) w rejencji opolskiej (niem. Regierungsbezirk Oppeln), a od 1950 r., niezależnie od zmian podziału administracyjnego, należy do województwa opolskiego. W latach 1946–1950 miejscowość należała do województwa śląskiego.

Infrastruktura

Infrastruktura społeczna

Najbliższe ośrodek zdrowia i apteka znajdują się w Łubnianach; są to SPZOZ Gminny Ośrodek Zdrowia i Apteka „Pod Lipami”[9][10]. Zgodnie z kontraktem NFZ-u, przypisaną do Masowa placówką świadczącą usługi w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej jest EMC Instytut Medyczny SA Szpital Świętego Rocha w Ozimku[11]. Najbliższe jednostki państwowego ratownictwa medycznego znajdują się w Dobrzeniu Wielkim (specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego) i Opolu (podstawowy i specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego oraz szpitalny oddział ratunkowy)[12]. Najbliższa jednostka straży pożarnej to OSP Łubniany; jest to także najbliższa jednostka włączona do KSRG[13]. W ramach struktury PSP Masów podlega pod KM PSP Opole[14]. Masów należy do rejonu służbowego nr 39, sektoru nr 20, komisariatu policji w Dobrzeniu Wielkim. W ramach podziału policji na komendy szczebla wojewódzkiego Masów podlega pod Komendę Miejską Policji w Opolu[15]. Najbliższy Urząd pocztowy Poczty Polskiej SA znajduje się w Łubnianach[16].

Uczniowie z Masowa odbywają naukę w zakresie podstawowym w Publicznej Szkole Podstawowej w Łubnianach, a następnie w Publicznym Gimnazjum Gminnym w Biadaczu[3][17]. Najbliższe placówki szkolnictwa ponadpodstawowego znajdują się w Opolu.

Infrastruktura ekonomiczna

Masów jest zelektryfikowany, stelefonizowany i zwodociągowany. Operatorem sieci dystrybucji energii elektrycznej jest należąca do grupy Tauron EnergiaPro SA (oddział w Opolu, rejon Opole)[18]. Operatorem sieci telekomunikacyjnej jest Telekomunikacja Polska SA. W miejscowości znajduje się też publiczny automat telefoniczny[19]. Masów jest przyłączony do administrowanego przez Urząd Gminy w Łubnianach tzw. wodociągu grupowego „Północ”, dla którego punktem zasilania jest ujęcie wody pitnej w Niwie[20].

Komunikacja

Przez Masów przechodzą 2 drogi powiatowe: nr 1703 (ulica Opolska, prowadząca od Opola, przez Kępę, Luboszyce, Biadacz i Łubniany, do drogi wojewódzkiej nr 461) i nr 1725 (ulica Leśna, prowadząca przez Świerkle, Brzezie i Dobrzeń Wielki do Chróścic, do drogi powiatowej nr 1723)[21] oraz 2 drogi gminne (ulice Kolanowska i Osowska)[22]. Poprzez drogi leśne możliwy jest też dojazd do miejscowości od strony Kolanowic, Osowca i Surowiny[4]. Najbliższe drogi rangi krajowej i wojewódzkiej to: droga krajowa nr 45 (ok. 7 km – Opole, Kolanowice, ok. 9 km – Jełowa) oraz drogi wojewódzkie nr 454 (ok. 8 km – Czarnowąsy, ok. 10 km – Opole) i nr 461 (ok. 3 km – Łubniany).

Najbliższe stacje i przystanki kolejowe to: Jełowa (ok. 7 km), Czarnowąsy (ok. 9 km), Borki Opolskie (ok. 10 km), Osowiec Przystanek (ok. 10 km), Osowiec Śląski (ok. 11 km) i Kotórz Mały (ok. 11 km), znajdujące się przy liniach kolejowych nr 277 (Opole – Wrocław przez Jelcz-Laskowice) i 301 (Opole – Namysłów), po których kursują pociągi Przewozów Regionalnych Sp. z o.o., relacji Opole – Jelcz-Laskowice (Czarnowąsy i Borki Opolskie) oraz Opole – Namysłów, Nysa – Kluczbork i Opole – Kluczbork (Kotórz Mały, Osowiec Przystanek, Osowiec Śląski i Jełowa). Najbliższe węzły kolejowe to: Jełowa (linie kolejowe nr 293 i nr 301 i Opole Główne (ok. 13 km; linie kolejowe: nr 132, nr 136, nr 144, 277, nr 287 i nr 301).

W Masowie znajdują się 3 przystanki autobusowe („Masów”, „Masów,centr.” i „Masów,skrz.”), przy których zatrzymują się autobusy Opolskiego PKS-u SA, kursujące na trasie Opole – Dąbrówka Łubniańska[23][24][25].

Przez Masów przechodzi Rowerowy Szlak Drewnianych Kościołów, na odcinku między Dobrzeniem Wielkim a Kolanowicami[4].

Historia

Masów został założony 20 maja 1773 r.[26], dekretem króla Fryderyka II. Wielkiego (kolonizacja fryderycjańska), a jego nazwa została nadana na cześć generała pruskiego, Hansa von Massowa[3]. Miejscowość została zasiedlona Czechami. Od 1796 r. w miejscowości znajdował się drewniany budynek szkoły[3]. Także w 1861 r. odnotowuje się istnienie w miejscowości 1-klasowej szkoły[1].

Do głosowania podczas plebiscytu uprawnionych było w Masowie 211 osób, z czego 173, ok. 82,0%, stanowili mieszkańcy (w tym 173, ok. 82,0% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 209 głosów (ok. 99,1% uprawnionych), w tym 207 (ok. 98,1%) ważnych; za Niemcami głosowało 112 osób (ok. 53,6%), a za Polską 95 osób (ok. 45,5%)[27]. 1 kwietnia 1939 r. Masów został włączony do Łubnian[28]. 1 czerwca 1948 r. nadano miejscowości, będącej wówczas związanej administracyjnie z Łubnianami, polską nazwę Masów[29]. W okresie PRL-u w miejscowości funkcjonowała 3-klasowa szkoła podstawowa (edukcja w zakresie klas 4–8 odbywała się w placówce w sąsiednim Biadaczu).

Liczba mieszkańców

  1. ↑ Liczba zamieszkanych domów: 20.
  2. ↑ Liczba zamieszkanych budynków mieszkalnych: 40.
  3. ↑ W tym 299 osób (ok. 88,2%) posługiwało się językiem polskim.
  4. ↑ W tym 369 osób (ok. 93,2%) posługiwało się językiem polskim; tyle samo mieszkańców to Polacy.
  5. ↑ W tym 27 osób (ok. 7,4%) podało język polski jako ojczysty, 21 (ok. 5,8%) – język niemiecki, a 58 (ok. 86,8%) – oba języki.
  6. ↑ W tym 225 osób (ok. 52,9%) to kobiety; w wieku produkcyjnym 60,5%; z rolnictwa utrzymywało się 31,8% osób. Liczba zamieszkanych budynków: 92.
  7. ↑ W tym 219 osób (ok. 51,2%) to kobiety.
  8. ↑ Liczba gospodarstw domowych: 125.
  9. ↑ Liczba zamieszkanych gospodarstw: 89.
  10. ↑ W tym 172 osoby (ok. 53,8%) to kobiety; w wieku przedprodukcyjnym/produkcyjnym/poprodukcyjnym: 74 (ok. 23,1%)/188 (ok. 58,8%)/58 (ok. 18,1%). Liczba budynków: 82 (w tym 68 mieszkalnych), liczba gospodarstw domowych: 104. Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Stobrawski Zielony Szlak podaje dla tego roku liczbę 324.
  11. ↑ W tym 176 osób (ok. 54,3%) to kobiety; w wieku przedprodukcyjnym/produkcyjnym/poprodukcyjnym: 18,8%/63,0%/18,2%.

(Źródła: [1][30][28][2][3][31].)

Zabytki

Bibliografia

  • Informator Gmina Łubniany — Dożynki '94
  • Chrzanowski Tadeusz, Kornecki Marian, Katalog zabytków sztuki w Polsce, tom VII: Województwo opolskie, zeszyt 11: Miasto Opole i powiat opolski; Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk – Pracownia Inwentaryzacji Zabytków, Warszawa 1968
  • Madeja Józef, Powiat opolski. Szkice monograficzne; Instytut Śląski w Opolu, Opole 1969
  • Rospond Stanisław, Słownik etymologiczny nazw geograficznych Śląska, tom I: A — B; Instytut Śląski w Opolu, Państwowe Wydawictwo Naukowe, Warszawa, 1970
  • Leksykon Polactwa w Niemczech; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Wrocław 1973

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Poznajemy wsie. Wsie powiatu opolskiego. W: Józef Madeja: Powiat opolski. Szkice monograficzne. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1969, s. 380–381.  (pol.)
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Informator Gmina Łubniany — Dożynki '94.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Stobrawski Zielony Szlak – Łubniany (pol.). [dostęp 2012-04-06].
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Grzegorz Zwoliński, Stanisław Namysł, Kazimierz Dura, Róża Spiliszewska, Dariusz Wojciechowski: Stobrawski Park Krajobrazowy. Mapa turystyczna aktualizowana w terenie. Wrocław: Studio Wydawnicze PLAN, 2006. ISBN 83-60180-67-9.  (pol.)
  5. ↑ Urząd Gminy Łubniany: Program ochrony środowiska dla Gminy Łubniany na lata 2004 – 2007 z perspektywą do roku 2011 (pol.). 2004. [dostęp 2011-03-20].
  6. ↑ Urząd Gminy — Gmina Łubniany — Sołtysi - numery telefonów (pol.). 2010-02-08. [dostęp 2011-07-02].
  7. ↑ Biuletyn Informacji Publicznej - Urząd Gminy Łubniany — Skład Rady Gminy w kadencji 2010 - 2014 (pol.). 2010-12-10. [dostęp 2011-07-02].
  8. ↑ SIMC: Kąt – 0998777.
  9. ↑ Admin: Narodowy Fundusz Zdrowia — Opolski Oddział Wojewódzki w Opolu — Podstawowa Opieka Zdrowotna (pol.). 2003-06-10. [dostęp 2011-07-02].
  10. ↑ Katalog Firm - Panorama Firm (pol.). [dostęp 2011-07-02].
  11. ↑ Narodowy Fundusz Zdrowia — Opolski Oddział Wojewódzki w Opolu — Nocna i Świąteczna Pomoc Zdrowotna (pol.). 2011-02-21. [dostęp 2011-07-02].
  12. ↑ Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego: OPOLSKI URZĄD WOJEWÓDZKI - Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego — MATERIAŁY — Ratownictwo medyczne — Mapa rozmieszczenia jednostek systemu: Państwowe Ratownictwo Medyczne w 2011 (pol.). 2011-03-11. [dostęp 2011-07-02].
  13. ↑ KM PSP w Opolu — OSP włączone do KSRG (pol.). [dostęp 2011-07-02].
  14. ↑ Administrator: Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Opolu — Komendy Powiatowe (pol.). 2009. [dostęp 2011-07-02].
  15. ↑ Administrator: Komenda Miejska Policji w Opolu — Dzielnicowi KP Dobrzeń Wielki (pol.). 2009-06-16. [dostęp 2011-07-02].
  16. ↑ webmaster@poczta-polska.pl: Wyszukiwarka placówek Poczty Polskiej - Poczta Polska - www.poczta-polska.pl (pol.). 2011. [dostęp 2011-07-02].
  17. ↑ Urząd Gminy — Gmina Łubniany — Gimnazjum (pol.). 2004-09-07. [dostęp 2011-07-02].
  18. ↑ EnergiaPro S.A. — Oddziały — Oddział w Opolu (pol.). 2006. [dostęp 2011-07-02].
  19. ↑ Urząd Gminy — Gmina Łubniany — Infrastruktura (pol.). 2010-02-08. [dostęp 2011-07-02].
  20. ↑ Starostwo Powiatowe w Opolu: Program Ochrony Środowiska dla powiatu opolskiego na lata 2008-2011 z perspektywą do roku 2015 (pol.). Kwiecień 2008. [dostęp 2011-07-02]. s. 16.
  21. ↑ Dariusz Kotowski: ZDP w Opolu (pol.). [dostęp 2011-07-02].
  22. ↑ ULIC: Kolanowska – 08792, Leśna – 10898, Opolska – 15095, Osowska – 15340.
  23. ↑ Opolskie PKS S.A.: Masów (pol.). 2011-09-01. [dostęp 2012-04-06].
  24. ↑ Opolskie PKS S.A.: Masów,centr. (pol.). 2011-09-01. [dostęp 2012-04-06].
  25. ↑ Opolskie PKS S.A.: Masów,skrz. (pol.). 2011-09-01. [dostęp 2012-04-06].
  26. ↑ Taka data jest podana w książce Powiat opolski. Szkice monograficzne, natomiast na stronie Urzędu Gminy Łubniany podany jest rok 1789.
  27. ↑ Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in B-W (niem.). [dostęp 2012-04-06].
  28. ↑ 28,0 28,1 Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln (niem.). 2006. [dostęp 2011-07-02].
  29. ↑ Rozporządzenie Ministrów Administracji Pulicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1948 r. Nr 59, poz. 363).
  30. ↑ Leksykon Polactwa w Niemczech. Warszawa, Wrocław: PWN, 1973.  (pol.)
  31. ↑ BDL :: Miejscowości - wszystkie cechy (pol.). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2012-04-06].
  32. ↑ Tadeusz Chrzanowski, Marian Kornecki: Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. VII: Województwo opolskie. Cz. zeszyt 11: Miasto Opole i powiat opolski. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk — Pracownia Inwentaryzacji Zabytków, 1968, s. 91.  (pol.)

Linki zewnętrzne