John Michael Crichton (ur. 23 października 1942 w Chicago, zm. 4 listopada 2008 w Los Angeles^[1]) – amerykański pisarz, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Autor znanych powieści określanych jako technothrillery, które popularność zyskały dzięki adaptacjom filmowym (np. Park Jurajski w reżyserii Stevena Spielberga). Był także pomysłodawcą i producentem serialu Ostry dyżur oraz autorem scenariuszy wielu filmów, m.in. Twister.

Życiorys

Z wykształcenia lekarz medycyny (absolwent Harvard Medical School). Twórczość literacką rozpoczął jeszcze na studiach, aby opłacić rachunki, publikując pod pseudonimami. Jedna z pierwszych powieści Wyższa konieczność, w 1968 niespodziewanie zdobyła nagrodę Edgar Award. Napisana rok później "Andromeda" znaczy śmierć stała się bestsellerem i rozpoczęła karierę Crichtona.

Był sceptykiem globalnego ocieplenia^[2]. W 2004 opublikował książkę Państwo strachu, która nawiązuje do tematyki zmian klimatu.

Zmarł na raka 4 listopada 2008 roku w wieku 66 lat.

Bibliografia

Thrillery

• 1966 Odds On (jako John Lange)
• 1967 Scratch One (jako John Lange)
• 1968 Easy Go (jako John Lange)
• 1968 Wyższa konieczność (A Case of Need) (jako Jeffery Hudson)
• 1969 Zero Cool (jako John Lange)
• 1969 "Andromeda" znaczy śmierć (The Andromeda Strain)
• 1969 The Venom Business (jako John Lange)
• 1970 Drug of Choice (jako John Lange)
• 1970 Dealing (jako Michael Douglas) (razem z bratem Douglasem Crichtonem)
• 1970 Grave Descend (jako John Lange)
• 1972 Człowiek terminal (The Terminal Man)
• 1972 Śmierć binarna (Binary) (jako John Lange)
• 1975 Wielki skok na pociąg (The Great Train Robbery)
• 1976 Zjadacze umarłych (aka Trzynasty wojownik) (Eaters of the Dead)
• 1980 Kongo (Congo)
• 1987 Kula (Sphere)
• 1990 Park Jurajski (Jurassic Park)
• 1992 Wschodzące słońce (Rising Sun)
• 1994 System (aka W sieci) (Disclosure)
• 1995 Zaginiony świat (The Lost World)
• 1996 Norton N22 (Airframe)
• 1999 Linia czasu (Timeline)
• 2002 Rój (Prey)
• 2004 Państwo strachu (aka Korporacja strachu) (State of Fear)
• 2006 Następny (Next)
• 2009 Pod Piracką Flagą (Pirate Latitudes)
• 2011 Micro (dokończona przez Richarda Prestona)

Inne

• 1970 Five Patients
• 1974 Emergency Room – autor
• 1977 Jasper Johns
• 1983 Electronic Life: How to Think about Computers
• 1988 Wędrówki (Travels)
• 2007 States of Fear: Science or Politics?

Eseje

• Climbing Up A Cinder Cone (New York Times - 17 maja 1959)
• The Andromeda Strain. Author Strained by Movie (The Victoria Advocate - 22 marca 1971)
• Panic in the Sheets (Dating in the Age of AIDs) (Playboy Magazine - styczeń 1988)
• Love Is ... (Redbook Magazine - luty 1988)
• America Beyond (After the Challenger Disaster) (Popular Mechanics Magazine - 1988)
• Men's Hearts (Playboy Magazine - luty 1989)
• How To Fight (Playboy Magazine - grudzień 1991)
• Happiness (Redbook Magazine - maj 1991)
• Could Tiny Machines Rule The World? (Parade Magazine - 24 listopada 2002)
• Let's Stop Scaring Ourselves (Parade Magazine - 5 grudnia 2004)
• This Essay Breaks the Law (New York Times - marzec 2006)
• Vanishing Intellectual Diversity (International Leadership Forum - marzec 2006)
• Bodysnatchers 2006 (Wall Street Journal - grudzień 2006)
• Patenting Life (New York Times - styczeń 2007)

Przemówienia

• Mediasaurus: The Decline of Conventional Media - 7 kwietnia 1993
• Ritual Abuse, Hot Air, and Missed Opportunities: Science Views Media - 25 stycznia 1999
• Why Speculate? - 26 kwietnia 2002
• Aliens Cause Global Warming - 17 stycznia 2003
• Environmentalism as Religion - 15 września 2003
• Science Policy in the 21st Century - 25 stycznia 2005
• The Case for Skepticism on Global Warming - 25 stycznia 2005
• Testimony before the United States Senate - 28 września 2005
• Complexity Theory and Environmental Management - 6 listopada 2005
• Genetic Research And Legislative Needs - 14 września 2006
• What I Have Learned From Reactions to My Books - 21 maja 2007

Opowiadania

• Johnny at 8:30 (wiersz napisany około 1957, lat 14) - zebrane w: First Words, Paul Mandelbaum (2000)
• Opowiadanie bez tytułu (1960, lat 17) - j.w.
• Life Goes to a Party (1961, lat 18) - j.w.
• The Most Important Part of the Lab (1961, lat 18) - j.w.
• The Most Powerful Tailor in the World (Playboy, Wrzesień 1971)
• Mousetrap: A Tale of Computer Crime (Life, Styczeń 1984, Vol. 7, No.1)
• Blood Doesn't Come Out wyd. w Polsce w zbiorze Elektryzujące opowieści 4/2007 pod red. Michaela Chabona

Filmografia

Michael Crichton był reżyserem następujących filmów fabularnych:

• 1972 Śmierć binarna (Pursuit)
• 1973 Świat Dzikiego Zachodu (Westworld)
• 1978 Śpiączka (Coma)
• 1979 Wielki napad na pociąg (The First Great Train Robbery)
• 1981 Wzór piękności (aka Doskonała piękność) (Looker)
• 1984 Ucieczka (Runaway)
• 1989 Dowód rzeczowy (Physical Evidence)

Adaptacje filmowe i telewizyjne

• 1971 Tajemnica Andromedy (The Andromeda Strain) (reż. Robert Wise)
• 1972 Dealing: Or the Berkeley-to-Boston Forty-Brick Lost-Bag Blues (reż. Paul Williams)
• 1972 Terapia Careya (aka Śledztwo Careya) (The Carey Treatment) (reż. Blake Edwards)
• 1972 Śmierć binarna (Pursuit) (reż. Michael Crichton)
• 1974 Człowiek Terminal (The Terminal Man) (reż. Mike Hodges)
• 1979 Wielki napad na pociąg (The First Great Train Robbery) (reż. Michael Crichton)
• 1993 Park Jurajski (Jurassic Park) (reż. Steven Spielberg)
• 1993 Wschodzące słońce (Rising Sun) (reż. Philip Kaufman)
• 1994 W sieci (Disclosure) (reż. Barry Levinson)
• 1995 Kongo (Congo) (reż. Frank Marshall)
• 1997 Zaginiony Świat: Park Jurajski (The Lost World: Jurassic Park) (reż. Steven Spielberg)
• 1998 Kula (Sphere) (reż. Barry Levinson)
• 1999 Trzynasty wojownik (The 13th Warrior) (reż. John McTiernan, Michael Crichton)
• 2003 Linia czasu (aka Granice czasu) (Timeline) (reż. Richard Donner)
• 2008 The Andromeda Strain (reż. Mikael Salomon) (miniserial)

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona internetowa Michaela Crichtona (ang.)