Milicja Obywatelska
Milicja Obywatelska (MO) – oficjalna nazwa policji w Polsce, w latach 1944–1990. Jej liczebność wynosiła ok. 80 000 milicjantów[1].
Historia
Planowana dekretem z 27 lipca 1944, który jednak nie wszedł w życie z powodu sprzeciwu oficerów radzieckich[2]. Utworzona ostatecznie dekretem z 7 października 1944, głównie z partyzantów Armii Ludowej pod kierownictwem Franciszka Jóźwiaka. Milicję następnie podporządkowano Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego, od 1955 zaś Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Od marca 1946 do końca lat czterdziestych dwudziestego wieku terenowe jednostki MO wraz z oddziałami LWP, KBW, WOP, UB i ORMO podporządkowane były wojewódzkim komisjom bezpieczeństwa, podległym Państwowej Komisji Bezpieczeństwa.
W 1956 ponownie powiązano milicję ze służbami wewnętrznymi, lecz tym razem to MO miała pozycję "dominującą". W Komendach MO utworzono stanowiska zastępców komendantów MO ds. Służby Bezpieczeństwa. Służbę Bezpieczeństwa połączono z milicją tymi samymi mundurami, nadawano stopnie MO w praktyce ukrywając napiętnowaną po 1956 roku bezpiekę, będącą zawsze "formacją w formacji" pod płaszczem milicji.
Oprócz zadań związanych z bezpieczeństwem i zwalczaniem przestępczości używana była w walce z opozycją i manifestacjami, skutkiem czego zwłaszcza w latach osiemdziesiątych była negatywnie postrzegana w społeczeństwie, a jej funkcjonariusze niekiedy poddani społecznemu ostracyzmowi. Pewne próby uzyskania autonomii w ramach związków zawodowych w 1981 zostały przekreślone przez sytuację stanu wojennego.
Ze względu na zadania, które przewidziano dla MO, takie jak ewentualne działanie przeciwpartyzanckie formacja ta aż do chwili swojego rozwiązania była silnie uzbrojona między innymi w transportery opancerzone BTR-60 z ciężkimi karabinami maszynowymi oraz w bardzo duże ilości karabinków AK mało przydatnych do zwalczania przestępców na terenach zurbanizowanych ze względu na ogromną energię początkową pocisku naboju 7,62 x 39 mm wz. 43, który z łatwością mógł przebijać cienkie ściany budynków i ranić osoby postronne.
W 1983 utworzono Wojewódzkie Urzędy Spraw Wewnętrznych.
Przekształcona w kwietniu 1990 w Policję.
Komendanci główni Milicji Obywatelskiej
- Franciszek Jóźwiak (październik 1944 – marzec 1949)
- Józef Konarzewski (marzec 1949 – grudzień 1953)
- Stanisław Wolański (grudzień 1953 – czerwiec 1956)
- Ryszard Dobieszak (czerwiec 1956 – lipiec 1965)
- Tadeusz Pietrzak (lipiec 1965 – sierpień 1971)
- Kazimierz Chojnacki (wrzesień 1971 – maj 1973)
- Marian Janicki (maj 1973 – luty 1978)
- Stanisław Zaczkowski (luty 1978 – październik 1981)
- Józef Beim (październik 1981 – kwiecień 1987)
- Zenon Trzciński (maj 1987 – maj 1990)
Propaganda
W PRL wydawano powieści i opowiadania milicyjne, na których podstawie powstał serial 07 zgłoś się. Wydawano także serię komiksów Kapitan Żbik.
Zobacz też
- Policja Państwowa
- Granatowa policja
- Służba Bezpieczeństwa (PRL)
- Milicja
- Młodzieżowa Służba Ruchu
- Nieetatowe Oddziały Milicji Obywatelskiej
- Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej
- Rezerwowe Oddziały Milicji Obywatelskiej
- Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej
- Święto Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa
Przypisy
- ↑ Ogólnopolskie Stowarzyszenie Internowanych i Represjonowanych – Biuletyn 24
- ↑ Początkowa wersja dekretu podporządkowywała MO terytorialnym organom samorządowym, co było sprzeczne z sowiecką koncepcją centralnego kierowania organami bezpieczeństwa publicznego.