Monogatari (jap. 物語, Monogatari^? opowiadanie [o rzeczach, sprawach]) – opowieść, forma narracyjna wykształcona w okresie Heian. Termin obecnie szerszy, obejmujący znaczeniowo gatunki epickie (powieść, opowiadanie, czy nowelę).

Wyróżnia się wiele rodzajów monogatari, np.:

• denki-monogatari (jap. 伝奇物語, denki-monogatari^? opowieści fikcyjne, romantyczne),
• uta-monogatari (jap. 歌物語, uta-monogatari^? opowieści do pieśni),
• shajitsu-monogatari (jap. 写実物語, shajitsu-monogatari^? opowieści realistyczne),
• rekishi-monogatari (jap. 歴史物語, rekishi-monogatari^? opowieści historyczne),
• gunki-monogatari (jap. 軍記物語, gunki-monogatari^? opowieści wojenne),
• setsuwa-monogatari (jap. 説話物語, setsuwa-monogatari^? opowieści narracyjne, anegdotyczne),
• giko-monogatari (jap. 擬古物語, giko-monogatari^? opowieści imitujące styl klasyczny) i in.

Monogatari uważane za najbardziej znane, a jednocześnie jedne z najstarszych to:

• Genji monogatari (jap. 源氏物語, Genji monogatari^? Opowieść o [Księciu] Genjim autorstwa Murasaki Shikibu)
• Ise monogatari (jap. 伊勢物語, Ise monogatari^? Opowieści z Ise),
• Heike monogatari (jap. 平家物語, Heike monogatari^? opowiadająca o wojnie Genpei toczonej między klanami Taira oraz Minamoto).

Zobacz też

• literatura japońska.