Naharijja

Skocz do: nawigacji, szukaj

Na mapach: 33°00′13″N 35°05′33″E / 33.00361, 35.0925


Widok Naharijji z lotu ptaka Dewiza: brak Państwo  Izrael Dystrykt Północny Burmistrz Jacky Sabag Powierzchnia 10,233 km² Położenie 33°00′13″N
35°05′33″E Wysokość 15 m n.p.m. Ludność (2010)
• liczba ludności
• gęstość
51 749
5 057 os./km² Nr kierunkowy +972 4 Kod pocztowy 22107 Miasta partnerskie Liberec, Czechy
Issy-les-Moulineaux, Francja
Alzey, Niemcy
Bielefeld, Niemcy
Darmstadt, Niemcy
Offenbach am Main, Niemcy
Paderborn, Niemcy
Tempelhof-Berlin, Niemcy
Delray Beach, USA
Miami Beach, USA
Kecskemét, Węgry
Położenie na mapie Izraela

Naharijja
נהריה
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Strona internetowa miasta

Naharijja (hebr. נהריה; arab. نهاريا; oficjalna pisownia w ang. Nahariya; pol. Rzeka Boga) – nadmorskie miasto położone w Dystrykcie Północnym, w Izraelu. Znany kurort wypoczynkowy.

Położenie

Naharijja (przy współrzędnych 33°00′13″N 35°05′33″E / 33.00361, 35.0925) leży w północno zachodniej części Dystryktu Północnego. Miasto położone jest na wybrzeżu Morza Śródziemnego w Zachodniej Galilei na północy Izraela, w odległości około 20 kilometrów na północ od Hajfy i 6 kilometrów na północ od Akki. Jest to najdalej na północ wysunięte nadmorskie miasto Izraela. Leży tuż przy słynnych białych klifach Rosz HaNikra, na południe od granicy z Libanem.

Powierzchnia miasta wynosi 10,233 km². Rozciągłość zabudowań miejskich w kierunku południkowym wynosi ok. 6 km, a w kierunku równoleżnikowym ok. 2 km[1].

W otoczeniu miasta znajduje się miasteczko Mazra'a, kibuce Evron, Kabri, Sa'ar i Geszer HaZiv, oraz moszawy Szawei Syjon, Netiv HaSzajara, Ben Ami i Liman.

Środowisko naturalne

Miasto jest położone na wąskiej równinie nadmorskiej, która jest od wschodu ograniczona wzgórzami Galilei, a od północy wysokim klifem Libanu. W rejonie miasta przepływają ze wschodu na zachód rzeki (patrząc od północy): Kaziv, Sza'al, Ga'aton i Beit HaEmek. Ze względu na nadmorskie położenie, Naharijja posiada dużą ilość plaż.

Klimat

Naharijja ma klimat śródziemnomorski, który charakteryzuje się gorącymi i suchymi latami oraz chłodnymi i deszczowymi zimami[2]. Wiosna rozpoczyna się w marcu, a w drugiej połowie maja rozpoczyna się lato. Średnia temperatura latem wynosi 35 °C, a zimą 16 °C. Największe opady deszczu występują pomiędzy październikiem a kwietniem. Suma rocznych opadów atmosferycznych wynosi 524 mm[3].

Demografia

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 w mieście żyło 51,5 tys. mieszkańców, z czego 89,8 % Żydzi[4].

Populacja miasta pod względem wieku:


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia

Dom Liebermana, jeden z pierwszych domów w Naharijji. Obecnie muzeum i archiwum miejskie
Pomnik nielegalnej imigracji na plaży w Naharijji

Badania archeologiczne odkryły w tym miejscu pozostałości osad ludzkich z epoki brązu (XX wiek p.n.e.), okresu perskiego (X wiek p.n.e.potrzebne źródło) i hellenistycznego (III wiek p.n.e.). Miejsce prowadzonych wykopalisk znajduje się na zachodnim stoku Tel Naharijja i posiada osiem odkrytych warstw[5]. Między innymi odkryto tutaj ruiny kananejskiej świątyni z XVI wieku p.n.e. poświęconej bogini Astarte[6]. Odkryto także kamienny mur obronny o wysokości 2 metrów z V wieku p.n.e. Wokół znaleziono pozostałości budynków oraz liczne przedmioty użytkowe i ceramikę. Odkrycia wskazują, że istniała wówczas tutaj osada obronna, która prawdopodobnie została zniszczona i nie odbudowana do czasów współczesnych[5].

Początek historii współczesnej osady Naharijja wiąże się z początkiem władzy nazistów w Niemczech. Prześladowania i pogromy ludności żydowskiej doprowadziły do emigracji wielu niemieckich Żydów, z których część zdecydowała się przyjechać do brytyjskiego Mandatu Palestyny. W 1933 utworzono dla ich pomocy Centralne Biuro dla Niemieckich Żydów, zwane w skrócie Niemiecką Firmą. Na jej czele stał Arthur Ruppin. Dla potrzeb przybywających do Palestyny niemieckich Żydów utworzono w 1933 moszaw Ramot HaSzavim, a rok później Kirjat Bialik. Organizacją spraw technicznych zajmował się inżynier Josef Levi. Z biegiem lat stał się on największym nabywcą gruntów prywatnych w Palestynie.

W 1934 Josef Levi zakupił 2400 hektarów ziemi położonej na północ od miasta Akka, w pobliżu ujścia rzeki Mfsoh (później nazwanej Ga'aton). Ziemia została zakupiona od arabskiego mieszkańca Bejrutu, Toaini, za cenę 34 tys. funtów palestyńskich. Pieniądze wyłożyli inżynier Josef Levi, bankier Henry Cohen, agronom dr Selig Eugen Soskin oraz Pauline Ngrobr-Salkind. Postanowili oni założyć nowoczesną osadę rolniczą, która miała im przypominać dzielnicę europejskich miast. Inżynier miejski z Hajfy, dr Schiffrin, zasugerował, aby osada nazywała się Naharijja (pol. Rzeka Boga), od potoku Ga'aton który przepływał przez środek osady. W dniu 10 lutego 1935 osiedliły się tutaj dwie pierwsze żydowskie rodziny: Hannah i Walter Deutsch oraz Ruta i Jakub Pauker[7].

Ku wielkiemu rozczarowaniu pionierów, przewidywane dochody z działalności rolniczej były niewielkie, co uniemożliwiało dalsze utrzymanie osady. Pomysł rozwijania upraw rolniczych okazał się nie trafiony, ponieważ produkcja arabska była dużo tańsza. Spowodowało to załamanie finansowe Naharijji, której mieszkańcy zaczęli szukać dodatkowych źródeł dochodu poza rolnictwem. W owym czasie, na wybrzeżu Palestyny bardzo często odpoczywali brytyjscy inżynierowie oraz oficerowie policji mandatowej lub wojskowi. Fakt ten spowodował, że w 1936 rodzina Levi otworzyła w Naharijji pierwszy pensjonat z pokojami do wynajęcia. W 1940 powstał drugi pensjonat, a zaraz potem pierwsza restauracja. Stopniowo Naharijja rozwinęła się jako nadmorski kurort wypoczynkowy, z licznymi pensjonatami, hotelami i restauracjami. Liczba gości wzrosła ze 100 w 1938, do 20 tys. w 1947. Równocześnie z rozwojem branży turystycznej, w osadzie rozwijał się przemysł spożywczy oraz handel[6].

Podczas II wojny światowej na tutejszych plażach lądowali nielegalni żydowscy imigranci uciekający z Europy. Ogółem do brzegów Palestyny w rejonie Naharijji dobiło dziesięć statków z nielegalnymi imigrantami. W 1941 brytyjskie władze mandatowe oficjalnie oznały fakt istnienia osady Naharijja[8]. Po wojnie, w 1945 Brytyjczycy uruchomili linię kolejową łączącą Hajfę z Bejrutem, jednak podczas I wojny izraelsko-arabskiej w 1948 linia została zniszczona. W 1961 Naharijja otrzymała prawa miejskie.

W latach 80. XX wieku miasto stało się celem ostrzału rakietowego prowadzonego przez Hezbollah z terytorium Libanu. Podczas Drugiej wojny libańskiej w 2006 miasto mocno ucierpiało od ostrzału rakietowego. Zginęła wówczas 1 osoba, a 24 zostały ranne. Rakiety spowodowały duże zniszczenia i były przyczną powstania licznych pożarów[9].

Symbole

Herb Naharijji
Ratusz miejski Naharijji
Zachód słońca na plaży w Naharijji

Godło Naharijji zostało oficjalnie opublikowane w 1972. Nawiązuje ono do historii izraelskiego pokolenia Asera, które miało swoje korzenie w Zachodniej Galilei. Z tego powodu na samej górze godła umieszczono napis w języku hebrajskim "Aser - błogosławieni wszyscy synowie", który jest błogosławieństwem dla żyjących tutaj współczesnych Żydów. Po prawej stronie widnieje starożytne drzewo oliwne zasadzone pośrodku urodzajnych gleb. Po lewej stronie widnieje wieża, będąca współczesnym symbolem miasta. Słońce reprezentuje wschód nowego poranka, który słonecznymi promieniami rozdziela przeszłość od teraźniejszości[7].

Oficjalna flaga miasta jest w kolorze niebieskim, z białym godłem pośrodku. Czasami stosowane są także flagi w kolorach żółtym, pomarańczowym, zielonym i jasnoniebieskim, z granatowym godłem pośrodku.

Polityka

Burmistrzem miasta jest Jacky Sabag.

Współpraca międzynarodowa

Naharijja posiada kilkanaście miast partnerskich: Liberec w Czechach, Issy-les-Moulineaux we Francji, Alzey, Bielefeld, Darmstadt, Offenbach am Main, Paderborn i Tempelhof-Berlin w Niemczech, Delray Beach i Miami Beach w Stanach Zjednoczonych, oraz Kecskemét na Węgrzech.

Architektura

W mieście jest kilka osiedli mieszkaniowych: Ein Sara Havatika, Neve Menachem Begin, Kiryat Hof, Givat Usishkin, Kiryat Ben Gurion, Kiryat Yoseftal, Neve Icchak Rabin, Givat Katsanelson, Kiryat Asor, Givat Sharet, Shikun Vatikim, Rasko Haklait oraz Givat Trumpeldor.

Edukacja

W mieście znajduje się 15 szkół podstawowych i 7 szkół średnich, w których ogółem uczy się 7,5 tys. uczniów. Wśród szkół są: Menachem Begin, Nufar Makif, Golda Meir, Osishkin, Even Shoham, Ilanot, Katzenelson, Rambam, Galil, Makif Amal Rabin, Makif, Remez, Na'amat Trade, Trumpeldor, Erez oraz jesziwa Abir Jakov.

Sport

W Naharijji znajduje się klub koszykarski Iscar Nahariya, który do 2007 nazywał się Hapoel Ironi Nahariya. Rozgrywki prowadzi on na sali sportowej Ein Sara Sport Hall, która może pomieścić 3 tys. widzów[10].

Turystyka

Miasto oferuje liczne lokale rozrywkowe, w tym kluby nocne, restauracje, puby, kluby itp. Wzdłuż plaży ciągnie się nadmorski bulwar. Rzeczą wyjątkową, jak na izraelskie miasta, są przejażdżki powozami konnymi oferowane na głównym bulwarze Sderot Ga'aton.

W Naharijji jest niewielka marina, do której zawijają jachty. W mieście znajduje się kilka nowoczesnych hoteli. W samym centrum znajduje się New Carlton Hotel Nahariyya, przy którym jest basen kąpielowy przykrywany na zimę oraz korty tenisowe[11]. Wyjątkowe warunki oferuje położony bardziej na północ luksusowy hotel Sol Marine Hotel, należący do sieci hotelarskiej Dortel. Posiada on prywatną plażę, ogrzewany w zimie basen kąpielowy oraz korty tenisowe[12]. Podobny standard oferuje nowoczesny Park Plaza Nahariyya Hotel, która także ma prywatną plażę i basen kąpielowy[13].

Atrakcją miasta jest ogród zoologiczny w którym między innymi można obserwować życie surykatek specjalnie sprowadzonych z pustyni Kalahari. W zoo znajdują się także szynszyle, lemury, pelikany, szopy i inne ciekawe zwierzęta[14]. Tuż przy mieście znajduje się Park Narodowy Akhziv.

Gospodarka

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w Naharijji w 2000 było 17 916 zatrudnionych pracowników i 1283 pracujących na własny rachunek. Pracownicy otrzymujący stałe pensje zarabiali w 2000 średnio 5736 NIS, i otrzymali w ciągu roku podwyżki średnio o 7,0 %. Przy czym mężczyźni zarabiali średnio 7353 NIS (podwyżka o 7,6%), a kobiety zarabiały średnio 3950 NIS (podwyżka o 2,5%). W przypadku osób pracujących na własny rachunek średnie dochody wyniosły 9078 NIS. W 2000 roku w Naharijji było 886 osób otrzymujących zasiłek dla bezrobotnych i 3611 osób otrzymujących świadczenia gwarantowane.

Około 1935 w Naharijji założono rodzinne przedsiębiorstwo Strauss, które z czasem rozrosło się w jeden z największych prywatnych koncernów spożywczych Izraela[15]. W Naharijji znajduje się także zakład OR Tobacco products Ltd produkujący owocowe napoje gazowane (smaki: jabłko, brzoskwinia, śliwka liczi, pomarańcza, ananas, wiśnia, mango, winogrono)[16].

W latach 1952-1997 w Naharijji działała cementownia, w której między innymi wytwarzano materiały budowlane zawierające azbest. W owym czasie produkty te były masowo wykorzystywane w Izraelu, a pozostałości i odpadki wykorzystywali okoliczni mieszkańcy cementowni. Po odkryciu szkodliwych właściwości włókien azbestowych, inspektorzy zdrowia zamknęli tutejszy zakład i prowadzi się stopniowe wycofywanie azbestowych materiałów z eksploatacji[17].

Poza tym w mieście działają zakłady metaloplastyki wysokoprecyzyjnej Iscar, które w 2007 zostały kupione przez Berkshire Hathaway (za sumę 4 mld $[18].

Infrastruktura

W centrum miasta znajduje się Centrum Medyczne Lev Ha-Galil. We wschodniej części miasta, przy moszawie Ben Ami znajduje się duży kompleks Szpitala Zachodniej Galilei[19].

Komunikacja

Przez miasto przebiegają droga ekspresowa nr 4 (Erez-Rosh HaNikra) i droga ekspresowa nr 89 (Naharijja-Elifelet).

We wschodniej części miasta jest stacja kolejowa Naharijja, z której pociągi Israel Railways utrzymują połączenia z Hajfą i Tel Awiwem[20]. Przy dworcu znajdują się przystanki autobusowe linii Egged i Nateev Express, które łączą miasto z całym krajem. Usługi swoje oferuje także korporacja taksówek Kavei Hagalil[21].

Przypisy

  1. ↑ Dane z wikimapia.org
  2. ↑ Nahariyya Travel Recommendations (ang.). W: Tripbase [on-line]. [dostęp 2008-09-25].
  3. ↑ Israel Central Bureau of Statistics (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2011-11-07].
  4. ↑ Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2008-02-02].
  5. ↑ 5,0 5,1 Nahariyya (ang.). W: Israel Antiquities Authority [on-line]. [dostęp 2008-09-25].
  6. ↑ 6,0 6,1 Nahariyya (ang.). W: Encyclopedia Britannica [on-line]. [dostęp 2008-09-25].
  7. ↑ 7,0 7,1 Nahariyya (Israel) (ang.). W: CRW Flags' Online Catalog [on-line]. [dostęp 2008-09-25].
  8. ↑ Nahariya & Ma'alot (ang.). W: Virtual Israel Experience [on-line]. [dostęp 2008-02-14].
  9. ↑ Background Information on Cities Affected by Rocket Attacks (ang.). W: The Israel Project [on-line]. [dostęp 2008-02-13].
  10. ↑ Iscar Nahariya (ISR-Premier L.) Men (ang.). W: Eurobasket [on-line]. [dostęp 14 lutego 2008].
  11. ↑ New Carlton Hotel Nahariyya (ang.). W: Direct Rooms [on-line]. [dostęp 25 września 2008].
  12. ↑ Direct Rooms: Sol Marine Hotel (ang.). [dostęp 25 września 2008].
  13. ↑ Park Plaza Nahariyya Hotel (ang.). W: Direct Rooms [on-line]. [dostęp 25 września 2008].
  14. ↑ 6 stops around Nahariya (ang.). W: Haaretz [on-line]. [dostęp 14 lutego 2008].
  15. ↑ Strauss (ang.). W: Strauss [on-line]. [dostęp 14 lutego 2008].
  16. ↑ About Us (ang.). W: OR Tobacco products Ltd [on-line]. [dostęp 25 września 2008].
  17. ↑ U.S. EPA Sends Experts to Israel for Asbestos Training (ang.). W: EPA United States Environmental Protection Agency [on-line]. [dostęp 25 września 2008].
  18. ↑ Buffet Buys 80% Stake In Israeli Company (ang.). W: Disaffected Democrats [on-line]. [dostęp 14 lutego 2008].
  19. ↑ Western Galilee Hospital (ang.). W: Western Galilee Hospital – Nahariya [on-line]. [dostęp 20 lutego 2009].
  20. ↑ Israel Railways: Nahariyya (ang.). [dostęp 14 lutego 2008].
  21. ↑ Israel Railways: Nahariyya (ang.). [dostęp 25 września 2008].

Linki zewnętrzne