Namysłów
gmina miejsko-wiejska
• liczba
• gęstość
16 297
734 os./km²
(TERYT)
46-100 Namysłów
Namysłów (niem. Namslau) – miasto w woj. opolskim, w powiecie namysłowskim, położone nad Widawą. Miasto jest położone w granicach Dolnego Śląska. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Namysłów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego. Prawa miejskie uzyskano ok. 1249 roku[1].
Według danych z 30 czerwca 2008 miasto miało 16 297 mieszkańców[2].
W mieście bardzo silnie rozwinął się przemysł spożywczy (zakłady ziemniaczane, wytwórnia lodów Nestle), ale także przemysł piwowarski (Browar Namysłów) oraz przemysł elektrotechniczny, metalowy i obuwniczy.
W mieście znajduje się stacja kolejowa, z której odjeżdżają pociągi w kierunku Oleśnicy (i dalej Wrocławia) oraz Kluczborka (linia do Lublińca).
Historia
- 1041 - Pierwsze wzmianki o Namysłowie jako osadzie
- XIII wiek - Założenie miasta
- około 1249 - Prawa miejskie
- 1313-1323 - istnienie samodzielnego księstwa namysłowskiego pod panowaniem Konrada I
- 1348 - Pokój namysłowski między Kazimierzem Wielkim a cesarzem Karolem Luksemburskim, który stanowił o przyznaniu Śląska Czechom
- 1350 - Budowa murów obronnych i czterech bram
- 1360 - Początek budowy murowanego zamku
- 1377 - Pożar
- 1439 - Ugoda między kandydatami do tronu czeskiego księciem polskim Kaziemierzem i Albrechtem Habsburgiem
- 1453 - Namysłów i Wrocław odmawiają złożenia hołdu Władysławowi Pogrobowcowi
- 1466 - Duży pożar, który niszczy połowę zabudowań
- 1469 - Namysłów uznaje za swego władcę Macieja Korwina
- 1483 - Kolejny duży pożar niszczy miasto
- 1479 - Miasto pod panowaniem Władysława Jagiellończyka
- XV wiek: Ożywienie handlu
- 1526 - Miasto należy do dynastii Habsburgów
- XVI wiek - W czasie wojny trzydziestoletniej zdobyte przez Szwedów
- 1703 - Zamek sprzedany zakonowi krzyżackiemu
- 1741 - Miasto przechodzi we władanie Prus
- 1756-1763 - W czasie wojny siedmioletniej zajmowane przez Austriaków i Rosjan
- 1806-1807 - Okupowane przez Francuzów
- 1862 - Połączenie telegraficzne z Wrocławiem
- 1868 - Uruchomienie linii kolejowej Wrocław-Kluczbork
- 1899 - Druga linia do Opola
- 1939-1945: W czasie wojny znajduje się tu podobóz obozu koncentracyjnego w Groß-Rosen.
- 21 stycznia 1945 - Namysłów zajęty przez Armię Czerwoną
- 30 kwietnia 1945 - Namysłów przejęty przez polską administrację
- 17 listopada 1947 - zebranie założycielskie Towarzystwa Burs i Stypendiów w Namysłowie, na prezesa wybrano Aleksandra Pankiewicza - przewodniczącego Powiatowej Rady Narodowej. W 1949 r. TBS liczył już 129 członków.
- 1959 - Powstało Koło Miłośników Ziemi Namysłowskiej, w tym czasie było to pierwsze tego typu stowarzyszenie na Opolszczyźnie. Staraniem działaczy koła powołano muzeum, które zlokalizowano w trzech salach namysłowskiego ratusza.
- 23 lutego 1973 - otwarto nowy lokal Muzeum Ziemi Namysłowskiej.
- 24 lipca 1980 - Zakład Elektroniki Motoryzacyjnej przyłączył się do strajku solidarnościowego strajkujących zakładów Wrocławia.Strajk w Namysłowie był najprawdopodobniej pierwszym strajkiem na Opolszczyźnie w 1980 r.
- 31 października - 1 listopada 1983 - odbyło się zebranie TKK "Solidarność" - podziemnego kierownictwa całego ruchu w składzie: Zbigniew Bujak, Tadeusz Jedynak, Bogdan Lis, Eugeniusz Szumiejko, Marek Muszyński (używający pseud. Witold), Jerzy Zdrada oraz Jan Krzysztof Bielecki.
Demografia
Osiedla mieszkaniowe
Na terenie Namysłowa istnieje 6 osiedli mieszkaniowych[4]:
Oświata
Namysłów stanowi regionalny ośrodek oświatowy, ściągający uczniów z całego powiatu, a także z pobliskich terenów województwa wielkopolskiego (Rychtal), dolnośląskiego (Bierutów) czy powiatu kluczborskiego (Wołczyn).
W mieście funkcjonują:
Szkoły podstawowe:
- Szkoła Podstawowa nr 3
- Szkoła Podstawowa nr 4 z oddziałami integracyjnymi
- Szkoła Podstawowa nr 5
Gimnazja:
- Gimnazjum nr 1
- Gimnazjum nr 2
Szkoły ponadgimnazjalne:
- I Liceum Ogólnokształcące
- Zespół Szkół Mechanicznych:
- I Liceum Profilowane
- Technikum nr 1
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 1
- Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące po ZSZ
- Zespół Szkół Rolniczych:
- II Liceum Ogólnokształcące
- II Liceum Profilowane
- Technikum nr 2
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 2
- Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego
Zespół Szkół Specjalnych:
- Szkoła Podstawowa Specjalna
- Gimnazjum Specjalne
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna
Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia
Kultura
- Namysłowski Ośrodek Kultury
- Zespół Teatralny "Bez Atu"
- Biblioteka Publiczna w Namysłowie
Namysłowska prasa wydawana po 1945
Namysłów posiada bogata tradycję wydawania prasy lokalnej i samorządowej, przy czym liczba wszystkich tytułów, ukazujących się tu od 1945 roku, jest dziś trudna do ustalenia. W okresie PRL wydawane były: „Trybuna Namysłowska” – miesięcznik Powiatowego Komitetu Frontu Narodowego w Namysłowie oraz „Rocznik Statystyczny Powiatu Namysłów”. Po przełomie 1989 roku nastąpił prawdziwy wysyp różnych periodyków ukazujących się najczęściej dość nieregularnie:
- „Gazeta Namysłowska. Magazyn Samorządowy”
- „Gazeta Ziemi Namysłowskiej”
- „GraVers. Niezależne Czasopismo Literackie”
- „Informator Wędkarski. Magazyn Namysłowskich Wędkarzy”
- „Kurier Namysłowski. Prywatny Miesięcznik Lokalny”
- „Namysłowianin. Bezpłatna Gazeta Lokalna”
- „Namysłowski Magazyn. Namysłowski Powiatowy Magazyn Samorządowy”
- „Nowiny Namysłowskie”
- „Obserwator Namysłowski” (najprawdopodobniej jedyne czasopismo, które wychodziło w drugim obiegu a następnie jawnie od 1989 roku)
- „Wieści Namysłowskie”
- „Z Prawej Strony. Miesięcznik ziemi namysłowskiej”
Własne organa prasowe posiadają miejscowe parafie katolickie:
- „Apostolskie Ścieżki. Namysłowskie Pismo Religijno – Duszpasterskie” – Parafia Św. Apostołów Piotra i Pawła.
- „Pokój i Dobro. Gazeta parafii św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary”
Na koniec warto wspomnieć, że własne pismo wydają także Niemcy – dawni mieszkańcy Namysłowa, „Namslauer Heimatfreunde” drukowany jest w Boon.
Zabytki
- Brama Krakowska (II poł. XIV w.)
- Fragmenty murów miejskich z przepustami (pojedynczym i podwójnym) i basztami (II poł. XIV w.)
- Gotycki kościół Franciszkanów (I poł. XIV w.)
- Kaplica cmentarna (1708-1709)
- Późnogotycki kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła (1405-1441)
- Ratusz z 57-metrową wieżą (XIV-XV w.)
- Renesansowa fontanna
- Zamek książęcy (ok. 1360)
- Studnia na dziedzińcu zamkowym (ok. 1600)
- Synagoga w Namysłowie
- Szkoła ewangelicka (1789)
Wspólnoty religijne
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:
- Kościół Rzymskokatolicki
- Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła
- Parafia pw. Św. Franciszka z Asyżu i Św. Piotra z Alkantary
- Kościół Zielonoświątkowy
- Zbór Kanaan
- Świadkowie Jehowy, Sala Królestwa i zbór w Namysłowie
Miasta partnerskie
Namysłowianie (tu urodzeni lub zamieszkali)
- Duchowni
- ks. dr Martin Gritz (1916-2002) – działacz antyfaszystowski, wykładowca teologii oraz duszpasterz Bundeswehry, swoją bibliotekę przekazał w darze Uniwersytetowi Śląskiemu w Katowicach.
- Jan Licinius (? – po 1633) – autor dzieł kościelnych.
- Konrad Negius (1546-1617)- autor kazań w j.polskim.
- Bartłomiej Bencke (Benckius) (1561-1611), znany pastor i poeta niemiecki, autor poematu o bitwie pod Byczyną.
- Zacharias Herrmann (1643-1716), duchowny ewangelicki przy kościele Krzyża w Lesznie, Generalny Senior Kościołów Wyznania Augsburskiego w Wielkopolsce, twórca około 300 pieśni kościelnych
- Naukowcy
- Alfred Bielschowsky (1871-1940) – niemiecki oftalmolog (badacz chorób oczu) poch. żydowskiego, profesor uniwersytetów w Niemczech i USA,
- Leszek Kuberski (1956-2006) – historyk, badacz dziejów Łużyc i Galicji, profesor Uniwersytetu Opolskiego.
- Przedsiębiorcy
- Augustyn Haselbach – właściciel browaru
- Aktorzy
- Tadeusz Szymków
- Kamila Calińska
- Ewa Lorska-Tęciorowska
- Sportowcy
- Krystian Brzozowski
- Krzysztof Jankowiak
- Janusz Trzepizur urodzony 21 maja 1959 w Namysłowie
- Marta Chrust-Rożej
- Michał Markowski - urodzony w Namysłowie piłkarz, obrońca Zawiszy Bydgoszcz (od 2011). Były zawodnik Startu Namysłów (2006-07), GKP Gorzów Wielkopolski (2011) i Zagłębia Lubin (2007-11).
- Poeci, twórcy kultury
- Tadeusz Harjasz - prezes Namysłowskiego Towarzystwa Kulturalno-Oświatowego, historyk regionalista - autor prac o Namysłowie.
- Kazimierz Kuliński - prezes Namysłowskiego Towarzystwa Kulturalno-Oświatowego, historyk regionalista - autor prac o Namysłowie.
- Kordian Michalak
- Ewa Kaca
- Jan Płaskoń - poeta, dziennikarz
- Politycy, parlamentarzyści i samorządowcy
- Andrzej Misiołek – senator VII kadencji
- Ryszard Wilczyński – wojewoda opolski
- Teresa Ceglecka-Zielonka – posłanka V kadencji
- Adam Cichocki - ur. 1 II 1956 w Namysłowie, działacz opozycyjny, wojewoda lubelski.
- Andrzej Markowiak - poseł, prezydent Raciborza, wiceminister.
- Wynalazcy i budowniczowie
- August Fuhrmann (1844-1924) - urodzony w Namysłowie twórca pierwszego fotoplastikonu zwanego Cesarską Panoramą we Wrocławiu.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Historia miasta. [dostęp 4 kwietnia 2009].
- ↑ 2,0 2,1 Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
- ↑ 3,0 3,1 Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009. ISSN 1734-6118. (pol.)
- ↑ Osiedla mieszkaniowe. [dostęp 4 kwietnia 2009].
Literatura
- Mateusz Goliński, Elżbieta Kościk, Jan Kęsik: Namysłów, z dziejów miasta i okolic, Namislavia, Namysłów 2006, ISBN 978-83-60537-00-8.
- Włodzimierz Ożga: Zespół Bramy Krakowskiej w Namysłowie, Namislavia, Namysłów 2007, ISBN 978-83-60537-01-5.
- Kazimierz Kuliński: Pieczęcie i herby miasta Namysłowa. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ISBN 978-83-60537-04-6.
- Kazimierz Kuliński: Piastowski zamek w Namysłowie. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ISBN 978-83-60537-03-9.
- Henryk Caputa: Zarys historyczny murów obronnych miasta Namysłowa. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ISBN 978-83-60537-02-2.
- Kazimierz Kuliński: Obozy pracy i zagłady rozmieszczone przez hitlerowców w powiecie namysłowskim w latach 1939-1945. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2005, ISBN 83-922091-1-7.
- Mateusz M. Magda: Tajemnice Ziemi Namysłowskiej. Namislavia, Namysłów 2011, ISBN 978-83-60537-35-0.
- Stanisław Żarecki: Zarys historii szpitalnictwa w powiecie namysłowskim. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2005, ISBN 83-922091-2-5.
- Tomasz Kowalski: Dzieje kościoła i parafii pw. św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary w Namysłowie. Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej, zeszyty historyczne – tom 1. Namislavia, Namysłów 2003, ISBN 83-905869-4-0.
Linki zewnętrzne
- e-Namysłów.pl - portal miejski Namysłowa
- Plan miasta
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi