Ołomuniec

Skocz do: nawigacji, szukaj

Centrum Ołomuńca Państwo  Czechy Kraj ołomuniecki Burmistrz Martin Novotný Powierzchnia 103,36 km² Wysokość 208 – 420 m n.p.m. Ludność (2008)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
101 984
989,3 os./km²
280 000 Kod pocztowy 779 00 Podział miasta 26 dzielnic Miasta partnerskie Antony
Lucerna
Nördlingen
Owensboro
Pecz
Subotica
Tampere
Veenendaal
Położenie na mapie Czech

Ołomuniec
Olomouc
49°35′38″N 17°15′05″E / 49.59389, 17.25139Na mapach: 49°35′38″N 17°15′05″E / 49.59389, 17.25139 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Hasło Ołomuniec w Wikisłowniku Strona internetowa miasta
Ołomuniec na rycinie Jana Willenberga z 1593 r.
Ołomuniec na miedziorycie z 1795 r.
Trzydziestopięciometrowej wysokości kolumna Trójcy Przenajświętszej

Ołomuniec (czes. Olomouc[1], niem. Olmütz, dialekt hanacki Olomóc albo Holomóc, łac. Eburum albo Olomucium) – miasto statutarne we wschodniej części Republiki Czeskiej, na Obniżeniu Górnomorawskim, u ujścia Młyńskiego Potoku i Bystrzycy do Morawy. Jest stolicą kraju ołomunieckiego, powiatu Ołomuniec, a także archidiecezji Kościoła rzymskokatolickiego i Czechosłowackiego Kościoła Husyckiego oraz eparchii Kościoła Prawosławnego Czech i Słowacji. Stanowi historyczną stolicę Moraw i jest głównym miastem regionu etnograficznego Haná.

Pierwsza wzmianka o Ołomuńcu pochodzi z 1017 r. Pięćdziesiąt lat później był już siedzibą biskupstwa. W 1187 r. miasto (od 1253 r. mające status miasta królewskiego) zostało stolicą Moraw. Przez kolejne setki lat Ołomuniec był drugim, po Pradze, największym ośrodkiem miejskim dzisiejszych Czech. W 1573 r. powstał tu uniwersytet (drugi w Czechach pod względem starszeństwa). Kres tego "złotego wieku" przyniosła wojna trzydziestoletnia – w 1642 r. wojska szwedzkie zajęły i zniszczyły zamienione w twierdzę miasto, które wkrótce utraciło tytuł morawskiej stolicy na rzecz Brna. W XIX wieku dzięki industrializacji i szlakom komunikacyjnym (przede wszystkim linii kolejowej z Pragi na Śląsk) Ołomuniec znowu stał się wielkim ośrodkiem miejskim, nigdy jednak już nie zdołał konkurować z Brnem.

Rozległe ołomunieckie Stare Miasto jest drugim, po centrum Pragi, największym zespołem zabytkowym w Czechach. Zabudowa w jego obrębie reprezentuje głównie styl renesansowy i barokowy. Stojąca na Górnym Rynku kolumna Trójcy Przenajświętszej jest wpisana na lista światowego dziedzictwa UNESCO. Równie cenne jest XIX-wieczne śródmieście tworzące wielkomiejski wizerunek miasta oraz dzielnice Klášterní Hradisko i Svatý Kopeček z barokowymi klasztorami. Liczba turystów rocznie odwiedzających miasto jest zbliżona do liczby jego ludności.

Ołomuniec jest jednym z najważniejszych w skali kraju ośrodków administracyjnych, przemysłowych, handlowo-usługowych, akademickich (m.in. Uniwersytet Palackiego) i kulturalnych. Stanowi także ważny węzeł drogowy (drogi ekspresowe w kierunku Brna, Ostrawy/Bielska-Białej i Hradca Králové/Wrocławia) i kolejowy (II korytarz kolejowy z Polski do Austrii i III korytarz kolejowy ze Słowacji przez Ostrawę, Pragę i Pilzno do Niemiec).

Według danych z 2009 r. powierzchnia miasta wynosi 103,36 km², a liczba jego ludności – 102 255 osób.

Historia

Zabytki

Wystawne centrum w stylu barokowym powstało dopiero w czasach królowej Marii Teresy. Ołomuniec jest po Pradze drugim, najważniejszym i największym miejskim zabytkowym zespołem urbanistycznym w Czechach.

Ołomuniec dał nazwę serkom ołomunieckim - dojrzewającym w specjalnych warunkach oraz posiadającym oryginalny kształt walca, które są zwykle podawane do piwa.

Ołomuniec jest siedzibą założonego w 1576 r., na bazie szkoły jezuickiej Uniwersytetu Palackiego (czes. Univerzita Palackého). W mieście tym mieści się obecnie redakcja założonego w Rzymie w 1971 r. przez Jiřego Pelikana pisma "Listy", którego współredaktorem jest, piszący również po polsku, poeta, krytyk literacki i tłumacz Václav Burian.

W Ołomuńcu dr Edward Zirn dokonał pierwszego przeszczepu rogówki oka (1906 r.).

Podział administracyjny

Miasto Ołomuniec podzielone jest na 26 dzielnic:

Galeria

  • Ołomuniec zimą

  • Ołomuniec - Horní Náměstí, widok z wieży kościelnej

  • Ratusz z zegarem astronomicznym

  • Ołomuniec - Zajezdnia tramwajowa

Zobacz też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Ołomuniec

Przypisy

  1. ↑ Uwaga! W urzędowym języku czeskim nazwa miasta jest rodzaju żeńskiego (ta Olomouc), natomiast mieszkańcy regionu tradycyjnie stosują odmianę jak dla rodzaju męskiego (ten Olomouc)
  2. ↑ Marek Pernal, Tomasz Darmochwał, Marek Rumiński: Przewodniki Wiedzy i Życia - Czechy i Słowacja. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2006, s. 216-217. ISBN 978-83-7184-409-6.