Ogniem i mieczem (film)
Ogniem i mieczem – polski film historyczny z 1999 roku, w reżyserii Jerzego Hoffmana, na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza pod tym samym tytułem.
Jest to ostatnia z trzech części trylogii Sienkiewicza przeniesiona na ekran przez Jerzego Hoffmana, po Potopie i Panu Wołodyjowskim, choć pisarz stworzył ją jako pierwszą. Równocześnie z wersją kinową wyprodukowano wersję telewizyjną - miniserial pod tym samym tytułem.
Obsada
- Izabella Scorupco jako kniaziówna Helena Kurcewiczówna
- Michał Żebrowski jako por. Jan Skrzetuski
- Aleksander Domogarow jako płk Jurko Bohun (głos - Jacek Rozenek)
- Krzysztof Kowalewski jako Jan Onufry Zagłoba
- Bohdan Stupka jako hetman Bohdan Zenobi Chmielnicki
- Andrzej Seweryn jako książę wojewoda ruski Jeremi Michał Wiśniowiecki
- Zbigniew Zamachowski jako por. Jerzy Michał Wołodyjowski
- Wiktor Zborowski jako por. Longinus Podbipięta
- Wojciech Malajkat jako Rzędzian
- Ewa Wiśniewska jako kniahini Kurcewiczowa
- Maciej Kozłowski jako płk Maksym Krzywonos
- Marek Kondrat jako król Jan II Kazimierz Waza
- Rusłana Pysanka jako Horpyna
- Daniel Olbrychski jako Tuhaj-bej
- Leszek Teleszyński jako ksiądz Muchowiecki
- Jerzy Bończak jako podstarości czehryński Daniel Czapliński
- Andrzej Kopiczyński jako płk Zaćwilichowski
- Gustaw Holoubek jako wojewoda kijowski Adam Kisiel
- Adam Ferency jako chan krymski Islam III Girej
- Gustaw Lutkiewicz jako płk Barabasz
- Anna Majcher jako karczmarka
- Joanna Brodzik jako młoda Ukrainka
- Andrzej Pieczyński jako Czeremis
- Jerzy Karaszkiewicz jako starosta Hieronim Radziejowski
- Krzysztof Gosztyła jako kanclerz wielki koronny Jerzy Ossoliński
- Andrzej Szczytko jako Ataman koszowy
- Andrzej Grąziewicz jako Ataman Czarnota
- Zdzisław Szymborski jako dworzanin
- Jerzy Dukay jako Hładki
- Marek Cichucki jako Krzysztof Wierszułł
- Jerzy Braszka
Nagrody
- FPFF – Marcin Bastkowski - nagroda za montaż (XXIV Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni) (1999)
- FPFF – Cezary Grzesiu - nagroda za montaż (XXIV Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni) (1999)
- FPFF – Andrzej Haliński - nagroda za scenografię (XXIV Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni) (1999)
- FPFF – nagroda Jury za twórcze zamknięcie ekranizacji sienkiewiczowskiej epopei – Jerzy Hoffman (1999)
- FPFF – nagroda Prezesa Zarządu Telewizji Polskiej – Jerzy Hoffman (1999)
- Festiwal Polskich Filmów w Chicago – Złote Zęby – nagroda publiczności – Jerzy Hoffman (1999).
- Brylantowy Bilet Stowarzyszenia "Kina Polskie" dla filmu, który przyciągnął do kin najwięcej widzów – Jerzy Hoffman (1999)
- 3. ceremonia wręczenia Orłów
- Zwycięzca – Najlepsza Drugoplanowa Rola Kobieca – Ewa Wiśniewska
- Zwycięzca – Najlepszy Producent – Jerzy R. Michaluk, Jerzy Hoffman
- Złota Kaczka w kategorii: najlepszy polski film za rok 1999 – Jerzy Hoffman (2000)
- MFF Słowiańskich i Prawosławnych w Moskwie – I nagroda – Jerzy Hoffman (2000)
- TP SA Music and Film Festival -"Philip Award" w kategorii: muzyka oryginalna i adaptowana w polskim filmie – Krzesimir Dębski (2000)
Opis fabuły
Jan Skrzetuski, poseł księcia Wiśniowieckiego, wraca z misji na Krymie. W drodze ratuje życie kozackiemu pułkownikowi Bohdanowi Chmielnickiemu. Podczas postoju w karczmie zaprzyjaźnia się z dwoma szlachcicami Onufrym Zagłobą i Longinusem Podbipiętą, którzy mieli okazję zobaczyć, jak Skrzetuski poradził sobie z napastliwym starostą Czaplińskim, wyrzucając go na bruk. W dalszą drogę wyruszają razem. Wkrótce trafiają na rozbitą kolaskę kniahini Kurcewiczowej. Ratują z opresji ją oraz piękną bratanicę jej nieboszczyka męża, Helenę.
Chmielnicki organizuje na Siczy wielkie powstanie Kozaków sprzymierzonych z Tatarami. Rebelianci pokonują wojska koronne pod Żółtymi Wodami i Korsuniem. Bunt próbuje "utopić we krwi" książę Jeremi Wiśniowiecki, któremu służą wiernie Skrzetuski z Podbipiętą. Obowiązki zawodowe odrywają Skrzetuskiego od ukochanej Heleny. Nie ma dość czasu, aby bronić ją przed wojną i zakochanym w niej Kozakiem, Bohunem.
Wojska Wiśniowieckiego nie mogą liczyć na pomoc innych magnatów, bo ci chcą ugody z Kozakami. Pospolite ruszenie, zebrane pod Piławcami, ucieka na wieść o przybyciu Tatarów. Wojska księcia fortyfikują się w twierdzy Zbaraż, gdzie oblega ich wielka armia Chmielnickiego i chana Islama Gireja. Szlachta w liczbie kilkunastu tysięcy żołnierzy broni się dzielnie, ale nie ma szans z tak wielką potęgą.
Książę posyła Podbipiętę, by przekradł się przez Kozaków i zawiadomił króla o trudnym położeniu. Longinus ginie naszpikowany strzałami, z litanią na ustach. Misja udaje się Skrzetuskiemu, dzięki któremu król Jan Kazimierz rusza z odsieczą pod Zbaraż.
Książę, Skrzetuski i Zagłoba są uważani za bohaterów, Helena zostaje ocalona, a Bohun schwytany (ale Skrzetuski przebacza mu porwanie Heleny).
Informacje dodatkowe
- Ogniem i mieczem przyciągnęło do polskich kin największą liczbę widzów po 1989 roku – 7,15 mln
- Efekty specjalne stworzyła firma Machine Shop, która pracowała wcześniej nad takimi filmami jak Terminator 2: Dzień sądu czy Braveheart. Waleczne serce.
- Film zajmuje drugie miejsce na liście najdroższych polskich filmów.
- Część zdjęć kręcono w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, zbudowane tam makiety można podziwiać do dziś, a także w Biskupinie
- Okres zdjęciowy trwał od 6 października 1997 do 28 czerwca 1998
- Film ten promowała piosenka Dumka na dwa serca Edyty Górniak i Mietka Szcześniaka
Ścieżka dźwiękowa
Ogniem i mieczem - ścieżka dźwiękowa z filmu ukazała się w 1999 roku nakładem wytwórni muzycznej Pomaton EMI[2]. Wydawnictwo stanowią utwory skomponowane przez Krzesimira Dębskiego. Nagrania jak i obrazy były promowane piosenką Dębskiego do słów Jacka Cygana pt. "Dumka na dwa serca". Partie wokalne wykonali Mieczysław Szcześniak oraz Edyta Górniak.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ogniem i mieczem (1999) - OBSADA I TWÓRCY - FILM w Stopklatka.pl. [dostęp 2010-02-28].
- ↑ "Ogniem i mieczem" ścieżka dźwiękowa (pol.). www.film.org.pl. [dostęp 2012-04-09].
