Oregon
• ogółem
• lądowa
• wodna
• % wodna
255 026 km²
248 849 km²
6177 km²
2,4 %
Długość
Wzniesienie
• najwyższe
• średnie
• najniższe
580 km
3426 m
1005 m
0 m
3 421 399
13,76 os./km²
• kolejność
• data
Czas letni
UTC-7:00
Oregon (wymowa:/ˈɔrɪɡən/ OR-ə-gən) – stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, na wybrzeżu Pacyfiku.
Od południa graniczy ze stanami Kalifornia i Nevada, od wschodu z Idaho, w dużej części wzdłuż rzeki Snake, od północy z Waszyngtonem, w dużej części wzdłuż rzeki Kolumbia. Między dwoma łańcuchami gór, biegnącymi z południa na północ, Górami Nadbrzeżnymi i Kaskadowymi znajduje się Dolina Willamette – jeden z najbardziej urodzajnych regionów na świecie.
Oregon jest znany z dużej ilości deszczu, ale tyczy się to tylko jego zachodniej części.
Według spisu powszechnego, ludność stanu w roku 2000 wynosiła 3,42 mln. Był to wzrost o 20,4% w stosunku do roku 1990. Liczba ludności w roku 2004 oceniana była na 3,59 mln.
Historia
Przed przybyciem Europejczyków region przyszłego stanu był zamieszkiwany przez Indian Amerykańskich, między innymi przez plemiona Bannock, Chinook, Klamath i Nez Perce.
Oregon w XVIII wieku był obiektem rywalizacji Hiszpanii, Rosji i Kompanii Hudsona, lecz nie przynależał do żadnej ze stron. Najbardziej zainteresowana regionem jako przedłużeniem swych kalifornijskich włości była Hiszpania. W 1774 wyprawę zorganizował Juan Jose Perez Hernandez, a w roku kolejnym Juan Francisco de la Bodega y Quadra. W 1789 Esteban Jose Martinez zbudował Fort San Miguel na wyspie Vancouver. James Cook badał zachodnie wybrzeże stanu w 1778 podczas swoich poszukiwań Przejścia Północno-Zachodniego.
Na początku XIX wieku region był badany przez ekspedycję Lewisa i Clarka, wysłaną przez rząd Stanów Zjednoczonych w celu rozpoznania terenów nabytych w wyniku Zakupu Luizjany. Ekspedycja spędziła zimę 1805-1806 w Forcie Clatsop, który wybudowała niedaleko ujścia rzeki Kolumbii do Pacyfiku. Ekspedycja ta wraz z relacjami brytyjskiego badacza Davida Thompsona w 1811 r., rozsławiły region jako źródło futer. W 1811 r. nowojorski finansista John Jacob Astor założył Fort Astoria przy ujściu rzeki Kolumbia, z zamiarem założenia sieci faktorii handlowych wzdłuż rzeki dla Pacific Fur Company. Fort Astoria był pierwszą stałą osadą na terenie przyszłego stanu.
W 1997 roku zalegalizowana została w stanie eutanazja. Dostępna jest dla obywateli pełnoletnich, śmiertelnie chorych, którzy sami zażywają truciznę przepisaną przez lekarza.
Demografia
Oregon ma 3 333 122 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
- język angielski – 86,09%,
- język hiszpański – 8,39%,
- język wietnamski – 0,57%,
- język niemiecki – 0,55%,
- język rosyjski – 0,52%[1].
W 2005 r. populacja Oregonu wynosiła 3 641 056, od 2000 r. przyrost naturalny wyniósł 1,4% , a migracyjny 6,4% (niemal połowa imigrantów urodziła się poza Stanami Zjednoczonymi).
W 2004 r. 8,7% populacji stanowili urodzeni poza stanem.
Największymi grupami etnicznymi w Oregonie są Amerykanie pochodzenia niemieckiego (20,5%), Amerykanie pochodzenia brytyjskiego (13,2%), Amerykanie pochodzenia irlandzkiego (11,9%), American (6,2%), i Amerykanie pochodzenia meksykańskiego (5,5%). Większość hrabstw Oregonu jest zamieszkana głównie przez Amerykanów pochodzenia europejskiego. Meksykanie mieszkają przede wszystkim w hrabstwach Malheur i Jefferson.
6,5% ludności Oregonu miało mniej niż 5 lat, 24,7% poniżej 18, a 12,8% 65 i więcej. Kobiety stanowiły 50,4% populacji.
Religia
Oregon jest wspólnie z Kolorado trzecim stanem USA pod względem procentowego udziału ludzi nieutożsamiających się z żadną religią, po stanach Vermont i Waszyngton. Około 77% mieszkańców stanu to chrześcijanie. W stanie jest największa grupa staroobrzędowców w USA.
Zobacz też
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone/Podział terytorialny, Stany Zjednoczone/Historia.
Przypisy
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.