Partnerstwo dla Pokoju
Partnerstwo dla Pokoju (Partnership for Peace) – program określający szczególny rodzaj stosunków łączących państwa członkowskie NATO z krajami aspirującymi do tego miana, a także mechanizm współpracy tychże państw w zakresie ładu, bezpieczeństwa oraz stabilizacji w Europie.
Geneza
Idea "Partnerstwa dla pokoju" była odpowiedzią na zgłaszaną przez kraje Europy Środkowo-Wschodniej od 1990 r. gotowość wstąpienia do NATO. Zgłoszona została przez amerykańskiego sekretarza obrony Les Aspina podczas konferencji ministrów obrony państw członkowskich NATO w Travemünde w październiku 1993 r. jako propozycja podpisania przez NATO umowy o współpracy obronnej z państwami Europy Środkowo-Wschodniej. Była jednocześnie sygnałem dla Federacji Rosyjskiej (sprzeciwiającej się rozszerzeniu sojuszu), iż integracja kolejnych państw z Paktem Północnoatlantyckim jest realna. Oficjalny dokument zawierający zasady i warunki uczestnictwa w "Partnerstwie dla pokoju" został przyjęty podczas szczytu w Brukseli 10 stycznia 1994. Zaproszenie do udziału w "Partnerstwie dla pokoju" wystosowano do wszystkich krajów europejskich zainteresowanych współpracą z NATO. Do połowy 1995 r. w programie "Partnerstwo dla Pokoju" brało udział 25 państw europejskich.
Uczestnictwo w "Partnerstwie dla pokoju"
Uczestnictwo w "Partnerstwie dla pokoju" nie było równoznaczne z gwarancjami bezpieczeństwa, jakich NATO udziela swym członkom w myśl art. 5 traktatu waszyngtońskiego. Nie stwarzało ono także formalnych przesłanek do przyjęcia do NATO, choć jak pokazuje przykład Polski, Czech i Węgier ułatwiało przystąpienie do sojuszu.
Obecnie krajami należącymi do "Partnerstwa dla pokoju" są Armenia, Austria, Azerbejdżan, Białoruś, Bośnia-Hercegowina, Czarnogóra, Finlandia, Gruzja, Irlandia, Kazachstan,Kirgistan, Macedonia, Malta, Mołdawia, Rosja,Serbia, Szwecja,Szwajcaria, Tadżykistan, Turkmenistan, Ukraina, Uzbekistan.
Współpraca w ramach "Partnerstwa dla Pokoju"
Status of Force Agreement PfP
Cenną inicjatywą NATO, mającą istotne znaczenie dla rozwoju "Partnerstwa dla pokoju" było podpisanie w Brukseli w listopadzie 1995 r. między członkami NATO i innymi państwami uczestniczącymi w Partnerstwie dla Pokoju umowy dotyczącej Sił Partnerstwa dla Pokoju, tzw. SOFA Partnerstwa dla Pokoju (Status Force Agreement PfP). Roboczym forum "Partnerstwa dla pokoju" jest Polityczno-Wojskowy Komitet Kierujacy oraz Komórka Koordynacji Partnerstwa.
Indywidualne programy partnerstwa
W ramach "Partnerstwa dla pokoju" poszczególne państwa podpisują indywidualne programy współpracy z NATO, w ramach których wykonywane są m.in. ćwiczenia wojskowe. Polska jako pierwsza podpisała tego typu dokument.
Stosunek Polski do "Partnerstwa dla pokoju"
Po przystąpieniu do NATO 12 marca 1999 r. znaczenie przesłania "Partnerstwa dla Pokoju" nie uległo zmianie w polityce zagranicznej Polski, czego dowodem jest uczestnictwo w wielu wspólnych przedsięwzięciach, np. udział w międzynarodowych ćwiczeniach CMX-98 z zakresu postępowania w sytuacjach kryzysowych. Za pośrednictwem "Partnerstwa dla Pokoju" Polska przekazała swoje doświadczenia takim państwom jak Litwa czy Ukraina.