Pięciornik
Pięciornik (Potentilla L.) – rodzaj roślin należących do rodziny różowatych. Należy do niego 300-500 gatunków (w zależności od ujęcia taksonomicznego). Gatunkiem typowym jest Potentilla reptans L.[2].
Morfologia
Rośliny jednoroczne, dwuletnie, byliny lub krzewy o sezonowym ulistnieniu[3]. Liście przeważnie 5-listkowe i stąd pochodzi nazwa rodzajowa. Kwiaty w jaskrawych barwach, zebrane w grona.
Systematyka
Pentaphylloides Duhamel du Monceau, Pentaphyllum J. Hill, Quinquefolium Séguier
Potentilla Adanson = Tormentilla L.
- Pozycja systematyczna wg APweb (2001...)
Rodzaj należący do podplemienia Potentillinae, plemienia Potentilleae, podrodziny Rosoideae, rodziny różowatych (Rosaceae Juss.), rzędu różowców, kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[4][1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Rchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), podrodzina Potentilloideae (Juss.) Sweet, plemię Potentilleae Sweet, podplemię Potentilloideae J. Presl, rodzaj pięciornik (Potentilla L.)[5].
- Gatunki flory Polski[6]
- pięciornik alpejski (p. Crantza) (Potentilla crantzii (Crantz) Beck ex Fritsch syn. P. crantzii (Crantz) Beck)
- pięciornik biały (Potentilla alba L.)
- pięciornik drobnokwiatowy (Potentilla micrantha Ramond ex DC.)
- pięciornik gęsi (Potentilla anserina L.)
- pięciornik grzebieniasty (Potentilla conferta Bunge) – efemerofit
- pięciornik jedwabisty (Potentilla leucopolitana P. J. Müll.)
- pięciornik kurze ziele (Potentilla erecta (L.) Raeusch., syn. P. erecta (L.) Hampe)
- pięciornik mały (Potentilla demissa Jord., syn. P. argentea L.)
- pięciornik niski (Potentilla supina L.)
- pięciornik norweski (Potentilla norvegica L.)
- pięciornik omszony (Potentilla pusilla Host, syn. P. puberula Krašan)
- pięciornik pagórkowy (Potentilla collina Wibel s. s.)
- pięciornik piaskowy (Potentilla arenaria Borkh.)
- pięciornik płonny (Potentilla sterilis (L.) Garcke, syn. P. sterilis Garcke)
- pięciornik pośredni (Potentilla intermedia L. non Wahlenb.)
- pięciornik rozłogowy (Potentilla reptans L.)
- pięciornik rozpierzchłokwiatowy (Potentilla thyrsiflora Hülsen in Zimmeter ex A. Kern., syn. P. thyrsiflora (Hülsen)Zimmeter)
- pięciornik rozpostatarty (Potentilla decumbens Jord., syn. P. argentea L.)
- pięciornik rozścielony (Potentilla anglica Laichard., syn. P. procumbens Sibth.)
- pięciornik siedmiolistkowy (Potentilla heptaphylla L.)
- pięciornik siwy (Potentilla inclinata Vill., syn. P. canescens Besser)
- pięciornik skalny (Potentilla rupestris L.)
- pięciornik srebrny (Potentilla argentea L. s. s.)
- pięciornik syberyjski (Potentilla strigosa Pall., syn. P. strigosa Pall. ex Pursh) – efemerofit
- pięciornik śląski (Potentilla silesiaca R. Uechtr.)
- pięciornik wąskolistkowy (Potentilla tenuiloba Jord., syn. P. argentea L.)
- pięciornik wciętolistkowy (Potentilla dissecta (Wallr.) Zimmeter, syn. P. argentea L.)
- pięciornik Wimanna (Potentilla wimanniana Günther & Schummel)
- pięciornik wiosenny (Potentilla neumanniana Rchb., syn. P. verna L. auct. Fl. Pol.)
- pięciornik wygładzony ( Potentilla impolita Wahlenb., syn. P. argentea L., syn. P. incanescens Opiz)
- pięciornik wyprostowany (Potentilla recta L., syn. P. pilosa Willd.)
- pięciornik złoty (Potentilla aurea L.)
- Potentilla bifurca L. – efemerofit
- Potentilla chrysantha Trevir. – efemerofit
- Potentilla pensylvanica L. – efemerofit
- Gatunki uprawiane (wybór)[7]
- Potentilla atrosanguinea Lodd. et al. – pięciornik krwisty
- Potentilla cuneata Wall. – pięciornik klinolistny
- Potentilla fruticosa L. – pięciornik krzewiasty
- Potentilla nepalensis Hook. – pięciornik nepalski
- Potentilla neumanniana Rchb. – pięciornik Neumanna
- Potentilla megalantha Takeda – pięciornik poziomkowaty
- Potentilla ×tonguei Hort. ex W.H.Baxter – pięciornik Tonga
W różnych źródłach do rodzaju pięciornik zaliczany jest także siedmiopalecznik błotny, wówczas pod nazwą Potentilla palustris (L.) Scop. (takie ujęcie znajduje się we Flora Europaea Germplasm Resources Information Network (GRIN)[8] oraz Integrated Taxonomic Information System[9] uznają ten gatunek za przedstawiciela odrębnego rodzaju Comarum i podają pod nazwą naukową Comarum palustre L.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-10].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-22].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ D. Potter, T. Eriksson, R. C. Evans, S. Oh, J. E. E. Smedmark, D. R. Morgan, M. Kerr, K. R. Robertson, M. Arsenault, T. A. Dickinson, C. S. Campbell. Phylogeny and classification of Rosaceae. „Plant Systematics and Evolution”. 266, s. 5-43, 2007. doi:10.1007/s00606-007-0539-9.
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Potentilla (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-22].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ zbiorowe: A-Z encyklopedia. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN) Taxon: Comarum palustre L.
- ↑ Integrated Taxonomic Information System (ang.). [dostęp 2010-02-12].