Pianista (film)
Pianista (ang. The Pianist) – wyprodukowany w kooperacji francusko-niemiecko-brytyjsko-polskiej w 2002 roku dramat wojenny w reżyserii Romana Polańskiego, oparty na autobiograficznej książce Władysława Szpilmana. Zdjęcia rozpoczęto 19 lutego, a zakończono 16 czerwca 2001.
Pianista otrzymał wiele nagród na międzynarodowych festiwalach, m.in. zdobył 3 Oscary (Reżyseria, Rola Męska, Scenariusz Adaptowany), Złotą Palmę na Festiwalu w Cannes, 2 Nagrody BAFTA (Najlepszy Film, Najlepsza Reżyseria) i 7 Cezarów.
Opis fabuły
Film Romana Polańskiego, to ekranizacja autentycznych wspomnień Władysława Szpilmana, polskiego pianisty żydowskiego pochodzenia. W roli głównej wystąpił Adrien Brody.
Film rozpoczyna się we wrześniu 1939 roku, gdy w Polskim Radiu 28-letni Szpilman gra pod bombami nokturn cis-moll Chopina. Po wkroczeniu do Warszawy Niemcy wprowadzają restrykcje wobec ludności żydowskiej. Szpilman z rodziną: rodzicami, dwiema siostrami i bratem, przeżywają pasmo upokorzeń. Pozbawieni środków do życia, wyprzedają cały swój majątek za grosze – obrazy, srebro, meble, a w końcu i największy skarb artysty: fortepian.
Następuje kulminacja prześladowań: Żydzi zostają umieszczeni za murami getta. Nieludzkie okrucieństwo i niewyobrażalne cierpienia są tam codziennością. Szpilman zarabia na utrzymanie całej rodziny grając w kawiarni, gdzie spotykają się członkowie "elity" getta: spekulanci, prostytutki, sutenerzy. Niemcy zaczynają wywozić Żydów do "obozów pracy" i Szpilmanowie, jak tysiące innych, zostają zagnani do bydlęcych wagonów. Szpilmana w ostatniej chwili wyciąga z szeregu skazańców znajomy żydowski policjant, który rozpoznaje go i ratuje mu życie. Pianiście z pomocą żydowskiego ruchu oporu udaje się uciec z getta. Przechowują go kolejno jego polscy przyjaciele. Kiedy niebawem wybucha powstanie warszawskie, Szpilman ponownie musi walczyć o życie.
Znajduje schronienie w zrujnowanej willi, nieświadom tego, że mieści się tam główna kwatera wojsk niemieckich. Zostaje nakryty przez niemieckiego kapitana Wilma Hosenfelda, który go przesłuchuje. Gdy Szpilman ujawnia, że jest pianistą, kapitan każe mu zagrać na znajdującym się tam fortepianie. Szpilman gra balladę g-moll Chopina. Wzruszony kapitan postanawia pomóc mu przeżyć.
Wojna się skończyła. Szpilman znowu pracuje w Polskim Radiu. Dowiaduje się od znajomego o przetrzymywanym w radzieckiej niewoli niemieckim kapitanie, który twierdzi, że uratował Szpilmanowi życie i teraz prosi Szpilmana o pomoc. Gdy jednak Szpilman dociera do wskazanego obozu jenieckiego, znajduje tam już tylko puste pole.
Obsada
- Władysław Szpilman – Adrien Brody
- Ojciec Władysława – Frank Finlay
- Matka Władysława – Maureen Lipman
- Henryk, brat Władysława – Ed Stoppard
- Kapitan Wilm Hosenfeld – Thomas Kretschmann
- Halina, siostra Władysława – Julia Rainer
- Regina, siostra Władysława – Jessica Meyer
- Dorota, przyjaciółka Władysława – Emilia Fox
- Janina – Ruth Platt
- Pan Lipa – Richard Ridings
- Pan Grun – Cyril Shaps
- Schultz – Udo Kroschwald
- Itzhak Heller – Roy Smiles
- Yehuda – Paul Bradley
- Majorek – Daniel Caltagirone
oraz
- Jurek – Michał Żebrowski
- Lednicki – Cezary Kosiński
- Gębczyński – Krzysztof Pieczyński
- Sąsiadka – Katarzyna Figura
- Benek – Andrzej Blumenfeld
- Mężczyzna kupujący monety – Zbigniew Zamachowski
- Żydowski biznesmen – Lew Rywin
- Dziewczyna postrzelona w głowę – Joanna Brodzik
- Kobieta z dzieckiem – Maja Ostaszewska
- Żyd z targowiska – Roman Garbowski
- Policjant żydowski na Umschlagplatzu – Adam Bauman
- były więzień obozu koncentracyjnego – Andrzej Pieczyński
- polski pracownik – Paweł Burczyk
- kobieta z zupą − Zofia Czerwińska
- kobieta − Katarzyna Bargiełowska
- pracownik na budowie − Lech Mackiewicz
- policjant − Rafał Mohr
- młody gestapowiec − Borys Szyc
- mężczyzna w gettcie − Paweł Małaszyński
- oficer SS - Ireneusz Machnicki
- oficer SS - Cezary Krajewski
Nagrody
Pianista zdobył szereg nagród filmowych.
Najważniejszą z nich – Oscary w 2003 roku – zdobył w 3 kategoriach, (nominowany był w 7 kategoriach).
- Oscary w 2003 roku
- Aktor Pierwszoplanowy – Adrien Brody
- Reżyseria – Roman Polański
- Scenariusz Adaptowany – Ronald Harwood
- Nominacje otrzymał w kategoriach: Film, Zdjęcia, Montaż, Kostiumy.
Film otrzymał też następujące nagrody:
- 2004 – Czeski Lew najlepszy film obcojęzyczny
- Polskie Nagrody Filmowe Orły 2003
- Najlepszy Film
- Najlepsza Reżyseria – Roman Polański
- Najlepsze Zdjęcia – Paweł Edelman
- Najlepszy Montaż – Herve de Luze
- Najlepsza Muzyka – Wojciech Kilar
- Najlepsze Kostiumy – Anna Sheppard
- Najlepsza Scenografia – Allan Starski
- Najlepszy Dźwięk – Jean Marie Blondel
- BAFTA 2003
- Roman Polański – BAFTA najlepszy reżyser
- Roman Polański, Alain Sarde, Robert Benmussa – BAFTA najlepszy film
- 2003 – Roman Polański Goya najlepszy film
- Cezar 2003
- Adrien Brody – Nagroda Główna Cesar – najlepszy aktor
- Roman Polański – Cesar najlepszy reżyser
- Roman Polański – Cesar najlepszy film
- Wojciech Kilar – Cesar najlepsza muzyka
- Paweł Edelman – Cesar najlepsze zdjęcia
- Allan Starski – Cesar najlepsza scenografia
- Europejska Nagroda Filmowa 2002
- Europejski Operator – Paweł Edelman
- 55. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes – Złota Palma Roman Polański
