Piotr Amsterdamski

Skocz do: nawigacji, szukaj

Piotr Amsterdamski (ur. 1955 w Łodzi, zginął 12 lutego 2008 w Tatrach) – polski astronom, tłumacz i alpinista.

Był bratankiem prof. Stefana Amsterdamskiego[1].

Życiorys

W młodości współpracownik KSS KOR, pracownik Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika w Warszawie, działacz "Solidarności". Internowany w stanie wojennym.

Stopień magistra fizyki teoretycznej otrzymał na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Łódzkiego w 1979 r.[2]. Doktorat z fizyki uzyskał na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara, pod kierunkiem Jamesa Hartle'a. Długoletni pracownik naukowo-dydaktyczny Instytutu Astronomii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze, a następnie Uniwersytetu Zielonogórskiego. W pracy naukowej zajmował się przede wszystkim kosmologią, podstawami mechaniki kwantowej i astrofizyką wysokich energii. Uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk fizycznych w zakresie fizyki, specjalność: fizyka teoretyczna (rozprawa Nadprzewodzące struny kosmiczne z 1990 r.), był profesorem Uniwersytetu Zielonogórskiego[3].

Po 1990 poświęcił się głównie tłumaczeniom z języka angielskiego; przełożył ponad 100 pozycji książkowych, w tym 77 naukowych i popularnonaukowych, m. in. "Krótką historię czasu" Stephena Hawkinga i monumentalną, blisko 800-stronicową historię powstania amerykańskiej bomby atomowej Richarda Rhodesa wydaną w 2000 roku (Jak powstała bomba atomowa)[4]. Tłumaczył także literaturę piękną, w tym popularną[5]. W 2003 r. dostał, jako pierwszy, nagrodę im. Jerzego Kuryłowicza dla najlepszego tłumacza książek naukowych za książki "Wszechświat w skorupce orzecha" Hawkinga oraz "Harry Potter – nauka i magia" Rogera Highfielda[6].

Zaczął się wspinać bardzo późno, bo mając 45 lat. Mimo to osiągał we wspinaniu dobre efekty, dużo wspinał się w Tatrach, gdzie przeszedł kilka poważnych ścian, na niektórych był współautorem nowych dróg, wspinał się też we Francji i we Włoszech (gdzie m.in. przeszedł znaną wielką południową ścianę Marmolady).

Zginął 12 lutego 2008 r. podczas samotnej wspinaczki na Filarze Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego w Tatrach, a jego ciało zostało znalezione w tzw. Dolnym Kominie przez zespół ratowników TOPR, który wybierał się na tę samą drogę[7][8][9].

Pochowany został 22 lutego 2008 r. na Cmentarzu Komunalnym w Łodzi przy ulicy Smutnej (kwatera IVB, rząd 6, grób 22)[10].

Pośmiertnie został (3 maja 2008 r.) odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[11][12]

Niektóre przekłady

Zajmował się także tłumaczeniem przewodników turystycznych.

Przypisy

  1. ↑ Pożegnanie prof. Stefana Amsterdamskiego
  2. ↑ Tragiczna śmierć wybitnego tłumacza. Piotr Amsterdamski zginął w Tatrach
  3. ↑ Nota Piotra Amsterdamskiego w bazie Nauka Polska
  4. ↑ Richard Rhodes: Jak powstała bomba atomowa. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000. ISBN 83-7255-131-6. 
  5. ↑ Katarzyna Fedro, Śmierć profesora w Tatrach
  6. ↑ Nagroda za najlepszy przekład książki popularnonaukowej przyznana
  7. ↑ W górach znaleziono ciało znanego astronoma i tłumacza. Wirtualna Polska, 16 lutego 2008.
  8. ↑ Piotr Amsterdamski nie żyje
  9. ↑ Komunikat TOPR o wypadku
  10. ↑ Pogrzeb Piotra Amsterdamskiego
  11. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 68, poz. 603
  12. ↑ Trzeba podejmować decyzje dobre dla naszej Ojczyzny. prezydent.pl, 3 maja 2008. [dostęp 2012-04-08].

Linki zewnętrzne