Pius IX

Skocz do: nawigacji, szukaj
Data i miejsce urodzenia 13 maja 1792
Senigallia, Państwo Kościelne Data i miejsce śmierci 7 lutego 1878
Watykan Wyznanie katolickie Kościół rzymskokatolicki Prezbiterat 10 kwietnia 1819 Nominacja biskupia 21 maja 1827 Sakra biskupia 3 czerwca 1827 Kreacja kardynalska 23 grudnia 1839
Grzegorz XVI Kościół tytularny Santi Pietro e Marcelino Pontyfikat 16 czerwca 1846 Multimedia w Wikimedia Commons Pius IX w Wikicytatach
Papież Pius IX wydala posła rosyjskiego Feliksa von Meyendorffa za zniewagę religii katolickiej


Pius IX, łac. Pius IX, właściwie Giovanni Maria Mastai Ferretti (ur. 13 maja 1792 w Senigallia, zm. 7 lutego 1878 w Watykanie) − tercjarz franciszkański[1], papież od 16 czerwca 1846 do 7 lutego 1878, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Przyszedł na świat w rodzinie hrabiowskiej. Początkowe nauki pobierał w domu, a 1802–1809 uczęszczał do kolegium pijarskiego w Volterra w Toskanii. 26 września 1809 otrzymał tonsurę. W 1809 udał się do Rzymu, gdzie (z przerwą 1810–1814 spowodowaną zajęciem Rzymu przez wojska napoleońskie) słuchał wykładów w Collegium Romanum, w Seminarium św. Apolinarego i w Akademii Duchownej. W czasie przerwy między studiami przebywał w Senigallii, unikając służby w armii francuskiej.

Po upadku Napoleona I kontynuował przerwane studia w Rzymie; zaangażował się też w pracę w katolickim zakładzie wychowawczym dla sierot Tata Giovanni. Od 1817 był opiekunem duchowym i jednym z dyrektorów tego ośrodka, a równocześnie tam mieszkał. Starał się o przyjęcie do gwardii papieskiej, ale z powodu padaczki odmówiono mu. Ze względu na chorobę, postarał się o dyspensę papieską pozwalającą na otrzymanie święceń kapłańskich. 10 kwietnia 1819 przyjął święcenia, (papież Pius VII zezwolił mu jednak na odprawianie mszy tylko w obecności drugiego kapłana).

Od 1823 był członkiem prestiżowego Towarzystwa Literackiego Arcadia.
W lipcu 1823 uzyskał papieską nominację na stanowisko audytora przy delegacie apostolskim dla Chile, Peru, Meksyku i Kolumbii, biskupie Giovannim Muzi.
W 1825 Giovanni powrócił do Rzymu. Został mianowany kanonikiem kapituły bazyliki Santa Maria in Via Lata, prałatem oraz dyrektorem hospicjum San Michele a Ripa.
21 maja 1827 otrzymał arcybiskupstwo Spoleto i sakrę biskupią (konsekrowany 3 czerwca 1827). 16 lutego 1832 Grzegorz XVI przeniósł go na biskupstwo w Imoli koło Bolonii. Giovanni zasłużył się dla tej diecezji wieloma cennymi inicjatywami, m.in. założeniem Akademii Biblijnej dla duchowieństwa (prowadzącej studia z zakresu biblistyki i teologii), utworzeniem tzw. Banku Pobożnego dla osób zadłużonych, Towarzystwa św. Terencjusza opiekującego się chorymi, założeniem szpitali, przytułków oraz ochronek dla dzieci. Ponadto prowadził zakony zajmujące się działalnością charytatywną, promowaniem wydawnictw katolickich, organizowaniem katechez, rekolekcji i akcji misyjnych.
Doceniając dokonania Giovanniego, Grzegorz XVI 23 grudnia 1839 mianował go kardynałem in petto, a 14 grudnia 1840 – kardynałem-prezbiterem bazyliki Santi Pietro e Marcelino. Początkowo uznawany za liberalnego kardynała. Mówiono nawet, że w domu Mastai Ferretti nawet koty są liberałami.

Pontyfikat

16 czerwca 1846, na trwającym od 14 czerwca konklawe, został wybrany na papieża. Imię Pius przyjął przez pamięć i szacunek dla Piusa VII. Jego koronacja odbyła się 21 czerwca 1846 w Bazylice św. Piotra.

Pius zaczął przeprowadzać stopniowe reformy polityczne. Wydał zgodę na zbudowanie kolei żelaznej na terenie Państwa Kościelnego oraz na gazowe oświetlenie ulic. Nastąpiło znaczne złagodzenie cenzury. Z czasem opinia o papieżu liberale uległa zmianie; od Wiosny Ludów, rewolucji w 1848 papież zaczął przechodzić na stanowisko coraz bardziej konserwatywne. Jego pontyfikat był najdłuższy po św. Piotrze (31 lat, 7 miesięcy, 21 dni - 11.559 dni).

Konserwatywne poglądy Piusa IX wyraziły się m.in. w dogmacie o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny (ogłoszonym w 1854 bullą Ineffabilis Deus (Niewysłowiony Bóg), potępieniu w encyklice Quanta cura rozdziału Kościoła od państwa, laickiego nauczania i wolności prasy i sumienia. Do tej encykliki dołączył słynny Syllabus, w którym wskazał 80 błędnych tez, doktryn i idei, m.in. socjalizm, modernizm, racjonalizm (m.in. uważając, iż nauka nie może stać ponad, a nawet być na równi z religią), a także fałszywy ekumenizm. W czasie I Soboru Watykańskiego (1869-70) ogłosił dogmat o nieomylności papieża w sprawach religijnych i moralnych, potępił też Kulturkampf w Niemczech. Był zwolennikiem scentralizowanego Kościoła i przeciwnikiem ruchów narodowych w Państwie Kościelnym. Pius IX zaprotestował jednak przeciwko rosyjskiemu okrucieństwu w dławieniu powstania styczniowego w 1863. Wezwał cały Kościół Katolicki na świecie do modlitw za Polskę. Największym wydarzeniem politycznym tego okresu było powstanie królestwa Włoch, które obejmowało także tereny Państwa Kościelnego, a od 1870 - również Rzym. Pius IX zaprotestował przeciwko okupacji miasta przez wojska piemonckie, ogłaszając się "więźniem Watykanu".

Zmarł w Watykanie po chorobie 7 lutego 1878.

3 września 2000 ogłoszony przez Jana Pawła II błogosławionym. Proces kanonizacyjny w toku.

W Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi k. Brzozowa przechowywany jest pas papieża Piusa IX.

Encykliki Piusa IX

  • Qui pluribus – 1846
  • Nei giorni – 1846
  • Praedecessores Nostros – 1847
  • Ubi primum/1 – 1847
  • Romani e quanti – 1848
  • Nelle istituzioni – 1848
  • Non semel – 1848
  • Da questa pacifica – 1849
  • Ubi primum/2 – 1849
  • La serie – 1849
  • Quibus, quantisque – 1849
  • Nostis et Nobiscum – 1849
  • Si semper antea – 1850
  • Exultavit cor nostrum – 1851
  • Ex aliis nostris – 1851
  • Nemo certe ignorat – 1852
  • Probe noscitis – 1852
  • Inter multiplices – 1853
  • Neminem vestrum – 1854
  • Optime noscitis /1 – 1854
  • Apostolieae nostrae – 1854
  • Inter graves – 1854
  • Ineffabilis Deus – 1854
  • Singulari quadam – 1854
  • Optime noscitis /2 – 1855
  • Cum saepe – 1855
  • Singulari quidem – 1856
  • Cum nuper – 1858
  • Amantissimi Redemptoris – 1858
  • Cum Sancta Mater – 1859
  • Qui nuper – 1859
  • Ad gravissimum – 1859
  • Maximo animi – 1859
  • Nullis certe – 1860
  • Cum catholica Ecclesia – 1860
  • Novos et ante – 1860
  • Multis gravibusque – 1860
  • Iamdum cernimus – 1861
  • Amantissimus humani – 1862
  • Maxima quidem – 1862
  • Quanto conficiamur – 1863
  • Incredibili afflictamur – 1863
  • Tuas libenter – 1863
  • Multis gravissimis – 1864
  • Ubi Urbaniano – 1864
  • Maximae quidem – 1864
  • Quanta cura – Syllabus – 1864
  • Multiplices inter /1- 1865
  • Meridionali Americae – 1865
  • Levate – 1867
  • Ex quo infensissimi – 1867
  • Aeterni Patris – 1868
  • Arcano divinae – 1868
  • Iam vos omnes – 1868
  • Religiosas regularium – 1870
  • Non sine gravissimo – 1870
  • Multiplices inter /2 – 1870
  • Apostolici ministerii – 1870
  • Quo impensiore – 1870
  • Respicientes ea – 1870
  • Ecclesia dei – 1871
  • Ubi nos – 1871
  • Beneficia Dei – 1871
  • Saepe, Venerabilis – 1871
  • Ordinem vestrum – 1871
  • Costretti nelle – 1872
  • Quartus supre – 1873
  • Etsi multa – 1873
  • In magnis illis – 1873
  • Vix dum a nobis – 1874
  • Omnenem sollicitudinem – 1874
  • Non expedit – 1874
  • Gravibus ecclesiae – 1874
  • Quod nunquam – 1875
  • Graves ac diuturnae – 1875
  • Quae Patriarchatu – 1875
  • Dives in misericordia Deus – 1877


Przypisy

  1. ↑ Index ac status causarum beatificationis et canonizationis quae a Postulatione Generali OFM pertractantur. Rzym: Postulazione Generale OFM, 2009, s. 70. 

Bibliografia