Pius X

Skocz do: nawigacji, szukaj
Data i miejsce urodzenia 2 czerwca 1835
Riese Data i miejsce śmierci 20 sierpnia 1914
Watykan Patriarcha Wenecji Okres sprawowania 1896-1903 Wyznanie katolickie Kościół rzymskokatolicki Prezbiterat 18 września 1859 Nominacja biskupia 1884 Sakra biskupia 20 listopada 1884 Kreacja kardynalska 1892
Leona XIII Pontyfikat 9 sierpnia 1903 Multimedia w Wikimedia Commons Pius X w Wikicytatach

Pius X (łac. Pius X), właściwie Giuseppe Melchiorre Sarto, (ur. 2 czerwca 1835 w Riese, w prowincji Treviso, zm. 20 sierpnia 1914 w Watykanie) – patriarcha Wenecji (1896-1903), tercjarz franciszkański[1], papież w okresie od 9 sierpnia 1903 do 20 sierpnia 1914, święty Kościoła katolickiego.

Biografia

Dzieciństwo

Młody Giuseppe Melchiorre Sarto

Był synem wiejskiego listonosza i szwaczki. Niektóre źródła podają, że jego ojciec Giovanni Sarto (po polsku Krawiec, po niemiecku Krawietz) był Polakiem, który "za chlebem" wyemigrował z Górnego Śląska (z Boguszyc spod Toszka w powiecie gliwickim) do Włoch (zmieniając nazwisko z Jan Krawiec), natomiast jego matka Margherita była Włoszką[2][3]. Jednak oficjalna Watykańska genealogia Giuseppe Melchiorre Sarto mówi o:

  • rodzicach: Giovannim Battiście (1792–1852) i Marghericie Sanson (1813–1894);
  • dziadkach (od strony ojca): Giuseppem Sarto, właścicielu ziemskim, i Paoli Giacomello;
  • pradziadkach: Anzolim Sarto i Antonii Liviero.

Giuseppe od urodzenia żył w wielodzietnej rodzinie, jego rodzice mieli dziesięcioro dzieci. W wieku 12 lat odebrał od patriarchy weneckiego Jacuba Monico stypendium seminaryjne, za które mógł wstąpić do seminarium.

Kapłaństwo

Giuseppe Melchiorre Sarto został wyświęcony na kapłana 18 września 1859. Początkowo pracował w miejscowości Tombolo, a następnie, w 1867, został proboszczem w Salvano. Był doskonałym kaznodzieją, jeździł do pobliskich wiosek odprawiać Msze święte, był człowiekiem bardzo pobożnym i gorliwym opiekunem ubogich.

W 1875 został kanonikiem w Treviso i kanclerzem[4].

Biskupstwo

Giuseppe Melchiorre Sarto jako biskup

W 1884 papież Leon XIII mianował Sarto biskupem Mantui. Najwięcej uwagi jako biskup zwracał na formację kapłanów w seminarium. Był znany jako życzliwy ojciec diecezji, który zwiedzał wszystkie parafie.

Patriarchat Wenecji

Kardynał Sarto przed konklawe

W 1892 papież Leon XIII mianował go Kardynałem Wenecji. Jako pierwszy wprowadził do seminariów studia biblijne, historię Kościoła i ekonomię społeczną.

Konklawe

Po śmierci Leona XIII, w Kaplicy Sykstyńskiej zebrało się konklawe. Złożone veto – było ostatnim protestem w dziejach Kościoła zwane ekskluzywą – postawione zostało 2 sierpnia 1903 przez kardynała Jana Puzynę z Krakowa w imieniu cesarza Austrii Franciszka Józefa I (1848–1916) jednemu z kardynałów (kard. Rampolli), który został wyeliminowany. Giuseppe Melchiorre Sarto został wybrany na papieża i przyjął imię Pius X. Jego pierwsze słowa (oznajmujące zaaprobowanie wyboru) brzmiały: "O, moja droga mamo, moja dobra mamo (...) Przyjmuję, in crucem". W 1904, aby zapobiec podobnym przypadkom, Pius X wydał konstytucję Commisium nobis, w której w sposób zdecydowany potępił i zakazał pod karą ekskomuniki stosowania przy wyborach papieża ekskluzywy państwowej.

Papiestwo

św. Pius X

Udzielił błogosławieństwa Urbi et Orbi w bazylice św. Piotra i przyjął hasło swojego pontyfikatu Wszystko odnowić w Chrystusie. Tak jak Pius IX, uznał się za więźnia Watykanu. Potępił modernizm katolicki, agnostycyzm i immanentyzm. 1 września 1910 Pius X nakazał księżom składanie Przysięgi antymodernistycznej, którą sam napisał w 1908.

Papież dopuszczał ułatwienia Eucharystii chorym oraz tzw. wczesną komunię (dzieci w "mniej więcej siódmym roku życia"). Możliwość taką dopuścił Pius X w dekrecie Quam singulari z 1910 o Komunii świętej dzieci. Dziecko może przyjąć Komunię świętą, jeżeli potrafi odróżnić chleb zwykły od Chleba Eucharystycznego i wierzy, że przyjmując Komunię świętą przyjmuje Chrystusa[5].

Poza tym, Pius X polecił opracowanie nowego wydania śpiewnika gregoriańskiego i zreformował brewiarz. Zachęcał do badania Pisma św. zakładając w Rzymie Papieski Instytut Biblijny. Pius X był prekursorem Akcji Katolickiej.

Polonica

Choroba i śmierć

Grób Papieża Piusa X w Grotach Watykańskich

W 1913 Pius X doznał zawału serca. W 1914 zachorował i już nigdy z choroby nie wyszedł, a wydarzenia, które doprowadziły do I wojny światowej tylko pogorszyły jego stan. Pius X zmarł w Rzymie w nocy 20 sierpnia 1914 o godzinie 1:15. Jego ostatnie słowa były skierowane do wiernego współpracownika, Merry'ego del Val: Poddaję się całkowicie.

Jest patronem Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X. W 1909 utworzył Instytut Biblijny (Biblicum) w Rzymie.

Został pochowany w bazylice św. Piotra.

Procesy

Beatyfikowany w 1951, kanonizowany w 1954 przez Piusa XII. Przez wielu jest uważanym za jednego z największych papieży.

Zobacz też

Portal:
Święci


Przypisy

  1. ↑ Lázaro Iriarte OFMCap, Józef Salezy Kafel OFMCap, Andrzej Józef Zębik OFMCap, Krystyna Kuklińska OSC: Historia franciszkanizmu. Kraków: Bracia Mniejsi Kapucyni, 1998, s. 567. ISBN 83-910410-0-X. 
  2. ↑ Grzegorz Wierzchołowski: Zagadka św. Piusa X, Gazeta Polska
  3. ↑ Zygmunt Broniarek: Pius X synem Polaka był
  4. ↑ Internetowa Liturgia Godzin.Czytelnia. św. Pius X (pol.). [dostęp 11 grudnia 2009].
  5. ↑ Próchniewicz J, Kurosz J, Misiek B, Węcławski M, Wosicka D. Wczesna Komunia Święta. Poznań, Wydawnictwo Piotra i Pawła.

Linki zewnętrzna