Poczta Polska Spółka Akcyjna – jednoosobowa spółka skarbu państwa, zajmująca się świadczeniem usług pocztowych (doręczanie przesyłek, przekazów pocztowych, druków bezadresowych itp.), usług pieniężnych (wpłaty na rachunki, operacje oszczędnościowo-czekowe itp.), usług bankowych (na rzecz Banku Pocztowego SA), usług ubezpieczeniowych, usług kurierskich (Pocztex).

Założycielem i jedynym akcjonariuszem Spółki jest Skarb Państwa, reprezentowany przez ministra właściwego do spraw łączności - Ministra Administracji i Cyfryzacji.

Poczta Polska S.A. jest 100-proc. udziałowcem Pocztowego Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych^[2].

Obowiązki ustawowe

Poczta Polska jest pocztowym operatorem publicznym, to znaczy, że jest ustawowo zobowiązana do świadczenia tzw. powszechnych usług pocztowych. Oznacza to, że ma obowiązek na terenie całego kraju świadczyć usługi polegające na przyjęciu i doręczeniu:

• listów do 2 kg,
• paczek do 10 kg (paczki nadane za granicą mogą mieć masę do 20 kg),
• przesyłek dla ociemniałych,
• przekazów pocztowych.

Dodatkowo musi umożliwić, na życzenie nadawcy, traktowanie listu jako przesyłki poleconej, listu i paczki jako przesyłki z zadeklarowaną wartością, a także otrzymanie potwierdzenia odbioru i nadanie przesyłek i przekazów pocztowych na poste restante.

Poczta Polska ma obowiązek utrzymywać określoną przepisami sieć placówek pocztowych (minimum jedna placówka pocztowa na każde 7 tys. mieszkańców miast i minimum jedna placówka pocztowa na każde 85 km² terenów wiejskich), a także przestrzegać ustalonych minimalnych standardów jakościowych. Operator publiczny nie może nikomu odmówić wykonania powszechnej usługi pocztowej, pod warunkiem, że ten ktoś stosuje się do zapisów Regulaminu świadczenia tych usług.

Obowiązek ten został nałożony w celu umożliwienia wszystkim mieszkańcom Polski korzystania z podstawowych usług pocztowych (nawet tam, gdzie świadczenie tych usług przynosi straty). Gdyby całość powszechnych usług pocztowych przynosiła straty, istnieje możliwość ich dotacji z budżetu państwa.

Historia

Wydarzenia

• 18 października 1558 - utworzenie Poczty Królewskiej, jako sformalizowanej instytucji publicznej, przez Zygmunta Augusta, który "ustanowił stałe połączenie pocztowe między Krakowem a Wenecją przez Wiedeń, za pomocą poczty, czyli koni rozstawnych". 18 października jest oficjalnym świętem Poczty Polskiej.
• 1928 rok - powstało przedsiębiorstwo państwowe "Polska Poczta, Telegraf i Telefon"
• 1939 - Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku
• 1944 rok - uruchomiono okręg pocztowy w Lublinie, co uznaje się za początek współczesnej Poczty Polskiej.
• 1991 rok - ze struktury państwowej jednostki organizacyjnej Polska Poczta, Telegraf i Telefon wyłączono część zajmującą się usługami telekomunikacyjnymi i utworzono Telekomunikację Polską.
• 1 stycznia 2006 roku - Poczta Polska wprowadziła usługę przesyłka pobraniowa, rezygnując tym samym z powiązania usługi pobrania z innymi usługami (przesyłka listowa, paczka pocztowa).
• 1 września 2009 roku - Poczta Polska w wyniku komercjalizacji została przekształcona w spółkę akcyjną. Do 31 sierpnia 2009 funkcjonowała jako Państwowe Przedsiębiorstwo Użyteczności Publicznej "Poczta Polska"^[3].

Muzea

Funkcjonują następujące pocztowe placówki muzealne:

• Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu,
  • filia Muzeum w Kościelcu,
• Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku.

Kierownictwo

Od 10 maja 2007 Dyrektorem Generalnym, a następnie Prezesem Zarządu Poczty Polskiej do 21 grudnia 2010 był Andrzej Polakowski^[4].

Członkami Zarządu Poczty Polskiej są:

• Jerzy Jan Jóźkowiak
• Piotr Michalski^[5]
• Paweł Włoch^[6]
• Janusz Piotr Wojtas^[7]
• Mariusz Zarzycki^[8]

Usługi

• przesyłka listowa
• E-Przesyłka^[9]
• PZW Ekspres Pieniężny^[10]
• kartka pocztowa
• druk bezadresowy
• próbka towaru
• przesyłki reklamowe
• paczka pocztowa
• przesyłka pobraniowa
• Pocztex - przesyłka kurierska
• przyjmowanie protestów weksli
• przesyłka dworcowa
• przekaz pocztowy
• wymiana walut
• pocztowe zlecenie wypłaty
• wpłaty na rachunki bankowe, składek ZUS, oraz na rachunek organu podatkowego
• abonament RTV
• DM System - marketing bezpośredni
• kompleksowa obsługa przesyłek
• abonament filatelistyczny
• prenumerata prasy
• sprzedaż artykułów czystości i innego drobnego asortymentu
• telegram pocztowy
• pakiet depozytowy
• Stacja benzynowa
• inkaso utargów
• konwojowanie kasjerów i innych osób przewożących gotówkę lub inne wartości
• Pocztowa Informacja Turystyczna

Poczta Polska świadczy również usługi zagraniczne, takie jak Worek specjalny M, przesyłki masowe, korespondencja z opłaconą odpowiedzią czy przekaz zagraniczny.

Przesyłki adresowane doręczane są na podstawie nazwy (nazwiska) adresata, adresu oraz kodu pocztowego.

Konkurencja

Poczta Polska od kilku lat systematycznie traci monopol na kolejne rodzaje przesyłek. W chwili obecnej korzysta z ustawowego przywileju posiadania obszaru zastrzeżonego, który daje jej tylko uprawnienia do wyłącznego wykonywania usług przyjmowania i doręczania przesyłek o wadze do 50 g. Jednocześnie do 24 sierpnia 2008 roku właściciele i administratorzy budynków mieli obowiązek wymienić oddawcze skrzynki, będące własnością Poczty Polskiej, na skrzynki europejskie dostępne dla wszystkich operatorów pocztowych.

Inni operatorzy pocztowi:

• InPost sp. z o.o.
• PGP Polska Grupa Pocztowa S.A.

 Osobny artykuł: skrzynka pocztowa oddawcza.

Ciekawostki

W 2009 roku Poczta Polska miała 190 mln zł straty, w 2008 - 215 mln zł^[11]. Według zarządu Poczty Polskiej upowszechnienie faktur elektronicznych może przynieść Poczcie straty rzędu 170-200 mln złotych^[12]. We wrześniu 2010 r. Poczta Polska wspólnie z Ministerstwem Sprawiedliwości, jednym z jej najważniejszych klientów, rozpoczęła pilotaż polegający na elektronicznym potwierdzaniu odbioru przesyłek poleconych^[13]

Według danych za rok 2009 kapitał własny Poczty Polskiej wynosił 1,21 mld zł. Strata netto na działalności wyniosła 200 mln zł, a zatrudnienie ok. 100 tys. osób.

Zobacz też

• Ministerstwo Poczt i Telegrafów
• Generalna Dyrekcja Poczt i Telegrafów
• Obrońcy Poczty Polskiej
• Poczta

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Historia poczty polskiej od 1558 roku na oficjalnej stronie Poczty Polskiej S.A.
• Biuletyn Informacji Publicznej Poczty Polskiej S.A.
• Blog rzecznika Poczty Polskiej S.A.
• Poczta Polska w serwisie Facebook
• Poczta Polska w serwisie Blip.pl
• Sklep internetowy Poczty Polskiej S.A.

Informacja NIK o wynikach kontroli:

• wprowadzania zmian organizacyjnych w p.p.u.p. "Poczta Polska" w 2005 r. (2006)
• działalności "grupy kapitałowej" Poczty Polskiej (2005)
• zawierania i realizacji umów w państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej “Poczta Polska” (2002)
• zawierania umów i kształtowania się kosztów osobowych w państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej ”Poczta Polska” (2000)