Polski Instytut Sztuki Filmowej
Polski Instytut Sztuki Filmowej (PISF) – państwowa instytucja kultury odpowiedzialna za rozwój polskiej kinematografii oraz za promocję polskiej twórczości filmowej za granicą. Instytut mieści się w Warszawie przy ulicy Krakowskie Przedmieście 21/23.
Historia
Instytut powstał w 2005 roku w efekcie uchwalenia Ustawy o kinematografii przygotowanej przez ówczesnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Waldemara Dąbrowskiego.
Zadania
Polski Instytut Sztuki Filmowej realizuje zadania zapisane w Ustawie o kinematografii, do których należą m.in. dofinansowywanie produkcji, dystrybucji i rozpowszechniania filmów, promocja polskiej kinematografii na świecie, wspieranie debiutów oraz rozwoju artystycznego młodych twórców filmowych, edukacja filmowa oraz wspieranie utrzymywania archiwów filmowych.
Działania merytoryczne
Polski Instytut Sztuki Filmowej wypełnia ustawowe zadania poprzez działania własne oraz wspieranie działań innych podmiotów. PISF angażuje się w programy wspierające debiutantów, m.in. poprzez Studio „Młodzi i Film’’ im. A. Munka[1]. Instytut wspiera programy doskonalenia zawodowego prowadzone przez państwowe i prywatne szkoły filmowe.
W 2011 roku PISF uruchomił program cyfryzacji kin[2], w ramach którego kina należące do Sieci Kin Studyjnych i Lokalnych zostaną połączone w Sieć Polskich Kin Cyfrowych.
W 2011 Instytut zainicjował powstanie Koalicji dla Edukacji Filmowej – porozumienia instytucji pracujących w systemie edukacji szkolnej i pozaszkolnej, którego celem jest nadanie edukacji filmowej i audiowizualnej spójnego charakteru i podniesienie jej rangi w systemie nauczania[3].
Jednym z prowadzonych przez PISF programów edukacyjnych jest uruchomiona w styczniu 2009 roku Filmoteka Szkolna, dzięki któremu do prawie 14 000 polskich szkół trafiły pakiety płyt DVD tematycznie podzielone na 26. zestawów lekcyjnych[4].
Kolejnym programem edukacyjnym Instytutu jest adresowana do studentów Akademia Polskiego Filmu – dwuletni kurs historii polskiego filmu fabularnego[5].
W 2010 roku Polski Instytut Sztuki Filmowej w ramach Programów Operacyjnych uruchomił projekt pod nazwą „Rekonstrukcja cyfrowa i zachowanie archiwów filmowych”[6], którego celem jest ochrona archiwalnych zbiorów filmowych oraz ich digitalizacja.
PISF wspiera finansowo wiele wydarzeń, m.in. festiwale filmowe, a wśród nich Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, Warszawski Festiwal Filmowy, Nowe Horyzonty we Wrocławiu czy Plus Camerimage w Bydgoszczy.
Instutyt organizuje cykliczne spotkania pt. „Film Polski w Kulturze Narodowej’’, których celem jest prezentacja parlamentarzystom najnowych polskich filmów, którym towarzyszą dyskusje z twórcami[7].
Regionalne Fundusze Filmowe
Polski Instytut Sztuki Filmowej we współpracy z europejskimi regionalnymi funduszami, KIPA i SFP, opracował propozycję form organizacyjno-prawnych dla Regionalnych Funduszy Filmowych w Polsce. Wszystkie fundusze powstają we współpracy z PISF, który opracowuje dla tych instytucji dokumenty programowe i analizy prawne[8].
Obecnie funkcjonują:
- Łódzki Fundusz Filmowy
- Regionalny Fundusz Filmowy w Krakowie
- Dolnośląski Fundusz Filmowy
- Lubelski Fundusz Filmowy
- Wielkopolski Fundusz Filmowy
- "Pomerania Film" Regionalny Fundusz Filmowy (Zachodniopomorskie)
- Promocja Miasta Gdańska poprzez produkcje filmowe
- Gdyński Fundusz Filmowy
- Śląski Fundusz Filmowy
- Mazowiecki Fundusz Filmowy
- Świętokrzyski Fundusz Filmowo-Promocyjny
Struktura
Stanowisko pierwszego dyrektora Instytutu objęła po wygranym konkursie Agnieszka Odorowicz. Jej zastępcą jest Jerzy Bart odpowiedzialny za finanse i administrację. Nadzór nad Polskim Instytutem Sztuki Filmowej sprawuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zaś Rada Instytutu uchwala na wniosek dyrektora najważniejsze decyzje finansowe oraz Programy Operacyjne.
Budżet
Środki finansowe, które PISF przeznacza na działalność merytoryczną t.j. na wspieranie rozwoju polskiej kinematografii nie pochodzą z budżetu państwa. Z tytułu art. 19 Ustawy o kinematografii wpłacają je nadawcy telewizyjni, platformy cyfrowe i telewizje kablowe, a także właściciele kin i dystrybutorzy filmów. Roczny budżet PISF na realizowanie Programów Operacyjnych wynosi – w zależności od wpływów z opłat na rzecz Instytutu – od 100 do 120 milionów złotych rocznie[9].
Programy Operacyjne PISF
Polski Instytut Sztuki Filmowej realizuje cztery Programy Operacyjne:
- Produkcja filmowa,
- Edukacja i upowszechnianie kultury filmowej,
- Rozwój kin,
- Promocja polskiego filmu za granicą.
Produkcja filmowa
Celem programu jest wspieranie produkcji filmowej na etapie powstawania scenariusza, rozwoju projektu oraz produkcji filmu, a w szczególności tworzenie warunków dla rozwoju projektów filmów polskich oraz koprodukcji krajowych i międzynarodowych; inspirowanie i wspieranie produkcji wszystkich rodzajów polskiej twórczości filmowej, a w szczególności filmów autorskich; wspieranie debiutów reżyserskich; wspieranie koprodukcji międzynarodowych podejmowanych przez polskich producentów; dofinansowanie produkcji filmów, których scenariusze zostały wyłonione w konkursach ogłaszanych przez PISF oraz priorytetowe dofinansowanie produkcji filmów, których okres rozwoju projektu tzw. development, był współfinansowany ze środków PISF.
Program realizowany jest przez pięć priorytetów:
- Priorytet I: Stypendia scenariuszowe filmów: autorskich, o tematyce historycznej, dla młodego widza i widowni familijnej, o znaczącym potencjale frekwencyjnym.
- Priorytet II: Rozwój projektu filmów: autorskich, o tematyce historycznej, dla młodego widza i widowni familijnej.
- Priorytet III: Produkcja filmów fabularnych: autorskich, o tematyce historycznej, dla młodego widza i widowni familijnej, o znaczącym potencjale frekwencyjnym.
- Priorytet IV: Produkcja filmów dokumentalnych: autorskich, o tematyce historycznej.
- Priorytet V: Produkcja filmów animowanych: autorskich, o tematyce historycznej, dla młodego widza i widowni familijnej, o znaczącym potencjale frekwencyjnym.
Edukacja i upowszechnianie kultury filmowej
Celem programu jest edukacja filmowa, w tym szczególnie młodej widowni; wspieranie działań mających na celu tworzenie warunków powszechnego dostępu do dorobku polskiej, europejskiej i światowej sztuki filmowej; wspieranie rozwoju artystycznego i zawodowego twórców filmowych; promocja filmów o szczególnych walorach artystycznych; wspieranie procesu digitalizacji i utrzymania archiwów filmowych; rozwój badań i analiz naukowych z zakresu kinematografii i rynku audiowizualnego oraz przeciwdziałanie piractwu.
Program realizowany jest przez pięć priorytetów:
- Priorytet I: Edukacja filmowa i kształcenie profesjonalne.
- Priorytet II: Wydarzenia filmowe.
- Priorytet III: Filmowe inicjatywy lokalne.
- Priorytet IV: Rekonstrukcja cyfrowa i zachowanie archiwów filmowych.
- Priorytet V: Badania i rozwój.
Rozwój kin
Celem programu jest tworzenie warunków powszechnego dostępu do dorobku polskiej, europejskiej i światowej sztuki filmowej; wspieranie działalności kin i poprawa warunków funkcjonowania instytucji filmowych oraz dostosowanie kin do cyfrowego standardu wyświetlania filmów.
Program realizowany jest przez dwa priorytety:
- Priorytet I: Modernizacja kin.
- Priorytet II: Cyfryzacja kin.
Promocja filmu polskiego za granicą
Celem programu jest promocja filmów polskich zakwalifikowanych do ubiegania się o nagrody na festiwalach zagranicznych, zaliczanych przez FIAPF do kategorii konkursowych festiwali filmów fabularnych oraz o prestiżowe międzynarodowe nagrody filmowe, tj. nagroda Amerykańskiej Akademii Filmowej – Oscar, Złote Globy oraz nagrody EFA; promocja polskich filmów oraz osiągnięć polskich twórców filmowych poza granicami kraju w ramach międzynarodowych festiwali i imprez filmowych; prezentacja polskiego filmu oraz dorobku polskich twórców filmowych poza granicami kraju w formie przeglądów, retrospektyw, pokazów specjalnych, konferencji, wystaw itp.; realizacja współpracy międzynarodowej w dziedzinie filmu, w szczególności zmierzająca do inicjowania koprodukcji, promowania polskiego przemysłu filmowego oraz udziału gości zagranicznych w krajowych imprezach filmowych oraz wspieranie działań promocyjnych i marketingowych mających na celu wprowadzenie polskich filmów do dystrybucji zagranicznej[10].
System Ekspercki PISF
Od 1 stycznia 2012 funkcjonuje nowy system ocen scenariuszy w Polskim Instytucie Sztuki Filmowej, który powstał po trwających kilkanaście miesięcy konsultacjach środowiskowych.
85 proc. środków przeznaczonych w ramach Programu Operacyjnego PISF Produkcja Filmowa rozdzielają liderzy komisji eksperckich. O rozdysponowaniu pozostałych 15 proc. budżetu decyduje dyrektor Instytutu.
Liderzy komisji eksperckich są wyłaniani w drodze konsultacji środowiskowych i ostatecznie proponowani przez PISF. Liderzy wybierają swoich współpracowników z listy ekspertów PISF, powołanych na okres 12 miesięcy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i w ten sposób tworzą trzy lub pięcioosobowe komisje eksperckie. W obecnych składach będą one funkcjonowały do końca 2012 r[11].
Składy komisji eksperckich PISF
Składy stałych komisji eksperckich PISF w Programie Operacyjnym Produkcja filmowa w roku 2012:
Produkcja: film fabularny
Komisja 1
Komisja 2
Komisja 3
Komisja 4
Komisja 5
Komisja 6
- Maciej Wojtyszko (lider)
- Barbara Hollender
- Grzegorz Kędzierski
- Piotr Wojciechowski
- Michał J. Zabłocki
Produkcja: film dokumentalny
Komisja 1
Komisja 2
Komisja 3
Komisja 4
Komisja 5
Produkcja: film animowany
Komisja 1
Komisja 2
Komisja 3
Stypendia i rozwój projektu: film fabularny
Komisja 1
Komisja 2
Komisja 3
Stypendia i rozwój projektu: film dokumentalny
Komisja 1
Komisja 2
Stypendia i rozwój projektu: film animowany
Komisja 1
- Witold Giersz (lider)
- Alicja Jodko
- Adam Wyrwas
Komisja 2
Wnioskodawca ma możliwość wyboru komisji, która miałaby ocenić jego wniosek. Każda komisja może oceniać ograniczoną ilość wniosków, dlatego wnioskodawca, składając swój wniosek wskazuje także komisję drugiego wyboru. Jeśli wniosek nie trafi do żadnej z wybranych komisji, wnioskodawca może wycofać wniosek z danej sesji i składać go w kolejnej. Za jego zgodą wniosek może też trafić do komisji, która nie wyczerpała ustalonych limitów. Wnioskodawca ma możliwość osobistego zaprezentowania swojego projektu komisji eksperckiej.
W pierwszym etapie oceny członkowie komisji eksperckiej czytają wszystkie wnioski złożone do tej komisji i wybierają te, które oceniają najwyżej. Komisja może przekazać do drugiego etapu ograniczoną ilość wniosków.
Komisję drugiego etapu tworzą sami liderzy, którzy czytają wszystkie projekty rekomendowane przez wszystkie komisje dotyczące danego priorytetu. Na spotkaniu z dyrektor PISF liderzy wspólnie podejmują decyzję o dofinansowaniu wybranych scenariuszy. Liderzy mają określony czas na ocenę wniosków - trzy miesiące od momentu zakończenia ich naboru. W ciągu roku odbywają się trzy sesje, w których można ubiegać się w Instytucie o dofinansowanie prac nad filmem.
Na dofinansowanie produkcji i rozwoju projektu filmów fabularnych PISF przewidział w 2012 roku 64,5 mln zł[13].
Rada Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej
Kadencja Rady będzie trwać do 2014 roku[14].
- Barbara Gadomska
- Tomasz Jagiełło
- Jerzy Kapuściński
- Tomasz Karczewski
- Bartosz Konopka
- Juliusz Machulski
- Wojciech Marczewski
- Monika Smoleń
- Krzysztof Turkowski
- Piotr Walter
- Lambros Ziotas
Przypisy
- ↑ Studio Munka - profil. studiomunka.pl. [dostęp 2012-01-22].
- ↑ Wielkopolska liderem w cyfryzacji kin. gloswielkopolski.pl. [dostęp 2012-01-22].
- ↑ Koalicja dla Edukacji Filmowej. koalicjafilmowa.pl. [dostęp 2012-01-22].
- ↑ Filmoteka Szkolna - o nas. filmotekaszkolna.pl. [dostęp 2012-01-22].
- ↑ Akademia Polskiego Filmu. akademiapolskiegofilmu.pl. [dostęp 2012-01-22].
- ↑ Programy Operacyjne 2012. pisf.pl. [dostęp 2012-01-22].
- ↑ Patronaty Marszałka Sejmu. sejm.gov.pl. [dostęp 2012-01-22].
- ↑ Regionalne Fundusze Filmowe. pisf.pl. [dostęp 2012-02-06].
- ↑ Sprawozdanie finansowe PISF 2010r.. pisf.pl. [dostęp 2012-02-07].
- ↑ Programy Operacyjne PISF. pisf.pl. [dostęp 2012-02-24].
- ↑ Barbara Hollender: Kto rozda pieniądze na filmy. rp.pl. [dostęp 2012-03-27].
- ↑ Lista ekspertów PISF 2012 i składy stałych komisji eksperckich PISF w PO Produkcja filmowa 2012. pisf.pl. [dostęp 2012-03-27].
- ↑ Joanna Poros: PISF: nowe zasady oceny projektów filmowych w Instytucie. dzieje.pl. [dostęp 2012-03-27].
- ↑ Rada Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. mkidn.gov.pl, 14-10-2011. [dostęp 2011-10-15].