Polskie Stronnictwo Ludowe (1895-1913)
Polskie Stronnictwo Ludowe zostało założone 28 lipca 1895 w Rzeszowie przez m.in. Jakuba Bojkę i Wysłouchów jako Stronnictwo Ludowe (od 27 lutego 1903 pod nazwą "Polskie Stronnictwo Ludowe"). Pozostawało pod znacznym wpływem endecji. Określane jest jako galicyjska partia chłopska.
Głównymi hasłami programowymi i celami tego ugrupowania politycznego były:
- odbudowa niepodległego państwa polskiego, w którym zostaną rozwiązane podstawowe problemy wsi,
- autonomia Galicji,
- demokratyzacja życia i wybory powszechne oraz wprowadzenie demokratycznej ordynacji wyborczej,
- rozwój oświaty,
- równouprawnienie chłopów w życiu politycznym (dążenie do zapewnienia większej ich reprezentacji w instytucjach galicyjskich),
- dążenie do powiększenia chłopskich gospodarstw (zwłaszcza tych najmniejszych),
- zwiększenie możliwości awansu społecznego mieszkańców wsi,
- ułatwienie przejmowanie przez chłopów ziemi z majątków wielkiej własności (tzw. reforma rolna).
Partia miała swoich przedstawicieli w Sejmie Krajowym oraz w austriackim parlamencie. W 1911 z PSL wystąpiła grupa działaczy na czele z Janem Dąbskim i Bolesławem Wysłouchem i powołała w lutym 1912 ugrupowanie PSL – Zjednoczenie Niezawisłych Ludowców. W 1913 w miejsce PSL powstały PSL "Piast" (którego prezesem został Jakub Bojko) i PSL "Lewica" (prezes – Jan Stapiński).
Działacze
Prezesi
- 1895–1897: Karol Lewakowski
- 1897–1907: Henryk Rewakowicz
- 1908–1913: Jan Stapiński