Polskie porty lotnicze
Polskie porty lotnicze – w skład systemu cywilnych portów lotniczych w Polsce, wykorzystywanych do transportu pasażerskiego, wchodzi 11 portów lotniczych – z dominującym portem stołecznym oraz 10 portami regionalnymi.
Największy port lotniczy
Największym portem lotniczym w Polsce jest lotnisko Chopina w Warszawie (toponimicznie: Warszawa-Okęcie), przez wiele lat uprzywilejowany przez władze państwowe ograniczające rozwój innych portów lotniczych w kraju. Warszawa miała być węzłem przesiadkowym dla Polski. Do dzisiaj w Warszawie odprawiane jest 42,3 % osób korzystających z usług linii lotniczych, lecz relatywna rola tego portu będzie się zmniejszać wraz z rozwojem ruchu do innych regionów, który przedtem był sztucznie ograniczony. potrzebne źródło
Regionalne porty lotnicze
Mianem regionalnych portów lotniczych określa się sieć portów lotniczych, które w okresie gospodarki planowej miały odgrywać pomocniczą rolę w stosunku do stołecznego lotniska w Warszawie. Miały one przyjmować pasażerów przylatujących z zagranicy lub wylatujących za granicę przez Okęcie, który miał docelowo pełnić rolę węzła przesiadkowego dla całej Polski. Szczególnie po liberalizacji rynku lotniczego w maju 2004 wiele z nich, głównie te położone przy większych miastach, rozwinęły swoje własne połączenia zagraniczne, zwłaszcza w oparciu o tzw. tanie linie lotnicze, takie jak np. easyJet, Ryanair, SkyEurope (wycofał się z Polski w 2008 r.), Centralwings (nie operuje od października 2008 roku) czy Wizz Air. Jednak przy dominującej pozycji Okęcia, które obsługuje ponad 3 razy więcej podróżnych niż największy regionalny port lotniczy w krakowskich Balicach, wciąż główną rolę odgrywają połączenia z i do Warszawy, choć pozycja tego portu jako portu przesiadkowego z roku na rok słabnie. Rolę portu przesiadkowego dla połączeń do Polski przejmuje natomiast Londyn-Stansted, oferujący dzięki liniom Ryanair połączenia do większości portów regionalnych w Polsce.
Portu lotniczego nie mają w Polsce cztery województwa: podlaskie, opolskie, lubelskie i świętokrzyskie. W województwie warmińsko-mazurskim znajduje się czasowo zamknięty port lotniczy Mazury w Szymanach koło Szczytna.
Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze"
PPL zostało powołane do życia na mocy ustawy z dnia 23 października 1987. Jest spadkobiercą i kontynuatorem działalności istniejącego od 1959 Zarządu Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych.
PPL zarządza trzema portami lotniczymi w: Warszawie, Rzeszowie (niebawem pod zarządem nowej spółki prawa handlowego) i Zielonej Górze. W pozostałych portach lotniczych w: Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Poznaniu, Szczecinie, Szymanach i Wrocławiu, przekształconych w latach dziewięćdziesiątych w spółki prawa handlowego, PPL posiada udziały. PPL nie posiada jedynie udziałów w spółce Lotnisko Łódź im. Władysława Reymonta.
Stan w roku 2011
- (*) – rok powstania cywilnego portu lotniczego (w przypadku gdy podano dwie daty, pierwsza dotyczy powstania portu w innej lokalizacji niż obecna)
- (**) - powstanie lotniska wojskowego w tej samej lokalizacji co obecny port cywilny
- źródło: http://www.ulc.gov.pl/_download/statystyki/porty_09_11.pdf - nawigacja: witryna ULC, sekcja: Statystyki
Wzrost przewozów
W 2010 polskie porty lotnicze obsłużyły niecałe 20,47 mln pasażerów, czyli o 8% więcej niż w 2009.
Największą dynamikę wzrostu odnotowano w Łodzi (32,50%), następnie, kolejno:
- w Zielonej Górze (23,92%)
- we Wrocławiu (20,70%)
Widoczna jest zmiana struktury przewozów lotniczych w Polsce: Warszawskie Okęcie straciło palmę pierwszeństwa w udziale w rynku na rzecz portów regionalnych.W 2008 roku porty regionalne obsłużyły 57,66% ogółu ruchu lotniczego w Polsce natomiast, Port Lotniczy im. Fryderyka Chopina w Warszawie 42,34%.Zmiana ta jest widoczna od 2005 roku w ktorym Warszawskie Okęcie obsłużyło 61%,a w 2006-48% wszystkich pasażerów korzystających z polskich lotnisk.
Polski rynek lotniczy nadal rozwija się szybko, od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej i pełnego otwarcia polskiego nieba, które spowodowały większą aktywność przewoźników już operujących w Polsce. Pojawił się także szereg nowych – głównie niskokosztowych – dzięki czemu zwiększyła się liczba oferowanych połączeń i liczba przewiezionych pasażerów.
Według prognozy Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w ciągu nadchodzących lat dynamika wzrostu będzie niższa niż obecnie, jednak nadal wyższą od średniej europejskiej. Za 13 lat liczba odprawionych pasażerów w Polsce może wynieść 41 mln.[1]
Perspektywa rozwoju
Obecny rozwój rynku lotniczego w Polsce stwarza możliwości dla zwiększenia liczby regionalnych portów lotniczych w kraju. W Niemczech działają 502 lotniska, we Francji – 460, w Wielkiej Brytanii – 390, a w Stanach Zjednoczonych – 19,5 tysiąca. Według standardów Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), w Polsce mogłoby działać 170 lotnisk.[2]
Otwarcie nowego portu lotniczego w Modlinie dla ruchu pasażerskiego planowane jest na II połowę 2012 roku. Ponadto do niedawna prowadzono prace nad lokalizacją nowego ogólnopolskiego międzynarodowego portu lotniczego dla Warszawy, który miał powstać w latach 2010-2013, lecz obecnie to przedsięwzięcie wygląda na zaniechane. Województwo mazowieckie raczej obecnie przymierza się do otwarcia szeregu mniejszych (powojskowych) portów: wspomnianego w Modlinie, czy też portów w Sochaczewie, Mińsku Mazowieckim i Radomiu.
Wiele miast stara się o reaktywację nieużywanych lotnisk powojskowych lub lotnisk sportowych z istniejącymi utwardzonymi pasami startowymi w celu obsługi ruchu pasażerskiego. Z uwagi na dostępną infrastrukturę, nowe porty regionalne mogą powstać w oparciu o:
- port lotniczy Biała Podlaska (nieużywane obecnie lotnisko wojskowe)
- lotnisko Bielsko-Biała Kaniów (obecnie lotnisko przemysłowe dla Bielskiego Parku Techniki Lotniczej z 700-metrową drogą startową)
- lotnisko Częstochowa-Rudniki
- lotnisko Królewo Malborskie (lotnisko wojskowe)
- port lotniczy Gdynia-Kosakowo (lotnisko wojskowe)
- lotnisko Konin-Kazimierz Biskupi
- lotnisko Koszalin-Zegrze Pomorskie
- lotnisko Legnica
- port lotniczy Łódź-Łask (lotnisko wojskowe w Łasku posiada pełnowymiarowe drogi startowe w przeciwieństwie do niedawna zbyt krótkich dla wielu samolotów dróg startowych portu lotniczego Łódź im. Władysława Reymonta; jednak w 2006 drogi startowe portu lotniczego Łódź im. Władysława Reymonta zostały przedłużone do 2500 m i obecnie to miejskie lotnisko w Łodzi ma być priorytetowym w województwie)
- lotnisko Mielec
- port lotniczy Opole-Kamień Śląski
- lotnisko Piła (lotnisko powojskowe w Pile posiadające 2 pasy startowe – betonowo-asfaltowy o długości 2400m oraz trawiasty)
- lotnisko Pruszcz Gdański
- port lotniczy Radom-Sadków (lotnisko wojskowe z wydzieloną w sierpniu 2006 strefą cywilną)
- port lotniczy Słupsk-Redzikowo
- port lotniczy Sochaczew-Bielice
- lotnisko Szprotawa-Wiechlice (niegdyś lotnisko wojskowe)
- lotnisko Białystok-Krywlany
- lotnisko Bielsko-Biała Aleksandrowice
- lotnisko Gliwice-Trynek
- lotnisko Katowice-Muchowiec
- lotnisko Lubin
- lotnisko Nowy Sącz-Łososina Dolna
- lotnisko Nowy Targ
- lotnisko Ostrów Wielkopolski-Michałków
- lotnisko Płock
- lotnisko Suwałki
- lotnisko Toruń
- lotnisko Zamość-Mokre
Dodatkowo, planowany jest zupełnie nowy port lotniczy Kielce-Obice dla Kielc w Obicach. W przypadku Lublina, mimo obecnej priorytetyzacji przeistoczenia lotniska Świdnik, istniejącego trawiastego lotniska przemysłowego w pobliskim Świdniku, na port lotniczy Lublin z pełnowymiarową utwardzoną drogą startową przydatną dla tanich linii lotniczych, nie zrezygnowano z długofalowych planów lokalizacji zupełnie nowego regionalnego portu lotniczego Lublin-Niedźwiada w Niedźwiadzie. Również, 27 grudnia 2005 władze Starego Sącza zaproponowały Ministerstwu Transportu i Budownictwa budowę zupełnie nowego portu lotniczego Nowy Sącz-Stary Sącz z 2500-metrową drogą startową, określając jego lokalizację w ten sposób: "Jest to obszar o powierzchni 230 ha położony wzdłuż rzeki Poprad, pomiędzy drogą krajową nr 87 a linią kolejową Nowy Sącz–Muszyna."[3]
Przewoźnicy
W 2010 w Polsce działało 39 przewoźników pasażerskich. Największy udział w rynku miały: Polskie Linie Lotnicze LOT (29,02%), Wizz Air (22,62%), Ryanair (21,50%), Lufthansa (7,13%) i easyJet (3,06%)[4].
Przyszłe zmiany prawne
Typowy polski port miejski lub regionalny będzie miał w ofercie zwykle jedną lub dwie relacje do dużych portów przesiadkowych, obsługiwane niewielkimi samolotami mieszczącymi od kilkunastu do kilkudziesięciu pasażerów (np. Jetstream 32 lub Saab 340). Pracować będzie początkowo na mniej kosztownym podstawowym systemie nawigacyjnym (bez np. kosztownego ILS).
Powstawanie nowych portów lotniczych jest utrudnione istniejącymi przepisami, stawiającymi bardzo wysokie wymagania dla tego typu obiektów oraz braku prawnego modelu działalności dla niewielkich portów regionalnych. Urząd Lotnictwa Cywilnego rozpoczął pracę nad przepisami ułatwiającymi „powstanie ogólnopolskiej sieci lotnisk lokalnych, co umożliwi sprawne funkcjonowanie portów o małym lub nawet bardzo małym natężeniu ruchu”. Są one nazwane roboczo "portami lokalnymi” lub "lotniskami lokalnymi”. Stworzone będą możliwości prawne do wykonywania z nich komercyjnych operacji lotniczych: lotów taksówek powietrznych, czarterów, przewozów dowożących pasażerów do portów przesiadkowych.[5]
Przypisy
- ↑ Prognoza Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 28 lutego 2006 dotycząca liczby pasażerów korzystających z transportu lotniczego w polskich portach lotniczych do 2030, [1].
- ↑ Puls Biznesu, 5 listopada 2004.
- ↑ Wystąpienie Burmistrza Starego Sącza do Ministra Transportu w kwestii nowego lotniska
- ↑ Statystyka Urzędu Lotnictwa Cywilnego
- ↑ Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Lotnictwo, nr 10, str. 14, 2005.
Zobacz też
- polskie lotniska
- Polskie Linie Lotnicze LOT
- porty lotnicze świata
- patroni polskich portów lotniczych
- linie lotnicze w Polsce