Prymas (łac. primas, od primus – pierwszy) – tytuł arcybiskupów katolickich związany z niektórymi stolicami biskupimi i ich historyczną rolą.

Określany jako "pierwszy między równymi", nie posiada obecnie szczególnej władzy, pełniąc najczęściej funkcje reprezentacyjne. Przywilejem Prymasa Polski jest automatyczne członkostwo w Radzie Stałej Konferencji Episkopatu Polski oraz noszenie szat kardynalskich nawet jeśli kardynałem nie jest, z wyjątkiem czerwonej piuski^[1].

W Polsce tytuł prymasa Polski przysługuje arcybiskupom gnieźnieńskim, z kolei Prymasa Włoch papieżom.

Prymasi w poszczególnych krajach

• Anglia – arcybiskup Canterbury
• Austria – arcybiskup Salzburga
• Belgia – arcybiskup Brukseli-Mechelen
• Brazylia – (od 1980) arcybiskup Salvadoru
• Bułgaria (w XIII w.) – arcybiskup Wielkiego Tyrnowa
• Czechy – arcybiskup Pragi
• Francja:
  • Galia – arcybiskup Lyonu
  • Normandia – arcybiskup Rouen
• Hiszpania – arcybiskup Toledo
• Irlandia – arcybiskup Armagh
• Portugalia – tytuł prymasa noszą arcybiskupi Bragi, lecz od 1716 r. pierwszeństwo przysługuje patriarchom Lizbony
• Polska – arcybiskup Gniezna
• Węgry – arcybiskup Ostrzyhomia
• Włochy – biskup Rzymu (papież)
• Stany Zjednoczone – arcybiskup Baltimore

Prymasem Rzeszy Niemieckiej był arcybiskup Moguncji. Prymasami byli także opaci ważnych klasztorów benedyktyńskich w Fuldzie, Monte Cassino, Fleury i Rzymie (klasztor św. Anzelma).

Prymasi w innych wyznaniach

Prymasami nazywani są też czasem zwierzchnicy Kościołów starokatolickich, np. Reformowanego Kościoła Katolickiego.

Zobacz też

• prymas Polski

Przypisy