Fujiwara (jap. 藤原氏, fujiwara uji^?) – jeden z wielkich rodów arystokratycznych Japonii. Wywodzi się z rodu sprzed 646 r. zwanego Nakatomi.

W odniesieniu do zasług w usunięciu wpływów rodu Soga w 645 r., przedstawiciel rodu Nakatomi – Kamatari Nakatomi – z rąk cesarza Tenji otrzymał najwyższą rangę dworską taishokukan oraz pośmiertnie nazwisko Fujiwara i dziedziczny tytuł ason. Jego syn Fuhito uzyskał wyłączność na nazwisko Fujiwara dla zapoczątkowanej przez siebie linii rodu.

Synowie Fuhito dali początek czterem gałęziom rodu Fujiwara:

• Nanke (jap. 南家, Nanke^?) – linia południowa od Muchimaro Fujiwara (680–737) – ministra prawej strony
• Hokke (jap. 北家, Hokke^?) – linia północna od Fusasaki Fujiwara (682–737) – ministra policji
• Shikke (jap. 式家, Shikke^?) – linia ceremonialna od Umakai Fujiwara (694–737) – mistrza ceremonii dworskiej
• Keike / Kyōke (jap. 京家, Keike / Kyōke^?) – linia stołeczna od Maro Fujiwara (695–737)

W 737 r. wszyscy czterej bracia zmarli wskutek epidemii ospy.

Okres Nara

Na początku okresu Nara przedstawiciele wszystkich gałęzi rodu wspólnie zajmowali najwyższe stanowiska dworskie. Później poszczególne linie zaczęły ze sobą konkurować. Na czoło wybiła się linia Shikke. W 785 r. jej przedstawiciel, ulubieniec cesarza Kammu – Tanetsugu Fujiwara – został zamordowany. Winą za to obciążono przedstawicieli starożytnych rodów Ōtomo, Saeki oraz Tajihi, których pozycja została zagrożona rosnącymi wpływami Fujiwarów.

Okres Heian

W 809 r. po abdykacji cesarza Heizei, doszło do otwartego konfliktu między liniami Shikke i Hokke, z którego zwycięsko wyszedł przedstawiciel tej drugiej – Fuyutsugu Fujiwara.

W okresie Heian Fujiwarowie, dzięki skutecznej polityce i intrygom, zdobyli wpływ na dwór cesarski ówczesnego państwa japońskiego, a następnie utrzymali go poprzez wydawanie kobiet za mąż za kolejnych władców. W latach 867–1068 jedenastu kolejnych cesarzy pochodziło od matki z rodu Fujiwara. Jeszcze dłuższy był okres, w którym zdominowali urząd regenta przy dworze cesarskim, czyniąc go praktycznie dziedzicznym.

Najważniejsi przedstawiciele rodu

• Kamatari Fujiwara (614–669)
• Fuhito Fujiwara (659–720)
• Tanetsugu Fujiwara
• Fuyutsugu Fujiwara (775–826)
• Momokawa Fujiwara
• Michinaga Fujiwara (966–1027)

Ciekawostki

• W anime Hikaru no go jeden z głównych bohaterów, Sai Fujiwara, jest duchem gracza Go z okresu Heian.
• W anime Tokyo Mew Mew jedna z głównych bohaterek nazywa się Zakuro Fujiwara.
• W anime Shōnen Onmyōji jednym z bohaterów jest minister stanu Michinaga Fujiwara.
• w mandze i anime Initial D, główny bohater, Takumi i jego ojciec Bunta noszą nazwisko Fujiwara.

Bibliografia

• Jolanta Tubielewicz Historia Japonii, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - wydawnictwo, Wrocław 1984, ISBN 83-04-01486-6
• Maciej Kanert Starożytna Japonia, WUJ, Kraków 2006, ISBN 83-233-2152-3

Zobacz też

• Rody arystokratyczne w Japonii