"Samosąd we Włodowie" lub "Lincz we Włodowie" – medialne określenie dokonanego samosądu, pobicia i zabójstwa Józefa Ciechanowicza ps. Ciechanek dokonanego w dniu 1 lipca 2005 przez mieszkańców wsi Włodowo przy użyciu m.in. szpadla, kijów i łomu albo resora.

Okoliczności zdarzenia

Józef Ciechanowicz był przestępcą, wcześniej odbywającym karę pozbawienia wolności. Według relacji mieszkańców Włodowa miał im wielokrotnie grozić^[1][2]. W dniu zdarzenia kierował pod adresem mieszkańców wsi groźby i – według ich relacji – "biegał po wsi z tasakiem"^[3][4], jednocześnie funkcjonariusze policji nie interweniowali na wezwania telefoniczne mieszkańców oraz osobiste zgłoszenie zranionej przez Józefa Ciechanowicza osoby^[3][5].

Odpowiedzialność sprawców zabójstwa

Podejrzani o pobicie i zabójstwo zostali zwolnieni z aresztu 7 listopada 2005 decyzją prokuratora.

W pierwszym procesie prokurator wniósł o wymierzenie wobec trzech oskarżonych o zabójstwo Józefa Ciechanowicza braci Tomasza, Mirosława i Krzysztofa W., kar po 10 lat pozbawienia wolności. Dla Rafała W., oskarżonego o pobicie pokrzywdzonego z użyciem niebezpiecznego narzędzia oskarżyciel zażądał roku pozbawienia wolności, a dla oskarżonych o znieważenie zwłok Wiesława K. i Stanisława M. po sześć miesięcy pozbawienia wolności^[6].

23 października 2007 Sąd Okręgowy w Olsztynie skazał trzech oskarżonych Krzysztofa, Mirosława i Tomasza W. na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzy lata. Z kolei Rafał W. oskarżony o pobicie z użyciem niebezpiecznego narzędzia został skazany na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzy lata, a oskarżeni o znieważenie zwłok Stanisław M. i Wiesław K. zostali skazani na kary po sześć miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzy lata. Prokuratur złożył apelacje w części dotyczącej kwalifikacji i wymiaru kary.

27 marca 2008 Sąd Apelacyjny w Białymstoku uchylił wyrok pierwszej instancji i przekazał sprawę do powtórnego rozpoznania^[7]. Sąd drugiej instancji uznał, że Sąd Okręgowy dopuścił się błędów w ustaleniach faktycznych, m.in. miejsca znalezienia zwłok, stanu zmarłego po pobiciu przez oskarżonych braci. Sąd wyraził również wątpliwość (w związku z pominiętymi dowodami świadczącymi przeciwko oskarżonym) co do celu działania skazanych za znieważenie zwłok^[8]

15 lipca 2008 rozpoczął się ponowny proces oskarżonych o samosąd^[8]. 15 stycznia 2009 Sąd Okręgowy w Olsztynie skazał uczestników zdarzenia^[9]:

• Krzysztof, Mirosław i Tomasz W. , główni oskarżeni, za zabójstwo otrzymali kary 4 lat pozbawienia wolności za zabójstwo (przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary),
• Rafał W. za udział w pobiciu, otrzymał karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania,
• Stanisław M. i Wiesław K., za bezczeszczenie zwłok, otrzymali karę po sześć miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

19 czerwca 2009 Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy^[10].

18 grudnia 2009 prezydent RP Lech Kaczyński podpisał akt łaski wobec braci W. skazanych za zabójstwo we Włodowie^[11].

1 września 2010 Sąd Najwyższy w Warszawie ostatecznie zakończył postępowanie sądowe przed polskim wymiarem sprawiedliwości w tej sprawie oddalając kasacje obrońców skazanych, którzy wnosili o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji. W mocy pozostał tym samym wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Wcześniejszą decyzją Lecha Kaczyńskiego w ramach ułaskawienia wykonanie kar pozbawienia wolności warunkowo zawieszono skazanym za zabójstwo na okres 10 lat próby^[12].

Odpowiedzialność funkcjonariuszy Policji

17 marca 2006 Sąd Rejonowy w Olsztynie uznał dwóch policjantów z Dobrego Miasta winnymi niedopełnienia obowiązków służbowych. Jeden z nich nie przyjął od mieszkańca Włodowa Tomasza W. zranionego nożem w rękę zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa; został skazany na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech lat. Drugi, pełniąc dyżur w dobromiejskim komisariacie, nie skierował na miejsce zdarzenia patrolu policji mimo telefonicznego zgłoszenia od mieszkańców Włodowa; został skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat trzech.

Odniesienia w kulturze

• Samosąd został pokazany także w 2 odcinku trzeciej serii serialu Pitbull (jako odc. 19 całości) oraz w serialu Kryminalni w odcinku pt. "Pokonać strach".
• Wydarzenie stało się kanwą dla polskiego filmu Lincz z 2010^[13].

Przypisy