Spółgłoska drżąca języczkowa – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych, oznaczany w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA symbolem ʀ.

Artykulacja

Opis

W czasie artykulacji tej spółgłoski:

• modulowany jest strumień powietrza wydychany z płuc, czyli jest to spółgłoska płucna egresywna
• tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, jest to spółgłoska ustna
• prąd powietrza w jamie ustnej uchodzi wzdłuż środkowej linii języka – spółgłoska środkowa
• tylna część języka dotyka języczka – jest to spółgłoska języczkowa
• wiązadła głosowe periodycznie drgają, spółgłoska ta jest dźwięczna

Warianty

Opisanej powyżej artykulacji może towarzyszyć dodatkowo:

• wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mówimy wtedy o spółgłosce zmiękczonej (spalatalizowanej): [ʀʲ]
• przewężenie w gardle, mówimy spółgłosce faryngalizowanej spółgłosce: [ʀˤ]
• zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o labializowanej spółgłosce [ʀʷ]

Przykłady

• w języku francuskim: france fʀɑ̃s, "Francja" (w niektórych dialektach; najczęstsza jest wymowa ʁ)
• w języku niemieckim: rot ʀoːt "czerwony" (w niektórych dialektach; w innych w tym wyrazie występuje r lub ʁ)
• w języku portugalskim: carro ˈkaʀu "samochód" (w wariancie europejskim)