Spółgłoska nosowa miękkopodniebienna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: ŋ.

Artykulacja

Opis

W czasie artykulacji podstawowego wariantu ŋ:

• modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli jest to spółgłoska płucna egresywna
• Mimo iż dochodzi do zablokowania przepływu powietrza przez tor ustny jamę ustną, podniebienie miękkie jest opuszczone i powietrze uchodzi przez nos – jest to spółgłoska nosowa
• prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej powietrze uchodzi wzdłuż środkowej linii języka – jest to spółgłoska środkowa
• tylna część języka dotyka podniebienia miękkiego – jest to spółgłoska miękkopodniebienna
• wiązadła głosowe periodycznie drgają, spółgłoska ta jest dźwięczna

Warianty

Opisanej powyżej artykulacji może towarzyszyć dodatkowo:

• wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mówimy wtedy o spółgłosce zmiękczonej (spalatalizowanej): ŋʲ
• przewężenie w gardle, mówimy spółgłosce faryngalizowanej spółgłosce: ŋˤ
• zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o labializowanej spółgłosce ŋʷ

Wymowa

• W języku niemieckim jak polskie „n” w wyrazie ręka 'rεŋka, w niektórych wyrazach obcego pochodzenia zbitka głosek „ng”

Przykłady

W pozycji nagłosowej spółgłoska ta pojawia się rzadko, ze względu na trudność w utrzymaniu dźwięczności w niewielkiej przestrzeni między głośnią a miejscem jej artykulacji. Głoska ta jest za to częsta w pozycji wygłosowej i przed inną spółgłoską welarną.

• w języku angielskim: singer sɪŋə(ɹ)
• w języku fińskim: langan lɑŋːɑn
• w języku niemieckim: fangen faŋən i anglikanisch aŋgli'ka:nɪʃ
• w języku mandaryńskim: 北京 pei˨˩˦ tɕɪŋ˥˥
• w języku polskim: ręka 'rεŋka
• w suahili: ng'ombe ŋɔmbɛ