Spółgłoska szczelinowa podniebienna bezdźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczana jest symbolem: [ç].

Artykulacja

W czasie artykulacji podstawowego wariantu ç:

• modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli jest to spółgłoska płucna egresywna
• tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, powietrze uchodzi przez jamę ustną (spółgłoska ustna)
• prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej uchodzi wzdłuż środkowej linii języka (spółgłoska środkowa)
• środkowa część języka zbliża się podniebienia – jest to spółgłoska podniebienna tworząc szczelinę.
• więzadła głosowe nie drgają – jest to spółgłoska bezdźwięczna

Warianty

Dodatkowym elementem artykulacji może być:

• napięcie mięśni gardła - mówimy o spółgłosce faryngalizowanej [çˁ]
• zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o spółgłosce labializowanej [çʷ]

Wymowa

W języku niemieckim zbliżona do polskiego „ś”.

Przykłady

• w języku irlandzkim: a Sheáin [ə çaːnʲ]
• w języku japońskim: 貧血 / hinketsu çiŋkeʦɯ]
• w języku niemieckim: dicht [dɪçt]
• w języku norweskim: kyss çʏs]
• w języku nowogreckim: χιόνι [ˈço̞ni]