Spółgłoska uderzeniowa dziąsłowa – rodzaj dźwięku mowy, spotykany w niektórych językach naturalnych. W Międzynarodowym alfabecie Fonetycznym jest oznaczana symbolem [ɾ], a w X-SAMPA – symbolem [4].

Artykulacja

• powietrze jest wydychane z płuc – jest to spółgłoska płucna egresywna
• wejście do jamy nosowej jest zablokowane przez podniebienie miękkie i języczek – jest to spółgłoska ustna.
• powietrze przepływa nad środkową częścią języka – jest to spółgłoska środkowa
• język styka się z dziąsłami – jest to spółgłoska dziąsłowa
• kontakt artykulatorów jest bardzo krótki – jest to spółgłoska uderzeniowa
• więzadła głosowe drgają – jest to spółgłoska dźwięczna

Przykłady

• w języku polskim, w mniej starannej wymowie, często w ten sposób realizowany jest fonem [r]
• w amerykańskiej odmianie języka angielskiego, [ɾ] zastępuje [t] lub [d] w pozycji między samogłoskami, np. better wymawia się bεɾəɻ. W tej samej pozycji nt może być wymawiane jako nosowe ɾ̃.
• w języku albańskim: emër eməɾ "imię"
• w języku hiszpańskim: árbol ˈaɾbol "drzewo"
• w języku portugalskim: contra ˈkõtɾɐ "przeciwko"