Spółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: [b].

Artykulacja

Opis

W czasie artykulacji podstawowego wariantu [b]:

• modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli artykulacja tej spółgłoski wymaga inicjacji płucnej i egresji,
• tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, prąd powietrza uchodzi przez jamę ustną
• prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej powietrze uchodzi wzdłuż środkowej linii języka
• dolna warga kontaktuje się z górną wargą, tworząc zwarcie. Dochodzi do całkowitego zablokowania przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową, a następnie do przerwania utworzonej blokady i wybuchu (plozji)
• wiązadła głosowe periodycznie drgają, spółgłoska ta jest dźwięczna
• pozycja języka i ust może zależeć od kontekstu, w jakim występuje głoska.

Warianty

Opisanej powyżej artykulacji może towarzyszyć dodatkowo:

• wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mówimy wtedy o spółgłosce zmiękczonej (spalatalizowanej): [bʲ]
• wzniesienie tylnej części grzbietu języka w kierunku podniebienia tylnego, mówimy wtedy o spółgłosce welaryzowanej: [bˠ]
• przewężenie w gardle, mówimy wtedy o spółgłosce faryngalizowanej: [bˤ]
• zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o spółgłosce labializowanej [bʷ]

Spółgłoska może być wymówiona:

• z rozwarciem bez plozji, mówimy wtedy o spółgłosce bez plozji: [b̚].
• tylko częściowo dźwięcznie, mówimy wtedy o spółgłosce ubezdźwięcznionej: [b̥]
• dysząco dźwięcznie (ang. breathy voice), mówimy wtedy o spółgłosce przydechowej (dźwięcznej): [b̤], [bʱ]

Zobacz też:

• bezdźwięczny odpowiedniki spółgłoski [b]: [p].
• spółgłoska iniektywna dwuwargowa dźwięczna: [ɓ]

Przykłady

• w języku polskim: byt bɨt
• w języku angielskim: baby ˈbeɪbi "małe dziecko"
• w języku arabskim: ﻛﺘﺐ [kæˈtæb] "on pisał"
• w języku hiszpańskim: beso ˈbeso "pocałunek"
• w języku nowogreckim: μπίρα ˈbira "piwo"

Terminologia

Spółgłoska zwarta dwuwargowa to inaczej spółgłoska okluzywna bilabialna.