Strzelce Opolskie

Skocz do: nawigacji, szukaj
Państwo  Polska Województwo opolskie Powiat strzelecki Gmina Strzelce Opolskie
gmina miejsko-wiejska Burmistrz Tadeusz Goc Powierzchnia 30,13 km² Ludność (2010)
• liczba
• gęstość
19 603
672,2 os./km² Strefa numeracyjna
+48 77 Kod pocztowy 47-100 Tablice rejestracyjne OST
Położenie na mapie Polski

Strzelce Opolskie
50°30′40″N 18°18′02″E / 50.51111, 18.30056Na mapach: 50°30′40″N 18°18′02″E / 50.51111, 18.30056 TERC
(TERYT) 5162311054
Urząd miejski
pl. Myśliwca 1
47-100 Strzelce Opolskie Multimedia w Wikimedia Commons Strona internetowa

Strzelce Opolskie (niem. Groß Strehlitz) miasto powiatowe (powiat strzelecki) na Górnym Śląsku, w woj. opolskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelce Opolskie. Miasto jest położone we wschodniej części województwa, na Wyżynie Śląskiej.

Według danych z 30 czerwca 2010 r. miasto liczyło 19 603 mieszkańców[1].

Strzelce Opolskie położone są w pobliżu autostrady A4, przebiega przez nie droga krajowa nr 94, w pobliżu granicy z województwem śląskim. Miasto leży na zachodnim skraju Wyżyny Śląskiej, na północno-wschodnim stoku Góry Chełmskiej, jest również członkiem Nowej Hanzy.

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (aktualnie funkcjonują dwie Parafie: Św. Wawrzyńca oraz Podwyższenia Krzyża św.); Kościół "Chrystus dla Wszystkich" - protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym oraz Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy.

W części miasta Suche Łany działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – Stadnina Koni Strzelce Opolskie, zlikwidowana w 1998 roku.[2]

Historia

Miasto Strzelce Opolskie rozwinęło się z pierwotnej leśnej osady targowej, o której wzmianki pojawiają się w dokumentach już w XIII w. (1234, 1271, 1290). Nazwa osady, później miasta wywodzi się od strzelców-łowców książęcych, urządzających w okolicy łowy. Upamiętnia to stojący od 1923 r. na rynku przed ratuszem pomnik strzelca. Nazwa miasta występowała w różnych wersjach: Strzelecz, Strzelicz, Strelicz, Gross-Strehlitz, Strehlitz od 1581 r., a od 1945 r. Strzelce Opolskie[3] . Ludowe, górnośląskie nazwy miasta: Wielkie Strzelce, Strzelce Wielkie (opozycja do Strzelec Małych - Strzeleczek), Strzelce[3] (dop. Strzelców). W kwestii założenia miasta na prawie niemieckim – brak pewności. Dane źródłowe sugerują różne daty: 1290, 1305, 1320, 1362 r. Prawdopodobnie, po zniszczeniu osady w 1273 r. podczas najazdu Bolesława Wstydliwego, nastąpiła lokacja Strzelec w 1290 r. przez piastowskiego księcia opolskiego Bolka I, który rozpoczął budowę miasta, a w 1313 r. zbudował zamek myśliwski. W 1327 r. miasto było otoczone murami obronnymi z dwoma bramami – Opolską i Krakowską. Przyjmuje się, że w 1362 r. Strzelce otrzymały prawa miejskie po raz drugipotrzebne źródło.

Po wydzieleniu tego rejonu w oddzielne księstwo, którego władcą został syn Bolesława opolskiego – Albert strzelecki (zm. ok. 1366 r.). Od tej pory Strzelce stanowiły samodzielne księstwo zarządzane najczęściej przez książąt opolskich lub niemodlińskich. Ostatnim księciem strzeleckim był Bolko V (zm. 1460), jeden z przywódców husytów śląskich. Do 1532 r. miasto było w posiadaniu książąt piastowskich. Po wygaśnięciu rodu przeszło pod panowanie austriackie, a od XVIII w. pod panowaniem pruskim. W 1812 r. właścicielem Strzelec został generał wojsk saskich hrabia Andrzej Renard, twórca nowoczesnego przemysłu na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Po III powstaniu śląskim miasto pozostało w Niemczech. W trakcie plebiscytu na Górnym Śląsku 20 marca 1921 r. oddano w Strzelcach Opolskich (niem. Groß Strehlitz) 3364 głosów (85,7%) za pozostaniem w Niemczech i 558 (14,2%) za włączeniem do państwa polskiego[4]. Frekwencja wyniosła 98,4%. 4 oddane głosy uznano za nieważne. W powiecie Strzelce Op. za włączeniem do państwa polskiego oddano 23023 głosów (50,7%), za pozostaniem w Niemczech 22390 głosów (49,3%)[5]. Ostatnim właścicielem Strzelec do 1945 r. był hrabia z rodu Castell-Castell.

Od 1950 miasto administracyjnie należy do woj. opolskiego.

Liczba ludności

Zabytki

  • Ratusz z XIX w. z wieżą z XVI w.
  • ruiny zamku książąt piastowskich z XIV w. otoczone parkiem z cennym drzewostanem
  • kościół św. Wawrzyńca z dzwonnicą - przebudowaną basztą z XV w.
  • mury obronne z XV w.
  • kościół św. Barbary z XVII w.
  • kościół pw. Bożego Ciała z XIX w.
  • dawna synagoga z XIX wieku, obecnie hala sportowa.
  • najstarszy w Polsce świerk pospolity (350 lat)

  • Kościół św. Wawrzyńca

  • Zamek

  • Ratusz

  • Rynek

  • Pomnik w Rynku poświęcony Ofiarom Wojen i Przemocy

Znani mieszkańcy

Miasta partnerskie

Ponadto miasto prowadzi współpracę z następującymi miastami[8]:

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010. ISSN 1734-6118.  (pol.)
  2. ↑ Hodowla koni w Strzelcach Opolskich | Strzelec Opolski
  3. ↑ 3,0 3,1 Nazwa Strzelce znalazła się na polskiej mapie wojskowej jeszcze w 1947 - [1].
  4. ↑ Wyniki plebiscytu w powiecie strzeleckim
  5. ↑ Źródło Joachim Balcke "Śląsk i Ślązacy" - Wyd. Naukowe Scholar - Warszawa 2001 r.
  6. ↑ http://www.verwaltungsgeschichte.de/strehlitz.html poz. 23
  7. ↑ Baza Demografia GUS. stat.gov.pl. [dostęp 7 marca 2011].
  8. ↑ Strzelce Opolskie