Siogun

(Przekierowano z Szogun)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy japońskiego tytułu wojskowego. Zobacz też: Shōgun – powieść Jamesa Clavella, jej adaptację filmową oraz grę Shogun: Total War i jej kontynuację.

Siogun (jap. 将軍 shōgun?) – wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych, generalissimus.

Słowo shōgun jest skróconą wersją pierwotnego tytuł oficjalnego sei'i-taishōgun (jap. 征夷大将軍 sei'i-taishōgun?, dosł. ‘głównodowodzący wojsk ekspedycyjnych, przeznaczonych do podboju barbarzyńców’). Początkowo był to stopień wojskowy dowodzących cesarską armią japońską, później dziedziczny tytuł wojskowych władców Japonii, sprawujących faktyczną władzę w kraju rządzonym tylko nominalnie przez cesarza. Okres panowania siogunów nazywany jest bakufu (幕府, ‘rządy spod namiotu’) lub siogunatem.

Historia

Funkcję sioguna, traktowaną wówczas jako tymczasową, wprowadzono w 794 r., przyznając ją Otomaro Ōtomo na czas wojny z Ajnami. Po zakończeniu wojny w 811 r. została ona zniesiona. Przywrócono ją dopiero pod koniec XII w. W 1192 r. cesarz Go-Shirakawa przyznał ją Yoritomo Minamoto, który przekształcił ją w funcję dożywotnią i dziedziczną.

W następnych stuleciach funkcja sioguna, jako wojskowego władcy Japonii, została umocniona przez rody Ashikaga i Tokugawa. Została zniesiona w trakcie restauracji Meiji, w drugiej połowie XIX w.

Wyjaśnienie wymowy słowa "siogun"

Prawidłową wymową tego słowa w języku polskim jest "siogun" i taka przyjęła się jego pisownia jako słowa japońskiego w języku polskimpotrzebne źródło. Pisownia i wymowa "szogun" jest błędna i niezgodna z oryginalną wymową potrzebne źródło. Prawidłowy zapis w stosowanej powszechnie i zalecanej transkrypcji Hepburna to shōgun. Kreseczka nad "o" oznacza długą samogłoskę.

Lista siogunów japońskich

Przypisy

  1. formalnie nie nosił tytułu sioguna, lecz "asahi-shōguna"
  2. formalnie nie nosił tytułu sioguna
  3. Od panowania Yori'ie do restauracji Kenmu faktyczną władzę w tym okresie sprawował shikken
  4. Wojna Ōnin. W: Jolanta Tubielewicz: Historia Japonii. Ossolineum, 1984, s. 197. ISBN 83-04-01486-6. 
  5. W latach 1443-1449 sprawował rządy jako Yoshinari Ashikaga
  6. Wojna Ōnin. W: Jolanta Tubielewicz: Historia Japonii. Ossolineum, 1984, s. 199. ISBN 83-04-01486-6. 
  7. Faktyczni władcy wojskowi Japonii bez tytułu sioguna

Bibliografia

  • Karl.F.Friday Hired Swords, Stanford University Press 1992, ISBN 0-8047-2696-5
  • Jolanta Tubielewicz Historia Japonii, Wydawnictwo Ossolineum 1984, ISBN 83-04-01486-6
  • R.H.P. Mason, J.G. Caiger, A History of Japan, Charles E. Tuttle Comapny Tokyo 1977, 0221-000349-4615