Tytus Chałubiński

Skocz do: nawigacji, szukaj

Tytus Chałubiński (ur. 29 grudnia 1820 w Radomiu, zm. 4 listopada 1889 w Zakopanem) – polski lekarz, profesor patologii, miłośnik przyrody. Był współtwórcą Towarzystwa Tatrzańskiego i jednym z pierwszych badaczy przyrody tatrzańskiej. Na jego cześć nazwano Wrotami Chałubińskiego jedną z przełęczy w głównej grani Tatr. Popularyzator Zakopanego, w dużym stopniu przyczynił się do rozwoju tej miejscowości. Jeden z prekursorów polskiego klimatolecznictwa; jego staraniem Zakopane zyskało pod koniec XIX wieku status stacji klimatycznej jako kurort wspomagający leczenie chorób płucnych.

Biografia

W latach 1838-1840 studiował medycynę na Akademii Medyko-Chirurgicznej w Wilnie. Po zamknięciu Akademii Wileńskiej kontynuował studia w Dorpacie (dzisiaj Tartu w Estonii). Członek korporacji akademickiej Konwent Polonia[1]. Dyplom doktora medycyny i chirurgii uzyskał w Würzburgu 13 lipca 1844. Od 1845 w Warszawie, praktykę lekarską rozpoczął w Szpitalu Ewangelickim. Praktykował jako lekarz w Tomaszowie Mazowieckim (wg T. Seweryna). Uczestniczył jako lekarz w powstaniu węgierskim 1848. W 1861 został członkiem Delegacji Miejskiej[2].

Należał do ludzi o szerokich horyzontach i wszechstronnych zainteresowaniach, zarówno w zakresie nauk humanistycznych jak i przyrodniczych. Był z wyboru lekarzem. Zajmował się także filozofią medycyny i należał do polskiej szkoły filozofii medycyny[3].

Był także z zamiłowania przyrodnikiem. Zajmował się badaniem tatrzańskich mchów. Na jego cześć nazwano gatunki bruzdnic: Peridinium chalubinskii i Chalubinskia tatrica. Rozpropagował w Polsce turystykę tatrzańską. Był wielkim przyjacielem i opiekunem górali. W czasie wypraw w Tatry często towarzyszył mu Sabała. Pomnik ich obu stoi w centrum Zakopanego, u zbiegu ulic Chałubińskiego i Zamoyskiego. Drugi zakopiański pomnik Chałubińskiego, przy ul. Chramcówki, dłuta Wojciecha Korpala, ufundowany przez dr A. Chramca, w 1901 roku, został po całkowitej dewastacji odrestaurowany w roku 2006 przez Fundację Pokolenia-Pokoleniom.

Pochowany został na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem 8 listopada 1889 r.

Jego synem był Ludwik Chałubiński, a córką Jadwiga z Chałubińskich Surzycka.

Przypisy

  1. ↑ Korporacja Akademicka "Z.A.G. Wisła", Gdańsk 1913 – Sławni Korporanci – bloog.pl
  2. ↑ Stefan Kieniewicz, Andrzej Zahorski, Władysław Zajewski, Trzy powstania narodowe, 1992, s. 300
  3. ↑ Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010

Bibliografia

  • Biographisches Lexikon hervorragender Ärzte des neunzehnten Jahrhunderts. Berlin-Wiedeń 1901, Sp. 315. [1]
  • Stanisław Feliksiak: Słownik biologów polskich. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1987, s. 94-95. ISBN 83-01-00656-0. 
  • Jan Zamojski, Tytus Chałubiński, (w:) Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010.
  • Tadeusz Seweryn, Historia powstania i rozwoju m. Tomaszowa Mazowieckiego (1789-1900), „Echo Mazowieckie” R. 2, 1927, nr 33, s. 30.

Bibliografia

  • Król Tatr z Mokotowskiej 8. Portret doktora Tytusa Chałubińskiego Petrozolin-Skowrońska Barbara, Wydawnictwo Iskry 2011, ISBN: 83-207-1797-3

Publikacje

Literatura dodatkowa