Uganda
(Dla Boga i mojego kraju)
.svg&filetimestamp=20110715141832){kind=link}
• całkowita
• wody śródlądowe
236 036 km²
15,39%
• całkowita
• gęstość zaludnienia
32 369 558▲
136 osób/km²
9 października 1962
Uganda – państwo we wschodniej Afryce nad Jeziorem Wiktorii, o pow. 236 tys. km². Graniczy z Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Tanzanią i Kenią. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem i hodowlą, kraj słabo rozwinięty.
Ustrój polityczny
Ustrój państwa to republika konstytucyjna. Obecnym prezydentem jest Yoweri Museveni. Prezydent mianuje premiera, którym jest obecnie Amama Mbabazi. Parlament tworzy Zgromadzenie Narodowe, na które składa się 303 członków. Osiemdziesięciu sześciu z nich nominowanych jest przez grupy interesów, w tym kobiety oraz armię. Reszta wybierana jest w powszechnych, odbywających się co pięć lat wyborach.
Partie polityczne Ugandy były represjonowane od 1986. Mogły teoretycznie istnieć, lecz nie były w stanie dotrzeć do elektoratu poprzez środki masowego przekazu. Trwająca cały czas wojna pogłębiała przepaść między partią rządową a innymi. W 2005 po przeprowadzonym referendum konstytucyjnym został przywrócony system wielopartyjny. Następnego roku został wybrany w pośrednich wyborach prezydenckich Yoweri Museveni (przez kolegium elektorskie), pomimo sprzeciwu społeczności międzynarodowej.
Geografia
Topografia
Kraj ten jest jednym z najwyżej położonych państw Afryki. 84% powierzchni kraju obejmuje północno-zachodnia część prekambryjskiej Wyżyny Wschodnioafrykańskiej.
Stosunki wodne
Rzeki w Ugandzie należą głównie do dorzecza Nilu, m.in.:
Na terenie Ugandy znajduje się wiele dużych zbiorników wodnych, m.in.:
- Jezioro Wiktorii pow. 68,8 tys. km²
- Jezioro Alberta 5,6 tys. km²
- Jezioro Edwarda 2,33 tys. km²
Ochrona przyrody
W Ugandzie znajdują się 32 obszary chronione, które łącznie zajmują 8% powierzchni kraju.
Wybrane parki narodowe:
Historia
W 1894 utworzono protektorat Ugandy, w skład którego weszło 5 królestw: Ankole, Buganda, Bunyoro, Busoga i Toro. W roku 1962 federacja Ugandy uzyskała niepodległość od Wielkiej Brytanii. W 1967 zniesiono historyczne monarchie. W latach 1978-1979 doszło do konfliktu z sąsiednią Tanzanią. Konsekwencją przegranej przez Ugandę wojny było obalenie reżimu Idi Amina.
Konstytucja z 1993 przywróciła tradycyjny podział południowej części kraju na królestwa.
Od 1987 roku, trwa tam rebelia prowadzona przez sfanatyzowaną Armię Bożego Oporu (LRA) głównie w północny kraju, ale także w południowo-wschodnim Sudanie oraz Kongo.
Struktura etniczna
- Baganda: 22%
- Basoga: 7,9%
- Bahima: 6,3%
- Bakiga: 6,1%
- Lugbara: 6,1%
- Teso: 5,9%
- Lango: 5,7%
- Acholi: 4,5%
- Masaba: 3,7%
- pozostali: 31,8% [2]
Religia
- Protestantyzm – 47,53%:
- Anglikanizm – 38,5%
- Zielonoświątkowcy – 6,96%
- Kościół Nowoapostolski – 2,15%
- Katolicyzm – 38,93%
- Islam – 6%
- Animizm – 4,15%
- Świadkowie Jehowy – 0,02% (ok. 6.000 wyznawców)
Uganda jest podzielona na 80 dystryktów w czterech regionach: Północnym, Wschodnim, Centralnym oraz Zachodnim.
Ciekawostki
- Na południu Ugandy podstawowym posiłkiem są małe zielone banany zwane matoke, zjadane na surowo lub smażone.
- Rządy dyktatora Idi Amina przedstawiono w książce, a później filmie Ostatni król Szkocji (ang. The Last King of Scotland)
- W latach 90. XX wieku, skakał jedyny skoczek narciarski pochodzący z Afryki - Dustan Odeke. Jego rekord życiowy, 50 metrów jest aktualnym rekordem Ugandy oraz Afryki.
Polonica
- W Nyabyeya koło Masindi w Ugandzie od jesieni 1942 r. do 1949 roku istniało brytyjskie osiedle dla części z 20 tysięcy Polaków (w większości dzieci) przebywających w Afryce, po pobycie na zesłaniu na Syberii i opuszczeniu terytorium ZSRR. Do dzisiaj zachował się tam kościół z 1943 r. zbudowany przez Polaków[4] i polski cmentarz.
Przypisy
- ↑ Constitution (Amendment) Act 2005 (Act No. 11 of 2005): „3. Replacement of article 6 of the Constitution. For article 6 of the Constitution, there is substituted the following: 6.Official language. (1) The official language of Uganda is English. (2) Swahili shall be the second official language in Uganda to be used in such circumstances as Parliament may by law prescribe. (3) Subject to this article, any other language may be used as a medium of instruction in schools or other educational institutions or for legislative, administrative or judicial purposes as Parliament may by law prescribe.”
- ↑ Joshua Project
- ↑ [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. „Operation World”, oraz z innych źródeł.
- ↑ Afrykańska ziemia polską nam była – o polskich uchodźcach podczas II wojny światowej.